Η πίεση που ασκεί σήμερα το στεγαστικό πρόβλημα γίνεται ακόμη εντονότερη μέσα από την προοπτική ενός μηχανισμού που εισάγει τον ψηφιακό έλεγχο στην πιο θεμελιώδη ανάγκη της καθημερινότητας.
Το Μητρώο Παρακολούθησης Ιδιωτικού Χρέους, το οποίο προγραμματίζεται να λειτουργήσει το 2026, προβάλλει ως εργαλείο πλήρους αποτύπωσης της οικονομικής συμπεριφοράς κάθε πολίτη που αναζητά κατοικία.
Το σύστημα που χαρακτηρίζεται ήδη «Τειρεσίας των ενοικιαστών» λειτουργεί ως πλατφόρμα πιστοληπτικής αξιολόγησης, μετατρέποντας την πρόσβαση στη στέγη σε διαδικασία ψηφιακής διαλογής, όπου η οικονομική ταυτότητα του καθενός καταγράφεται, ταξινομείται και παραμένει διαθέσιμη ως σημείο αξιολόγησης για κάθε μελλοντική του κίνηση.
Η νέα αυτή δομή δεν περιορίζεται στα στοιχεία των μισθώσεων αλλά συγκροτεί ένα λεπτομερές αρχείο για λογαριασμούς ενέργειας, ύδρευσης, δανειακές υποχρεώσεις, φορολογικά βάρη και οφειλές προς ασφαλιστικούς οργανισμούς.
Τα δεδομένα αυτά μετατρέπονται σε μόνιμη ψηφιακή σφραγίδα, με την οποία οι ιδιοκτήτες θα μπορούν να διαμορφώνουν την εικόνα του υποψήφιου ενοικιαστή πριν καν υπάρξει οποιαδήποτε προσωπική επαφή. Έτσι, η ενοικίαση παύει να είναι μια ανθρώπινη συναλλαγή και εξελίσσεται σε μια διαδικασία εξ αποστάσεως εκτίμησης ενός προφίλ που δεν επιδέχεται εύκολα αναθεώρηση, ακόμη και αν οι πραγματικές συνθήκες της ζωής έχουν μεταβληθεί.
Ο μηχανισμός αυτός παρουσιάζεται ως τεχνολογικό εργαλείο που θα διασφαλίσει τη συνέπεια στην αγορά κατοικίας, ενώ εισάγει στην ουσία μια κουλτούρα μόνιμου ψηφιακού φακελώματος.
Η Ανεξάρτητη Αρχή Πιστοληπτικής Αξιολόγησης, με την εντολή που έχει αναλάβει ήδη από το 2022, δημιουργεί το πλαίσιο μέσα στο οποίο κάθε πολίτης αποκτά μια αριθμητική βαθμολογία, η οποία λειτουργεί ως ψηφιακή ταυτότητα αξιοπιστίας. Η δομή αυτή μετατρέπει την οικονομική πορεία του καθενός σε εργαλείο απόφασης για το αν μπορεί ή δεν μπορεί να στεγαστεί με αξιοπρέπεια, δημιουργώντας ένα σύστημα που αποτυπώνει με λεπτομέρεια τα οικονομικά ίχνη και τα μετατρέπει σε κριτήριο συμμετοχής στη στεγαστική αγορά.
Η πρόσβαση των ιδιοκτητών σε αυτό το αρχείο ενισχύει τη δυναμική της ανισότητας, καθώς διαμορφώνει μια σχέση όπου ο ένας έχει πλήρη έλεγχο της εικόνας του άλλου. Κάθε ιδιοκτήτης αποκτά πρόσβαση στο σύνολο του οικονομικού παρελθόντος του ενδιαφερόμενου ενοικιαστή και μπορεί να το αξιοποιήσει ως καθοριστικό παράγοντα στις αποφάσεις του.
