Σημαντική υπέρβαση των δημοσιονομικών στόχων κατέγραψε ο κρατικός προϋπολογισμός κατά το πρώτο τετράμηνο του 2026, με το πρωτογενές πλεόνασμα να διαμορφώνεται στα 5,185 δισεκατομμύρια ευρώ. Το ποσό αυτό υπερβαίνει κατά πολύ τον αρχικό στόχο των 2,298 δισ. ευρώ, ενώ παράλληλα είναι ελαφρώς αυξημένο σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025, όπου είχε καταγραφεί πλεόνασμα 5,148 δισ. ευρώ. Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται κυρίως στην ενισχυμένη εισπρακτική ικανότητα του κράτους και στην πρόωρη είσπραξη κοινοτικών κονδυλίων.
Ανάλυση του ισοζυγίου και των εσόδων
Σύμφωνα με τα οριστικά στοιχεία εκτέλεσης του προϋπολογισμού σε τροποποιημένη ταμειακή βάση, το συνολικό ισοζύγιο παρουσίασε πλεόνασμα 1,887 δισ. ευρώ, έναντι στόχου για έλλειμμα 909 εκατ. ευρώ. Η επίδοση αυτή είναι ελαφρώς βελτιωμένη και σε σχέση με το πλεόνασμα των 1,850 δισ. ευρώ που είχε σημειωθεί την ίδια περίοδο πέρυσι. Τα καθαρά έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθαν σε 25,175 δισ. ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 2,110 δισ. ευρώ έναντι του στόχου. Η υπερεκτέλεση οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην πρόωρη είσπραξη της έβδομης δόσης από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ), ύψους 884 εκατ. ευρώ, η οποία είχε αρχικά προβλεφθεί για τον Ιούνιο, καθώς και στα αυξημένα έσοδα του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) κατά 461 εκατ. ευρώ.
Εξαιρώντας συγκεκριμένες εφάπαξ ή έκτακτες εισπράξεις, όπως ο ετεροχρονισμός πληρωμών για εξοπλιστικά προγράμματα (197 εκατ. ευρώ) και επενδυτικές δαπάνες (593 εκατ. ευρώ), καθώς και το ποσό των 135 εκατ. ευρώ από τη δεύτερη δόση για την άδεια καζίνο στο Ελληνικό, η πραγματική υπέρβαση στο πρωτογενές αποτέλεσμα έναντι των στόχων ανέρχεται σε 368 εκατ. ευρώ. Επισημαίνεται ότι το πρωτογενές αποτέλεσμα σε δημοσιονομικούς όρους διαφέρει από το ταμειακό, καθώς η ανάλυση αφορά την Κεντρική Διοίκηση και όχι το σύνολο της Γενικής Κυβέρνησης, που περιλαμβάνει ΟΤΑ και ΟΚΑ.
Κατανομή εσόδων ανά κατηγορία
Τα έσοδα από φόρους ανήλθαν σε 22,664 δισ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένων 306 εκατ. ευρώ από τη σύμβαση παραχώρησης της Εγνατίας Οδού και 135 εκατ. ευρώ από το καζίνο. Χωρίς αυτά, τα φορολογικά έσοδα διαμορφώθηκαν στα 22,223 δισ. ευρώ, μειωμένα κατά 118 εκατ. ευρώ ή 0,5% έναντι του στόχου. Αναλυτικότερα, ο ΦΠΑ απέδωσε 9,998 δισ. ευρώ, αυξημένος κατά 559 εκατ. ευρώ, ενώ οι Ειδικοί Φόροι Κατανάλωσης (ΕΦΚ) μειώθηκαν κατά 181 εκατ. ευρώ, στα 2,024 δισ. ευρώ. Οι φόροι ακίνητης περιουσίας αυξήθηκαν οριακά κατά 20 εκατ. ευρώ, φτάνοντας τα 1,314 δισ. ευρώ. Αντιθέτως, οι φόροι εισοδήματος υποχώρησαν κατά 185 εκατ. ευρώ, στα 7,086 δισ. ευρώ, με τον φόρο νομικών προσώπων να εμφανίζει μείωση 112 εκατ. ευρώ.
Στις μεταβιβάσεις, τα έσοδα εκτοξεύθηκαν στα 3,129 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 1,207 δισ. ευρώ, λόγω της πρόωρης είσπραξης από το ΤΑΑ. Τα έσοδα από πωλήσεις αγαθών και υπηρεσιών ανήλθαν σε 989 εκατ. ευρώ, ενώ τα λοιπά τρέχοντα έσοδα έφτασαν τα 976 εκατ. ευρώ. Οι επιστροφές εσόδων αυξήθηκαν στα 2,601 δισ. ευρώ, κυρίως λόγω της επιστροφής ΦΠΑ 306 εκατ. ευρώ από την Εγνατία Οδό.
Δαπάνες και επενδυτικό σκέλος
Οι συνολικές δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού για το τετράμηνο ανήλθαν σε 23,288 δισ. ευρώ, μειωμένες κατά 685 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου, αλλά αυξημένες κατά 2,079 δισ. ευρώ σε σχέση με το 2025. Σημαντικές μεταβιβάσεις περιλαμβάνουν επιχορηγήσεις προς τον ΕΟΠΥΥ (825 εκατ. ευρώ), τον ΟΠΕΚΑ (869 εκατ. ευρώ) και την ΕΚΑΠΥ για φάρμακα (424 εκατ. ευρώ). Οι επενδυτικές δαπάνες ανήλθαν σε 2,938 δισ. ευρώ, μειωμένες κατά 593 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον στόχο, αλλά αυξημένες κατά 327 εκατ. ευρώ σε ετήσια βάση.
