Άρειος Πάγος: Ανάσα για δανειολήπτες

Η υπ’ αριθμ. 6/2026 απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου για τον τρόπο εκτοκισμού των ρυθμισμένων οφειλών του νόμου Κατσέλη αναδεικνύεται σε κρίσιμη νομική εξέλιξη για χιλιάδες δανειολήπτες. Σύμφωνα με όσα παρουσιάστηκαν σε εκδήλωση του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών, η απόφαση ενισχύει ουσιαστικά το προστατευτικό πλαίσιο του ν. 3869/2010 και βάζει σαφή όρια σε πρακτικές που οδηγούσαν σε πρόσθετες επιβαρύνσεις των οφειλετών.

Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκε η ερμηνεία της απόφασης, η οποία αφορά τον υπολογισμό των τόκων στις δικαστικές ρυθμίσεις για τη διάσωση της κύριας κατοικίας. Νομικοί και πανεπιστημιακοί υπογράμμισαν ότι η προστασία που παρέχει ο νόμος Κατσέλη δεν μπορεί να ακυρώνεται στην πράξη μέσα από εκτοκισμούς και χρεώσεις που μετατρέπουν τη δικαστική ρύθμιση σε νέο βάρος για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά.

Η υπόθεση έχει μεγάλη κοινωνική διάσταση, καθώς αφορά πολίτες που προσέφυγαν στη Δικαιοσύνη για να διασώσουν την πρώτη κατοικία τους και βρέθηκαν τα τελευταία χρόνια αντιμέτωποι με τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων. Η απόφαση της Ολομέλειας αποκτά έτσι χαρακτήρα θεσμικού φραγμού απέναντι σε ερμηνείες που αντιμετώπιζαν τις προστατευτικές ρυθμίσεις ως κοινές τραπεζικές συμβάσεις.

Σαφές μήνυμα προς τράπεζες και servicers

Ο πρόεδρος του ΔΣΑ, Ανδρέας Κουτσόλαμπρος, τόνισε ότι η απόφαση έχει καθαρό περιεχόμενο υπέρ των δανειοληπτών και δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνειών. Όπως ανέφερε, πρόκειται για απόφαση με μείζονα νομική και κοινωνική σημασία, καθώς η Ολομέλεια του ανώτατου δικαστηρίου επιβεβαίωσε τον αναγκαστικό χαρακτήρα και την προστατευτική λειτουργία του νόμου Κατσέλη.

Ο κ. Κουτσόλαμπρος σημείωσε ότι οι δικαστικές ρυθμίσεις που αφορούν την προστασία της πρώτης κατοικίας δεν επιτρέπεται να αντιμετωπίζονται ως απλά τραπεζικά προϊόντα. Με τη θέση αυτή έστειλε ευθύ μήνυμα προς τις τράπεζες, τα funds και τους servicers, οι οποίοι κατά τον ίδιο επιχείρησαν να αμφισβητήσουν τη σημασία και την εφαρμογή της απόφασης.

Ιδιαίτερα αιχμηρή ήταν η αναφορά του στους «αυτόκλητους συνηγόρους» τραπεζών και funds, οι οποίοι, όπως είπε, έσπευσαν να δημιουργήσουν αμφιβολίες γύρω από το περιεχόμενο της απόφασης. Ο πρόεδρος του ΔΣΑ υπογράμμισε ότι ο σεβασμός της δικαστικής κρίσης απαιτεί πλήρη εφαρμογή, χωρίς αστερίσκους, γκρίζες ζώνες ή ερμηνευτικές υπεκφυγές.

Παράλληλα, άσκησε κριτική στις πρακτικές των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων, υποστηρίζοντας ότι περιορίζουν τα δικαιώματα των οφειλετών και υπονομεύουν την προστασία της περιουσίας τους. Η παρέμβασή του ανέδειξε το ζήτημα της εφαρμογής της δικαστικής απόφασης στην πράξη, εκεί όπου οι δανειολήπτες καλούνται να αντιμετωπίσουν ισχυρούς χρηματοπιστωτικούς μηχανισμούς.

Η παρέμβαση της Λούκας Κατσέλη

Η Λούκα Κατσέλη χαρακτήρισε την απόφαση κομβική για την εφαρμογή του ν. 3869/2010, επισημαίνοντας ότι η μηνιαία δόση που ορίζεται για τη διάσωση της κύριας κατοικίας αποτελεί ανώτατο όριο επιβάρυνσης. Σύμφωνα με την πρώην υπουργό και ομότιμη καθηγήτρια του ΕΚΠΑ, η δόση αυτή οφείλει να παραμένει συμβατή με τις πραγματικές οικονομικές δυνατότητες του οφειλέτη.

Η ίδια υπογράμμισε ότι η απόφαση επαναβεβαιώνει τον προστατευτικό χαρακτήρα του νόμου Κατσέλη, συνδέοντας την προστασία της κατοικίας με το συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμα στη στέγαση και στην αξιοπρεπή διαβίωση. Με αυτή την έννοια, η ρύθμιση οφειλών δεν αποτελεί απλή οικονομική διευθέτηση, αλλά μηχανισμό κοινωνικής προστασίας για πολίτες που βρέθηκαν σε πραγματική αδυναμία πληρωμής.

Στην εκδήλωση του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών χαιρετισμό απηύθυναν ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ Σωκράτης Φάμελλος, η βουλευτής του ΠΑΣΟΚ Μιλένα Αποστολάκη, ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΚΚΕ Νίκος Καραθανασόπουλος και η πρόεδρος της Πλεύσης Ελευθερίας Ζωή Κωνσταντοπούλου.

Η απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου δημιουργεί πλέον σαφές σημείο αναφοράς για τις εκκρεμείς και μελλοντικές υποθέσεις δανειοληπτών που υπάγονται στον νόμο Κατσέλη. Το κρίσιμο ζήτημα περνά στην εφαρμογή της. Οι τράπεζες και οι servicers καλούνται να συμμορφωθούν με το πνεύμα και το γράμμα της δικαστικής κρίσης, ενώ οι δανειολήπτες αποκτούν ένα ισχυρό νομικό επιχείρημα απέναντι σε πρακτικές που διόγκωναν τις υποχρεώσεις τους και απειλούσαν την προστασία της κύριας κατοικίας.