Πώληση κινητήρων στην Τουρκία από ΗΠΑ

Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ ετοιμάζεται να δώσει το πράσινο φως για μια σημαντική αμυντική συμφωνία με την Τουρκία, η οποία περιλαμβάνει την πώληση δεκάδων κινητήρων αεροσκαφών, συνολικής αξίας που εκτιμάται ότι υπερβαίνει τα 700 εκατομμύρια δολάρια. Η εξέλιξη αυτή, την οποία μεταδίδει το πρακτορείο Reuters επικαλούμενο τέσσερις καλά πληροφορημένες πηγές, έρχεται σε μια χρονική συγκυρία όπου η Άγκυρα προετοιμάζεται να φιλοξενήσει την επικείμενη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ, τον επόμενο μήνα, γεγονός που προσδίδει ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα στην κίνηση της Ουάσιγκτον.

Οι συγκεκριμένοι κινητήρες, προϊόν της αμερικανικής βιομηχανίας General Electric, προορίζονται να εξοπλίσουν το νέο εγχώριας ανάπτυξης μαχητικό αεροσκάφος της Τουρκίας, το Kaan. Το πρόγραμμα του Kaan ξεκίνησε το 2016 και αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της στρατηγικής της Άγκυρας για την ενίσχυση της αμυντικής αυτονομίας της, μειώνοντας την εξάρτηση από ξένες τεχνολογίες. Η απόκτηση των κινητήρων είναι κρίσιμη για την πρόοδο του φιλόδοξου αυτού εξοπλιστικού προγράμματος.

Οι σχέσεις μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Τουρκίας, υπό την προεδρία Τραμπ, χαρακτηρίζονται γενικά από θετικό κλίμα, με τον Αμερικανό πρόεδρο να εκφράζεται συχνά με κολακευτικά λόγια για τον Τούρκο ομόλογό του, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Ωστόσο, το παρελθόν έχει αφήσει βαθιά σημάδια, καθώς η διμερής ατζέντα έχει επιβαρυνθεί από την απόφαση της Ουάσιγκτον να αποκλείσει την Τουρκία από το πρόγραμμα των μαχητικών F-35 και να επιβάλει κυρώσεις μετά την αγορά των ρωσικών αμυντικών συστημάτων S-400. Η Ουάσιγκτον θεωρεί τα S-400 ως απειλή για τη συλλογική ασφάλεια του ΝΑΤΟ, δημιουργώντας μια μακροχρόνια διαφωνία που παραμένει σε εκκρεμότητα.

Παρά τις γεωπολιτικές εντάσεις, η παρούσα συμφωνία φαίνεται να προχωρά, αν και δεν λείπουν οι αντιδράσεις. Ο βουλευτής Gregory Meeks, εξέχον στέλεχος των Δημοκρατικών στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής των Αντιπροσώπων, έχει εκφράσει τις αντιρρήσεις του κατά τη διάρκεια της ανεπίσημης διαδικασίας αξιολόγησης. Σύμφωνα με δύο πηγές, συμπεριλαμβανομένου ενός Αμερικανού αξιωματούχου, ο κ. Meeks δεν έχει ακόμη δώσει την τελική του έγκριση, γεγονός που υποδηλώνει ότι η συμφωνία δεν είναι ακόμη πλήρως διασφαλισμένη σε πολιτικό επίπεδο.

Παρ' όλες τις επιφυλάξεις, η διαδικασία αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός των επόμενων ημερών. Το αμερικανικό Υπουργείο Εξωτερικών πρόκειται να προβεί σε επίσημη κοινοποίηση προς το Κογκρέσο, σηματοδοτώντας την οριστικοποίηση της πώλησης. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, πάντως, αρνήθηκε να προβεί σε οποιοδήποτε σχόλιο επί του θέματος, διατηρώντας μια στάση διακριτικής αναμονής.

Η απόφαση αυτή έρχεται σχεδόν έναν χρόνο μετά τη δημόσια διαμαρτυρία του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, ο οποίος είχε καταγγείλει καθυστερήσεις στην αμερικανική διαδικασία έγκρισης. Η χρονική συγκυρία είναι ιδιαίτερα κρίσιμη, καθώς η Τουρκία θα φιλοξενήσει τους ηγέτες του ΝΑΤΟ στις 7 και 8 Ιουλίου, εν μέσω αυξανόμενων εσωτερικών τριβών στη Συμμαχία. Τα θέματα που κυριαρχούν στην ατζέντα περιλαμβάνουν τον επιμερισμό των αμυντικών βαρών, τις αμυντικές δαπάνες, αλλά και τις αμερικανικές ενστάσεις για τον ρόλο των συμμάχων στη διατήρηση της ελευθερίας των θαλάσσιων μεταφορών στα Στενά του Ορμούζ, στο πλαίσιο της σύγκρουσης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.