Το στεγαστικό δικαίωμα ενσωματώνεται σε έναν μηχανισμό που μοιάζει περισσότερο με τραπεζική αξιολόγηση, με τον πολίτη να βρίσκεται μπροστά σε μια διαδικασία που αντιμετωπίζει τη στέγη ως προϊόν υψηλού ρίσκου και τη ζωή του ως ακολουθία αριθμητικών δεδομένων.
Το νέο ψηφιακό περιβάλλον προβάλλεται ως ουδέτερο εργαλείο, ενώ λειτουργεί ως πλέγμα διαρκούς παρακολούθησης που εισάγει στην καθημερινότητα τη λογική της ψηφιακής ταξινόμησης. Το οικονομικό ιστορικό αποκτά χαρακτήρα ανεξίτηλου αποτυπώματος, στο οποίο δεν ενσωματώνονται οι μεταβολές, οι δυσκολίες, οι καμπές και οι επανεκκινήσεις που χαρακτηρίζουν την ανθρώπινη ζωή.
Ένα παρελθόν οικονομικής πίεσης, μια περίοδος ανεργίας, μια υπερημερία που αποκαταστάθηκε, μετατρέπονται σε μόνιμο χαρακτηριστικό του προφίλ ενός ανθρώπου που θα κληθεί να το υπερασπιστεί απέναντι σε μια μηχανή που δεν ενδιαφέρεται για την πορεία του, παρά μόνο για το ίχνος των δεδομένων του.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η πρόσβαση στη στέγη γίνεται ζήτημα ψηφιακής επιλεξιμότητας. Η αξιολόγηση μεταφέρεται στο ίδιο επίπεδο με τα συστήματα κοινωνικής πίστωσης που εφαρμόζονται διεθνώς, όπου η οικονομική συνέπεια καθορίζεται ως κεντρικός παράγοντας συμμετοχής στην κοινωνική και οικονομική ζωή.
Το σύστημα λειτουργεί ως μηχανισμός κατηγοριοποίησης, δημιουργώντας σταδιακά μια ομάδα πολιτών με περιορισμένη πρόσβαση σε βασικά κοινωνικά αγαθά, και ενισχύει μια κουλτούρα όπου η οικονομική συμπεριφορά αποκτά υπαρξιακή διάσταση.
Η επιβολή αυτής της λογικής συνυπάρχει με την ενίσχυση της ψηφιακής επιτήρησης που ήδη αναπτύσσεται μέσω των νέων δελτίων ταυτότητας και του προσωπικού αριθμού. Το σύστημα αυτό αποτελεί τμήμα ενός ευρύτερου ψηφιακού μετασχηματισμού που διευρύνει σταδιακά τα περιθώρια πρόσβασης στα δεδομένα των πολιτών από φορείς που δεν είχαν ποτέ προηγουμένως τέτοια δυνατότητα.
Η κατοικία, ως θεμελιώδες αγαθό, εντάσσεται σε μια λογική που μετατρέπει τον πολίτη σε διαρκώς αξιολογούμενο αντικείμενο, του οποίου η πρόσβαση στη στέγη εξαρτάται από μια ψηφιακή βαθμολογία.
Η προετοιμασία του συστήματος συνεχίζεται, με το 2026 να αποτελεί έτος οριστικοποίησης των διαδικασιών. Την ίδια στιγμή, τα επίσημα γνωστά στοιχεία δείχνουν ότι τα ανείσπρακτα ενοίκια αποτελούν ένα εξαιρετικά μικρό ποσοστό σε σχέση με το σύνολο των μισθωμάτων της χώρας, γεγονός που υποδηλώνει ότι ο πραγματικός στόχος του συστήματος δεν είναι η προστασία της αγοράς από συστηματικές καθυστερήσεις.
Η λειτουργία του εντάσσεται σε μια ατζέντα ενίσχυσης της ψηφιακής παρακολούθησης, με το στεγαστικό αγαθό να μετατρέπεται σε πεδίο εφαρμογής μιας τεχνικής λογικής που τοποθετεί το προσωπικό αποτύπωμα πάνω από την κοινωνική ανάγκη.
