Ψυχραιμία από την Αθήνα για τις δηλώσεις Τραμπ

Η ελληνική κυβέρνηση επιδεικνύει ψυχραιμία και αποφεύγει την κινδυνολογία απέναντι στις νέες συνθήκες που διαμορφώνονται στις αμερικανοτουρκικές σχέσεις, μετά τις δημόσιες τοποθετήσεις του Ντόναλντ Τραμπ και τις επαφές του με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Παρά τις πληροφορίες που κάνουν λόγο για πιθανή επανεκκίνηση της συζήτησης σχετικά με τα μαχητικά αεροσκάφη F-35 και τις αναφορές του Αμερικανού προέδρου ότι επιθυμεί την πλήρη αποκατάσταση της συνεργασίας με την Άγκυρα, στην Αθήνα εκτιμούν ότι δεν υπάρχουν ακόμη οριστικές αποφάσεις, αλλά μόνο πολιτικές δηλώσεις και προθέσεις.

Το μήνυμα που εκπέμπεται από το Μέγαρο Μαξίμου, αλλά και από τον ίδιο τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, είναι σαφές και εστιάζει στην ανάγκη διατήρησης της ψυχραιμίας, αποφεύγοντας υπερβολές και πρόωρα συμπεράσματα. Η κυβέρνηση επιχειρεί να θέσει τη συζήτηση σε μια ρεαλιστική βάση, απορρίπτοντας σενάρια που βασίζονται σε διαρροές και ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες.

Η θέση της κυβέρνησης για τα εξοπλιστικά προγράμματα

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης ανέλαβε να αποσαφηνίσει τη θέση της ελληνικής πλευράς, τονίζοντας ότι οποιαδήποτε ενδεχόμενη συμφωνία για εξοπλιστικά προγράμματα της Τουρκίας δεν αποτελεί μια απλή διμερή υπόθεση μεταξύ Ουάσιγκτον και Άγκυρας. Αντιθέτως, υπογράμμισε ότι τέτοιες συμφωνίες διέρχονται μέσα από συγκεκριμένες θεσμικές διαδικασίες, όπου καθοριστικό ρόλο διαδραματίζει το αμερικανικό Κογκρέσο. Επιπλέον, υπάρχουν ρήτρες που αφορούν τη χρήση των οπλικών συστημάτων έναντι συμμάχων του ΝΑΤΟ, γεγονός που περιπλέκει περαιτέρω την όποια απόφαση.

Σύμφωνα με την κυβέρνηση, η Ελλάδα δεν έχει κανένα λόγο να παρασύρεται από δημοσιεύματα ή διαρροές, καθώς μέχρι στιγμής δεν υπάρχει καμία οριστική απόφαση που να αλλάζει τα δεδομένα. Η στρατηγική της Αθήνας βασίζεται στην υπομονή και στην παρακολούθηση των εξελίξεων, χωρίς να υποκύπτει σε πανικό ή βεβιασμένες αντιδράσεις.

Το πλεονέκτημα της Ελλάδας στον αμυντικό τομέα

Στην Αθήνα υπενθυμίζουν ότι από το 2019 μέχρι σήμερα η χώρα έχει αλλάξει πλήρως τη θέση της στον αμυντικό χάρτη, αποκτώντας σημαντικά πλεονεκτήματα. Η κυβέρνηση υπογραμμίζει ότι έχουν ήδη εξασφαλιστεί 20 μαχητικά F-35, με δυνατότητα επέκτασης του προγράμματος σε 40 αεροσκάφη. Παράλληλα, προχωρά η αναβάθμιση 83 F-16 στην έκδοση Viper, ενώ έχουν ήδη ενταχθεί στην Πολεμική Αεροπορία τα γαλλικά Rafale. Το Πολεμικό Ναυτικό, από την πλευρά του, ενισχύεται με την απόκτηση των υπερσύγχρονων φρεγατών Belharra.

Το βασικό επιχείρημα του Μεγάρου Μαξίμου είναι ότι, ενώ η Ελλάδα έχει ήδη κλειδώσει τα δικά της εξοπλιστικά προγράμματα, η Τουρκία εξακολουθεί να βρίσκεται στη φάση της διεκδίκησης και των διαπραγματεύσεων. Αυτή η διαφορά φάσης δίνει στην Ελλάδα ένα σημαντικό στρατηγικό πλεονέκτημα, το οποίο η κυβέρνηση θεωρεί ότι δεν πρέπει να υποτιμάται.

