Προσάραξη δεξαμενόπλοιου στο Ομάν: Φόβοι για οικολογική καταστροφή

Ένα από τα πλέον σοβαρά περιστατικά θαλάσσιας ρύπανσης των τελευταίων ετών βρίσκεται σε εξέλιξη στα ανοιχτά των ακτών του Ομάν, όπου το δεξαμενόπλοιο «Caroline Bezengi» παραμένει προσαραγμένο στο αρχιπέλαγος Hallaniyat. Η κατάσταση χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα κρίσιμη, καθώς η περιοχή βρίσκεται εν μέσω της περιόδου των θερινών μουσώνων, που διαρκούν από τον Ιούνιο έως τον Σεπτέμβριο και συνοδεύονται από ισχυρούς ανέμους και έντονο κυματισμό, καθιστώντας εξαιρετικά δύσκολη οποιαδήποτε επιχείρηση ναυαγιαίρεσης.

Το πλοίο, το οποίο μετέφερε ρωσικό αργό πετρέλαιο με προορισμό την Ασία, είχε υποστεί σοβαρό περιστατικό με έκρηξη στα ανοιχτά της Υεμένης στις αρχές Ιουνίου. Η ακριβής αιτία του συμβάντος δεν έχει ακόμη επιβεβαιωθεί επίσημα, ωστόσο το πλοίο οδηγήθηκε στην προσάραξη στο ομάνικο αρχιπέλαγος. Ο μεγαλύτερος φόβος πλέον εστιάζεται στην αντοχή του κύτους του δεξαμενόπλοιου, καθώς ενδεχόμενη δομική αστοχία ή ακόμη και διάλυση του υπό την πίεση των μουσώνων θα μπορούσε να προκαλέσει μια περιβαλλοντική καταστροφή απρόβλεπτων διαστάσεων.

Αδύνατες οι εργασίες ναυαγιαίρεσης λόγω των μουσώνων

Ο διευθύνων σύμβουλος της ελληνικής εταιρείας MEGATUGS Salvage & Towage, Παύλος Ξηραδάκης, ο οποίος είναι επίσης πρόεδρος της Ελληνικής Ένωσης Πλοιοκτητών Ρυμουλκών, Ναυαγοσωστικών, Αντιρρυπαντικών και Πλοίων Υποστήριξης Υπεράκτιων Εγκαταστάσεων, χαρακτηρίζει την κατάσταση εξαιρετικά σοβαρή. Οι έντονες καιρικές συνθήκες που επικρατούν στην περιοχή καθιστούν αδύνατη την εκτέλεση οποιασδήποτε εργασίας ναυαγιαίρεσης, συμπεριλαμβανομένης της απάντλησης του φορτίου σε άλλο πλοίο. Η ελληνική εταιρεία έχει ήδη θέσει σε ετοιμότητα το ναυαγοσωστικό σκάφος GIANT, το οποίο διαθέτει αντιρρυπαντικό εξοπλισμό και βρίσκεται στη βάση της στο Τζιμπουτί από τον προηγούμενο χρόνο, έτοιμο να συνδράμει σε περιστατικά ναυαγιαίρεσης στην περιοχή της Ερυθράς και της Αραβικής Θάλασσας.

Το ενδεχόμενο διάλυσης του δεξαμενόπλοιου, το οποίο φέρεται να μεταφέρει περίπου 110.000 τόνους αργού πετρελαίου, αποτελεί τον μεγαλύτερο εφιάλτη για τους ειδικούς. Σε μια τέτοια περίπτωση, οι συνέπειες για το θαλάσσιο περιβάλλον θα ήταν εκτεταμένες και δύσκολο να προβλεφθούν εκ των προτέρων. Η οργάνωση PAX, μέσω του ειδικού προγράμματός της Environment, Peace and Security, το οποίο καταγράφει τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις πολέμων και στρατιωτικών ενεργειών, έχει ήδη προειδοποιήσει για σοβαρή περιβαλλοντική καταστροφή. Παράλληλα, η Greenpeace επισημαίνει ότι το φορτίο του πλοίου είναι σχεδόν τριπλάσιο από εκείνο που χύθηκε στη θάλασσα κατά την καταστροφή του «Exxon Valdez».

Ταχύτατη εξάπλωση της πετρελαιοκηλίδας

Η περιβαλλοντική πίεση είναι ήδη ορατή και μετρήσιμη. Σύμφωνα με ανάλυση δορυφορικών εικόνων της Greenpeace Γερμανίας, η έκταση της πετρελαιοκηλίδας έχει αυξηθεί δραματικά: από περίπου 45 τετραγωνικά χιλιόμετρα στις 26 Ιουλίου, σε 150 τετραγωνικά χιλιόμετρα στις 2 Αυγούστου και περίπου 600 τετραγωνικά χιλιόμετρα στις 4 Αυγούστου. Η οργάνωση εκτιμά ότι αυτή η ταχύτατη διεύρυνση αποτελεί ένδειξη επιδείνωσης της κατάστασης του πλοίου και πιθανής συνεχιζόμενης διαρροής.

Από την πλευρά της, η Περιβαλλοντική Αρχή του Ομάν έχει αναφέρει ότι η επηρεασμένη θαλάσσια έκταση ανέρχεται σε περίπου 390 τετραγωνικά χιλιόμετρα, κυρίως γύρω από το αρχιπέλαγος Hallaniyat. Η διαφορά στις εκτιμήσεις μεταξύ των δύο φορέων αποδίδεται σε διαφορετικές χρονικές στιγμές καταγραφής και μεθοδολογίες, ωστόσο και οι δύο πηγές επιβεβαιώνουν το μέγεθος και τη σοβαρότητα του προβλήματος.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι το «Caroline Bezengi» βρίσκεται σε άμεση γειτνίαση με προστατευόμενο θαλάσσιο οικοσύστημα. Η Greenpeace προειδοποιεί ότι απειλούνται κοραλλιογενείς ύφαλοι, θαλάσσιοι λειμώνες και παράκτιοι οικότοποι, καθώς και πληθυσμοί θαλάσσιων χελωνών, μεταναστευτικών πτηνών και θαλάσσιων θηλαστικών. Στα νερά της περιοχής ζει επίσης η σπάνια φάλαινα με καμπούρα της Αραβικής Θάλασσας, ένα είδος που ήδη απειλείται με εξαφάνιση.

Οι αρχές του Ομάν έχουν ήδη αναπτύξει δύτες και πραγματοποιούν εναέρια επιτήρηση της περιοχής, ενώ εξετάζουν σχέδιο μεταφόρτωσης του πετρελαίου σε άλλο δεξαμενόπλοιο, προκειμένου να περιοριστεί ο κίνδυνος περαιτέρω ρύπανσης. Το κρίσιμο στοίχημα πλέον είναι ο χρόνος. Με τη διαρροή να συνεχίζεται, το πλοίο να βρίσκεται σε εξαιρετικά δύσκολη θέση και τους μουσώνες να επιβαρύνουν συνεχώς το κύτος, ενδεχόμενη διάλυση του «Caroline Bezengi» θα μπορούσε να μετατρέψει ένα ήδη σοβαρό περιστατικό ρύπανσης σε οικολογική καταστροφή απρόβλεπτης έκτασης για τις ακτές και τα προστατευόμενα οικοσυστήματα του Ομάν. Η Greenpeace κάνει λόγο για άμεσο κίνδυνο πετρελαϊκής καταστροφής με καταστροφικές συνέπειες για το σύνολο της περιοχής.