Και αν κάποιος άνθρωπος είχε μια «στραβή» και ορθοπόδησε ή αν βρέθηκε σε μια ώρα οικονομικής ανάγκης ή αν ήταν κακοπληρωτής και συνετίστηκε ή αν τον κυνηγούν άδικα χρέη, όλα αυτά θα παραμένουν ασυγχώρητα για τον άτεγκτο ψηφιακό οφθαλμό του «Τειρεσία». Κάθε έννοια καλοπιστίας, συμπόνιας και κοινωνικής συνοχής θα ισοπεδώνεται όλο και περισσότερο από τις βαθμολογίες των πληροφοριακών συστημάτων. Η ίδια η απληστία και ο κατακερματισμός μας, θα στρώνει δρόμο για όλο και περισσότερη επιτήρηση.
Να πώς γυρίζει μπούμερανγκ στον πολίτη το ανόητο και δειλό επιχείρημα: «δεν με νοιάζει να με παρακολουθούν γιατί δεν έχω τίποτα κακό να κρύψω». Μα τους όρους για το τι είναι «κακό» δεν τους ορίζεις εσύ. Τους αποφασίζει ένα αυταρχικό κράτος και μάλιστα τους αναπροσαρμόζει συνεχώς σαν θηλιά που σφίγγει και μας βρίσκει όλους «ένοχους». Από τη στιγμή που δέχεσαι τα στοιχεία σου να γίνουν διάφανα σε όλους, έχεις δώσει την έγκρισή σου να γίνεις υποχείριο της βιομηχανίας κέρδους. Παραδίδεις την ελευθερία σου στο πολίτευμα της Νέας Τάξης, όπου οι μοναδικές σου επιλογές είναι να υπακούς τυφλά, να εκβιάζεσαι ή να τιμωρείσαι.
Το μέτρο του «Τειρεσία των ενοικιαστών» βρίσκεται ακόμα σε φάση σχεδιασμού και σφυγμομέτρησης αντιδράσεων, με τις τελευταίες του λεπτομέρειες να ρυθμίζονται εντός του 2026. Το επίσημο αφήγημα είναι ότι έρχεται για να σταματήσει τους κακοπληρωτές, αλλά τα επίσημα στοιχεία της ΑΑΔΕ το διαψεύδουν: Μόλις το 0,18% των συνολικών μισθωμάτων όλης της χώρας αντιστοιχεί σε ανείσπρακτα ενοίκια. Ο «Τειρεσίας» έρχεται ξεκάθαρα ως προϊόν ατζέντας, στα πλαίσια του ψηφιακού ελέγχου.
Δεν έρχεται για να προστατέψει την αγορά, αλλά για να μεγιστοποιήσει κέρδη, να διχάσει, να διασπάσει, να αδικήσει και να εκπαιδεύσει την οικονομία στον μαζικό έλεγχο. Μένει να φανεί αν οι Έλληνες αντιδράσουν σθεναρά απέναντι σε αυτό το νεοταξικό άγος ή αν ονειρεύονται «ανάπτυξη» με μιλιούνια άστεγων οικογενειών σε ένα κράτος μηδενικής κοινωνικής πρόνοιας…
Η νέα αυτή πραγματικότητα δημιουργεί ένα περιβάλλον όπου οι πολίτες καλούνται να ζήσουν υπό το καθεστώς μιας μόνιμης αξιολόγησης, με τη στέγη να εξαρτάται πλέον από την εικόνα τους στα πληροφοριακά συστήματα. Το πώς θα ανταποκριθεί η κοινωνία σε αυτή τη μετάβαση θα καθορίσει το εύρος των συνεπειών σε μια εποχή όπου η ψηφιακή διακυβέρνηση αποκτά όλο και πιο καθοριστικό ρόλο στη ζωή των ανθρώπων και αναδιαμορφώνει τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε την έννοια της κατοικίας, της ιδιωτικότητας και της καθημερινής αξιοπρέπειας.