Το ζήτημα των S-400 και η στάση Τραμπ

Αυτό που προκάλεσε μεγαλύτερο προβληματισμό στην Αθήνα δεν ήταν μόνο οι αναφορές στα F-35, αλλά κυρίως οι δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ ότι επιθυμεί να βοηθήσει τον «φίλο του Ταγίπ» να ξεπεράσει το εμπόδιο των αμερικανικών κυρώσεων. Οι κυρώσεις αυτές επιβλήθηκαν στην Τουρκία μετά την αγορά των ρωσικών πυραύλων S-400, μια κίνηση που είχε προκαλέσει έντονη ανησυχία στην Ουάσιγκτον. Μια τέτοια εξέλιξη, εφόσον προχωρήσει, θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για μια ευρύτερη επαναπροσέγγιση Ουάσιγκτον-Άγκυρας, επηρεάζοντας συνολικά τις ισορροπίες στην ευρύτερη περιοχή.

Ωστόσο, κυβερνητικές πηγές επισημαίνουν ότι ούτε αυτό το ζήτημα αποτελεί αποκλειστική απόφαση του Λευκού Οίκου. Υπάρχουν συγκεκριμένες νομοθετικές προβλέψεις και αρμοδιότητες του Κογκρέσου που πρέπει να τηρηθούν, καθιστώντας την όποια απόφαση μια σύνθετη και χρονοβόρα διαδικασία.

Η τοποθέτηση Γεραπετρίτη και οι αιχμές κατά της αντιπολίτευσης

Στην ίδια γραμμή κινήθηκε και ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, ο οποίος απέφυγε τις δραματικές εκτιμήσεις. Όπως υπογράμμισε, η διαδικασία για οποιαδήποτε μεταβολή στο καθεστώς των εξοπλισμών της Τουρκίας είναι θεσμικά προκαθορισμένη και δεν μπορεί να αλλάξει με μία πολιτική δήλωση ή μία συνάντηση κορυφής. Η κυβέρνηση θεωρεί ότι η δημόσια συζήτηση πρέπει να βασίζεται στα πραγματικά δεδομένα και όχι σε εικασίες.

Παράλληλα, ο Παύλος Μαρινάκης εξαπέλυσε επίθεση κατά κομμάτων της αντιπολίτευσης αλλά και μέρους των μέσων ενημέρωσης, κατηγορώντας τους ότι καλλιεργούν κλίμα φόβου και ηττοπάθειας στα εθνικά ζητήματα. Επικαλέστηκε μάλιστα παλαιότερα πρωτοσέλιδα που, όπως είπε, παρουσίαζαν την Τουρκία να «τα παίρνει όλα», ενώ οι εξελίξεις στη συνέχεια διέψευσαν αυτές τις προβλέψεις. Το κυβερνητικό μήνυμα είναι ότι η εξωτερική πολιτική δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με όρους εσωτερικής πολιτικής αντιπαράθεσης.

Το στοίχημα των επόμενων μηνών

Στο Μέγαρο Μαξίμου γνωρίζουν ότι μια ενδεχόμενη επαναπροσέγγιση ΗΠΑ-Τουρκίας αποτελεί εξέλιξη που απαιτεί στενή παρακολούθηση. Ωστόσο, εκτιμούν ότι η Ελλάδα εισέρχεται σε αυτή τη νέα φάση με σημαντικά διπλωματικά και αμυντικά ερείσματα, έχοντας ήδη ενισχύσει τις στρατηγικές της σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Γαλλία και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Για τον λόγο αυτό, η επίσημη γραμμή της κυβέρνησης παραμένει σταθερή: ούτε εφησυχασμός ούτε πανικός. Η Αθήνα παρακολουθεί προσεκτικά τις εξελίξεις, επιμένει στην τήρηση των θεσμικών διαδικασιών στις ΗΠΑ και θεωρεί ότι οι πραγματικές αποφάσεις θα κριθούν τους επόμενους μήνες, όταν και εφόσον οι πολιτικές εξαγγελίες μετατραπούν σε συγκεκριμένες πράξεις.