Quad: Ναυτική επιτήρηση και διόδια στο Ορμούζ

Σύνοψη Άρθρου

  • Οι ΗΠΑ, Ιαπωνία, Ινδία και Αυστραλία ανακοίνωσαν κοινή θαλάσσια επιτήρηση στον Ινδο-Ειρηνικό.
  • Η Πένι Γουόνγκ απέρριψε κατηγορηματικά την ιρανική πρόταση για μόνιμα διόδια στο Στενό του Ορμούζ.
  • Σχέδια συνεργασίας με τα Φίτζι για λιμενικές υποδομές και κοινές δράσεις σε ενέργεια και κρίσιμα ορυκτά.
  • Η σύνοδος κορυφής είχε στόχο την αναζωογόνηση της συμμαχίας μετά από εντάσεις ΗΠΑ-Ινδίας.

Στο Νέο Δελχί πραγματοποιήθηκε η σύνοδος κορυφής των υπουργών Εξωτερικών των τεσσάρων χωρών που απαρτίζουν τη στρατηγική συμμαχία Quad (ΗΠΑ, Ιαπωνία, Ινδία, Αυστραλία), με βασικό αντικείμενο την ενίσχυση της θαλάσσιας επιτήρησης στην κρίσιμη περιοχή του Ινδο-Ειρηνικού. Η συνάντηση αυτή έλαβε χώρα εν μέσω αυξανόμενων γεωπολιτικών εντάσεων, με κυριότερη την απειλή επιβολής μόνιμων διοδίων από το Ιράν στο Στενό του Ορμούζ, μια θαλάσσια αρτηρία ζωτικής σημασίας για την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια.

Η Αυστραλή υπουργός Εξωτερικών, Πένι Γουόνγκ, εξέφρασε την έντονη αντίθεσή της σε οποιαδήποτε μορφή διόδων, τονίζοντας ότι η περιοχή βρίσκεται υπό "έντονη οικονομική πίεση". Η δήλωση αυτή έρχεται ως απάντηση στις συζητήσεις της Τεχεράνης για τη θεσμοθέτηση ενός συστήματος ελέγχου της ναυσιπλοΐας, το οποίο θα μπορούσε να διαταράξει σοβαρά τις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες και τις ροές πετρελαίου.

Στο πλαίσιο της συνόδου, ανακοινώθηκε μια σειρά από κοινές δράσεις, με πιο χαρακτηριστική τη συνεργασία με τα Φίτζι για την αναβάθμιση των λιμενικών υποδομών. Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, χαρακτήρισε την πρωτοβουλία "συναρπαστική", υπογραμμίζοντας ότι η ανεπαρκής χωρητικότητα των λιμένων στα νησιά του Ειρηνικού αποτελεί ένα κρίσιμο ζήτημα που πρέπει να αντιμετωπιστεί άμεσα. Παράλληλα, οι τέσσερις χώρες δεσμεύτηκαν να προχωρήσουν σε ενεργειακές συνεργασίες και σε κοινή εκμετάλλευση κρίσιμων ορυκτών πόρων.

Ο Ιάπωνας υπουργός Εξωτερικών, Τοσιμίτσου Μοτέγκι, τόνισε ότι το Quad δεν αποτελεί απλώς ένα φόρουμ συζητήσεων, αλλά έναν λειτουργικό μηχανισμό για την προώθηση συγκεκριμένων έργων που στοχεύουν στην υλοποίηση ενός "ελεύθερου και ανοιχτού Ινδο-Ειρηνικού". Η συμμαχία, η οποία συγκροτήθηκε αρχικά για να αντιμετωπίσει την αυξανόμενη επιρροή της Κίνας, συνεδρίασε υπό τη σκιά της κρίσης στο Ιράν, ενώ παράλληλα επιχειρεί να ανακτήσει τη δυναμική της μετά από πρόσφατες τριβές.

Οι εντάσεις μεταξύ του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ και του Ινδού πρωθυπουργού Ναρέντρα Μόντι, που εκδηλώθηκαν πέρυσι με την επιβολή δασμών 50% στα ινδικά προϊόντα λόγω των αγορών ρωσικού πετρελαίου, φαίνεται να έχουν υποχωρήσει. Ο Μάρκο Ρούμπιο πραγματοποίησε πολυήμερη επίσκεψη στην Ινδία με στόχο την ενίσχυση των διμερών σχέσεων, οι οποίες είχαν επίσης επιβαρυνθεί από τον ισχυρισμό του Τραμπ ότι μεσολάβησε για εκεχειρία μεταξύ Ινδίας και Πακιστάν, έναν ισχυρισμό που το Νέο Δελχί διέψευσε κατηγορηματικά.

Η τελευταία συνάντηση των ηγετών του Quad είχε πραγματοποιηθεί το 2024, και η φετινή σύνοδος έρχεται σε συνέχεια των πρόσφατων συνομιλιών μεταξύ Τραμπ και Σι Τζινπίνγκ. Η ομάδα, η οποία απέκτησε εξέχουσα θέση κατά την πρώτη θητεία του Τραμπ, συνεχίζει να αποτελεί βασικό εργαλείο της αμερικανικής στρατηγικής για την αντιμετώπιση της κινεζικής διείσδυσης στην περιοχή.