Πρόταση Μερτς για σύνδεση Ουκρανίας με ΕΕ

Μια νέα πρόταση που αναμένεται να αλλάξει τα δεδομένα στη διαδικασία ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης της Ουκρανίας κατέθεσε ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς. Σε επιστολή του προς τους Ευρωπαίους ηγέτες, ο κ. Μερτς προτείνει τη δημιουργία ενός ενδιάμεσου καθεστώτος "συνδεδεμένου μέλους" για το Κίεβο, αναγνωρίζοντας ότι η πλήρης ένταξη της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί μια μακροπρόθεσμη διαδικασία, η οποία δεν μπορεί να ολοκληρωθεί στο άμεσο μέλλον.

Στην επιστολή του, η οποία απευθύνεται, μεταξύ άλλων, στον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα και στην πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντε Λάιεν, ο Γερμανός καγκελάριος υπογραμμίζει ότι η πλήρης ένταξη καθυστερεί λόγω "πολυάριθμων εμποδίων" και "πολιτικών περιπλοκών" που σχετίζονται με τις διαδικασίες επικύρωσης. Ως εκ τούτου, το Βερολίνο προτείνει τη χορήγηση του καθεστώτος του "συνδεδεμένου μέλους" ως ένα "καθοριστικό βήμα" πριν από την πλήρη ένταξη, αποσαφηνίζοντας ότι δεν πρόκειται για μια "light ένταξη" ή ένταξη "δεύτερης κατηγορίας".

Η πρόταση του κ. Μερτς έρχεται σε μια περίοδο που ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι ζητεί επίμονα "πλήρη ένταξη" στην ΕΕ, με χρονικό ορίζοντα το 2027. Το νέο καθεστώς, σύμφωνα με τον Γερμανό καγκελάριο, θα επιτρέπει στην Ουκρανία να συμμετέχει σε ορισμένες συνεδριάσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, να διαθέτει έναν "συνδεδεμένο" Ευρωπαίο επίτροπο χωρίς χαρτοφυλάκιο, καθώς και "συνδεδεμένους" ευρωβουλευτές χωρίς δικαίωμα ψήφου.

Παράλληλα, ο κ. Μερτς προτείνει στα κράτη-μέλη της ΕΕ να αναλάβουν μια "πολιτική δέσμευση" για την εφαρμογή της ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής της Ένωσης προς την Ουκρανία, με στόχο τη δημιουργία μιας ουσιαστικής εγγύησης ασφάλειας. Η κίνηση αυτή ερμηνεύεται ως μια προσπάθεια να γεφυρωθεί το χάσμα μεταξύ της ταχείας ένταξης και του σημερινού καθεστώτος της Ουκρανίας ως υποψήφιας χώρας.

"Η πρότασή μου αντικατοπτρίζει την ιδιαίτερη κατάσταση της Ουκρανίας, μιας χώρας σε πόλεμο. Θα συμβάλει στη διευκόλυνση των ειρηνευτικών συνομιλιών που βρίσκονται σε εξέλιξη, στο πλαίσιο μιας ειρηνευτικής λύσης έπειτα από διαπραγμάτευση", τονίζει ο κ. Μερτς, προσθέτοντας ότι αυτό είναι "ουσιώδες όχι μόνο για την ασφάλεια της Ουκρανίας, αλλά και ολόκληρης της ηπείρου".

Οι προκλήσεις της ένταξης και η αλλαγή σκηνικού

Υπενθυμίζεται ότι η Ουκρανία απέκτησε τον Δεκέμβριο του 2023 το καθεστώς της υποψήφιας προς ένταξη χώρας, ωστόσο οι διαπραγματεύσεις είχαν βαλτώσει λόγω του βέτο που ασκούσε η Ουγγαρία επί πρωθυπουργίας Βίκτορ Όρμπαν. Η πρόσφατη νίκη του Πίτερ Μαγιάρ στις εκλογές της 12ης Απριλίου αλλάζει τα δεδομένα, με τη Γερμανία και τις περισσότερες άλλες χώρες της ΕΕ να ελπίζουν ότι οι διαπραγματεύσεις θα ξεκινήσουν επίσημα, παρότι έχουν ήδη πραγματοποιηθεί ανεπίσημες συνομιλίες με το Κίεβο.

Οι διαπραγματεύσεις, ωστόσο, προμηνύονται μακρές και δύσκολες, κυρίως σε ό,τι αφορά τον τομέα της γεωργίας. Η Ουκρανία αποτελεί σημαντικό παραγωγό αγροδιατροφικών προϊόντων, γεγονός που προκαλεί ανησυχία σε κάποιες χώρες της ΕΕ, όπως η Γαλλία. Ο κ. Μερτς αναφέρει στην επιστολή του ότι σκοπεύει να συζητήσει τις προτάσεις του με τους υπόλοιπους Ευρωπαίους ηγέτες, με στόχο να επιτευχθεί σύντομα μια συμφωνία και να συσταθεί μια ειδική ομάδα εργασίας για την επεξεργασία των λεπτομερειών.