Αίσθηση προκαλούν οι τοποθετήσεις του πρώην επικεφαλής της MI6, Σερ Άλεξ Γιάνγκερ, ο οποίος εκτίμησε ότι το Ιράν έχει αυτή τη στιγμή το στρατηγικό πλεονέκτημα στον πόλεμο, αφήνοντας σαφείς αιχμές για τα λάθη των ΗΠΑ και του Ισραήλ στη διαχείριση της σύγκρουσης.
Μιλώντας σε podcast του Economist, ο άνθρωπος που ηγήθηκε της βρετανικής υπηρεσίας μυστικών πληροφοριών την περίοδο 2014-2020 υποστήριξε πως, παρά την αεροπορική υπεροχή της αμερικανικής πλευράς, η Τεχεράνη έχει καταφέρει να διατηρήσει την πρωτοβουλία και να ενισχύσει την ανθεκτικότητά της σε επιχειρησιακό και πολιτικό επίπεδο.
«Το Ιράν έχει το πάνω χέρι»
Ο Σερ Άλεξ Γιάνγκερ δήλωσε ευθέως ότι κατέληξε στο συμπέρασμα πως το Ιράν έχει το πάνω χέρι στη σύγκρουση, παρότι, όπως είπε, πρόκειται για μια διαπίστωση που ο ίδιος διατυπώνει με δυσφορία. Στην ανάλυσή του υπογράμμισε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες υποτίμησαν την κλίμακα του εγχειρήματος και έχασαν την πρωτοβουλία περίπου πριν από δύο εβδομάδες, την ώρα που το ιρανικό καθεστώς αποδείχθηκε πολύ πιο ανθεκτικό από όσο είχε αρχικά εκτιμηθεί.
Κατά τον πρώην επικεφαλής της MI6, η Τεχεράνη προχώρησε εγκαίρως σε κρίσιμες κινήσεις που ενίσχυσαν τη δυνατότητα επιβίωσης και αντίδρασης των ενόπλων δυνάμεών της. Ανέφερε ότι ήδη από τον περασμένο Ιούνιο είχαν ληφθεί αποφάσεις για τη διασπορά στρατιωτικών μέσων και για την αποκέντρωση της εξουσίας χρήσης οπλικών συστημάτων, επιλογές που, όπως εκτίμησε, αύξησαν σημαντικά την επιχειρησιακή αντοχή του Ιράν απέναντι στην ιδιαίτερα ισχυρή αεροπορική εκστρατεία που δέχεται.
Πόλεμος ύπαρξης και ενεργειακή πίεση
Ο Γιάνγκερ συνέδεσε επίσης τη στάση της ιρανικής πλευράς με τη ρητορική που, όπως είπε, έχει αναπτυχθεί από τον Ντόναλντ Τραμπ. Σύμφωνα με την εκτίμησή του, ορισμένες δημόσιες παρεμβάσεις από αμερικανικής πλευράς ενίσχυσαν στην Τεχεράνη την αίσθηση ότι βρίσκεται αντιμέτωπη με έναν πόλεμο πολιτισμών και έναν πόλεμο ύπαρξης. Αυτή η αντίληψη, όπως υποστήριξε, προσφέρει στο ιρανικό καθεστώς μεγαλύτερα αποθέματα αντοχής σε σύγκριση με έναν αντίπαλο που έχει επιλέξει ο ίδιος την εμπλοκή του στη σύγκρουση.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο πρώην αρχηγός της MI6 έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ενεργειακή διάσταση του πολέμου. Σημείωσε ότι οι Ιρανοί αντιλήφθηκαν έγκαιρα τη σημασία του ενεργειακού μετώπου, άσκησαν έλεγχο στα Στενά του Ορμούζ και διεθνοποίησαν τη σύγκρουση με τρόπο που τους αποφέρει γεωπολιτικά και στρατηγικά οφέλη. Κατά την αποτίμησή του, η Τεχεράνη αξιοποίησε αποτελεσματικά ένα από τα ισχυρότερα χαρτιά που διέθετε από την πρώτη στιγμή.
Αιχμές για τις υπηρεσίες πληροφοριών και τη Μοσάντ
Ο Γιάνγκερ ξεκαθάρισε ότι η διαπίστωσή του αυτή δεν συνιστά πολιτική συμπάθεια προς το ιρανικό καθεστώς. Αντιθέτως, υπενθύμισε πως στο μεγαλύτερο μέρος της επαγγελματικής του διαδρομής βρέθηκε απέναντι στη βία και τη βαρβαρότητα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης. Περιέγραψε μάλιστα ως βάρβαρη την καταστολή των διαδηλώσεων στο Ιράν, κάνοντας λόγο για χιλιάδες νεκρούς κατά την αντιμετώπιση των αντικυβερνητικών κινητοποιήσεων.
Την ίδια στιγμή, νέα διάσταση στη συζήτηση δίνει και δημοσίευμα των New York Times, σύμφωνα με το οποίο οι εκτιμήσεις της Μοσάντ περί δυνατότητας πρόκλησης αλλαγής καθεστώτος στο Ιράν συνέβαλαν ώστε οι ΗΠΑ να πειστούν να εμπλακούν στον πόλεμο. Κατά τις ίδιες πληροφορίες, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου φέρεται να επικαλέστηκε στοιχεία των ισραηλινών μυστικών υπηρεσιών στις συνομιλίες του με τον Τραμπ.
Ο πρώην επικεφαλής της MI6 έθεσε, παράλληλα, στο τραπέζι και το ζήτημα της αξιοπιστίας των υπηρεσιών πληροφοριών, παραπέμποντας στην επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023. Όπως είπε, οι σχετικές προειδοποιήσεις είχαν αγνοηθεί, χαρακτηρίζοντας εκείνη την υπόθεση συνολική αποτυχία των μυστικών υπηρεσιών. Στρέφοντας τα βέλη του προς την κυβέρνηση Νετανιάχου, υποστήριξε ότι είχε διαμορφωθεί ένα πολιτικό περιβάλλον στο οποίο κάθε προειδοποίηση πως η Χαμάς δεν ήταν στην πράξη εξημερωμένη αντιμετωπιζόταν ως ενοχλητική.
