Με επτά παρεμβάσεις επιχειρεί η κυβέρνηση να περιορίσει το ιδιωτικό χρέος, το οποίο υπερβαίνει τα 247 δισ. ευρώ, ενεργοποιώντας νέα εργαλεία πρόληψης και διαχείρισης. Ο σχεδιασμός για το 2025 προβλέπει την πλήρη ανάπτυξη ενός πλέγματος μηχανισμών που στοχεύουν στον έγκαιρο εντοπισμό κινδύνων και στη συγκράτηση της δημιουργίας νέων ληξιπρόθεσμων οφειλών.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, δύο από τα εργαλεία, το Κεντρικό Μητρώο Πιστώσεων και ο Μηχανισμός Έγκαιρης Προειδοποίησης Οφειλετών, βρίσκονται ήδη σε λειτουργία. Οι υπόλοιπες πέντε παρεμβάσεις προγραμματίζεται να ολοκληρωθούν έως το τέλος του έτους, με κεντρικό στόχο την ενίσχυση της πρόληψης.
Η κυβερνητική στρατηγική μεταφέρει το βάρος στην αποτροπή της δημιουργίας νέου ιδιωτικού χρέους. Προβλέπεται έγκαιρη ανίχνευση οικονομικών δυσκολιών, αναβάθμιση της ποιότητας και της διαθεσιμότητας των δεδομένων για την αξιολόγηση πιστοληπτικού κινδύνου και σταδιακή ενίσχυση εναλλακτικών πηγών χρηματοδότησης, πέραν των τραπεζών, με παράλληλη ενδυνάμωση του εποπτικού πλαισίου.
Η ονομαστική αξία των μη εξυπηρετούμενων δανείων που διαχειρίζονται οι servicers φτάνει τα 79,5 δισ. ευρώ. Από αυτά, 27,6 δισ. ευρώ αφορούν επιχειρηματικά δάνεια, 25,2 δισ. ευρώ στεγαστικά, 15,8 δισ. ευρώ καταναλωτικά και 10,5 δισ. ευρώ δάνεια προς ελεύθερους επαγγελματίες, αγρότες και ατομικές επιχειρήσεις.
Παράλληλα, μη εξυπηρετούμενα δάνεια ύψους 5 έως 6 δισ. ευρώ παραμένουν στους ισολογισμούς των τραπεζών. Τα ληξιπρόθεσμα χρέη προς την εφορία ανέρχονται σε 111,7 δισ. ευρώ, ενώ οι οφειλές προς τα ασφαλιστικά ταμεία φτάνουν τα 50,6 δισ. ευρώ.
Με τη χρηματοδοτική στήριξη του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, που καλύπτει το μεγαλύτερο μέρος των δράσεων, δρομολογείται η ανάπτυξη Πληροφοριακού Συστήματος Αξιολόγησης Πιστοληπτικής Ικανότητας. Το σύστημα θα περιλαμβάνει κεντρική βάση δεδομένων και εργαλεία αξιολόγησης για φυσικά και νομικά πρόσωπα, σε σχέση με τις οφειλές τους προς το Δημόσιο.
Σε εξέλιξη βρίσκεται και η υλοποίηση της Εθνικής Στρατηγικής για τη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους. Στο πλαίσιο αυτό προβλέπεται η εκπόνηση 11 μελετών και η δημιουργία ηλεκτρονικής πλατφόρμας για τις συναλλαγές μη εξυπηρετούμενων δανείων.
Στον ίδιο άξονα εντάσσεται η δημιουργία Μητρώου Παρακολούθησης Ιδιωτικού Χρέους. Μέσω μιας κεντρικής ηλεκτρονικής βάσης δεδομένων θα συγκεντρώνονται στοιχεία από δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς πίστωσης, καθώς και από άλλες αξιόπιστες πηγές, με στόχο την υποστήριξη του σχεδιασμού και της εφαρμογής πολιτικών διαχείρισης του χρέους.
Προβλέπεται επίσης η αναβάθμιση των ηλεκτρονικών πλατφορμών που υποστηρίζουν τον μηχανισμό έγκαιρης προειδοποίησης και τον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών για φυσικά και νομικά πρόσωπα. Το έργο περιλαμβάνει εκπαίδευση επαγγελματιών συμβούλων και υπαλλήλων της ΕΓΔΙΧ, καθώς και υπηρεσίες καθοδήγησης προς επιτηδευματίες και επιχειρήσεις.
Το Κεντρικό Μητρώο Πιστώσεων, που τέθηκε πρόσφατα σε λειτουργία από την Τράπεζα της Ελλάδος, καταγράφει τις εκκρεμείς οφειλές φυσικών προσώπων και επιχειρήσεων προς τράπεζες, servicers και εταιρείες παροχής πιστώσεων. Παρέχει πρόσβαση στον ίδιο τον οφειλέτη για την εικόνα των υποχρεώσεών του, υπό την προϋπόθεση ρητής συγκατάθεσης. Στο μητρώο δεν περιλαμβάνονται ρυθμισμένες οφειλές, καθώς και χρέη κάτω των 2.000 ευρώ για φυσικά πρόσωπα και των 5.000 ευρώ για νομικά πρόσωπα.
Κομβικό ρόλο στον σχεδιασμό έχει και η ίδρυση Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων, που αφορά περίπου 70.000 υπερχρεωμένα νοικοκυριά. Ο Φορέας θα αποκτά την κύρια κατοικία ευάλωτων οφειλετών και θα τη μισθώνει εκ νέου στους ίδιους, με δυνατότητα μεταβίβασης μετά τη λήξη της μισθωτικής περιόδου, εφόσον έχει αποκατασταθεί η οικονομική τους κατάσταση.
Σύμφωνα με τον προγραμματισμό, ο Φορέας αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία εντός του πρώτου εξαμήνου του 2026. Η διαδικασία βρίσκεται στο τελικό στάδιο, με την υποβολή δεσμευτικών προσφορών από τους υποψήφιους επενδυτές έως τις 26 Φεβρουαρίου. Το σχήμα προβλέπει παραμονή στην κατοικία για διάστημα 12 ετών, με προσιτό μίσθωμα και δυνατότητα επαναγοράς.
Σε λειτουργία βρίσκεται και ο Μηχανισμός Έγκαιρης Προειδοποίησης Οφειλετών, ψηφιακή υπηρεσία του gov.gr. Μέσω της πλατφόρμας minfin.gov.gr, φυσικά πρόσωπα και επιχειρήσεις μπορούν να αξιολογήσουν τον κίνδυνο αδυναμίας αποπληρωμής, να καταταγούν σε επίπεδα κινδύνου και, εφόσον απαιτείται, να λάβουν δωρεάν συμβουλευτική υποστήριξη.
