Ρεζά Παχλαβί: Ο εξόριστος διάδοχος, τα ισραηλινά ίχνη και το κάλεσμα εξέγερσης στο Ιράν

Ο Ρεζά Παχλαβί γεννήθηκε στην Τεχεράνη στις 31 Οκτωβρίου 1960, ως γιος και διάδοχος του τελευταίου Σάχη του Ιράν, Μοχάμεντ Ρεζά Παχλαβί, και της αυτοκράτειρας Φαράχ Παχλεβί. Το 1967, κατά τη στέψη του πατέρα του, ανακηρύχθηκε επίσημα Πρίγκιπας Διάδοχος, ενώ μετά τον θάνατο του Σάχη από καρκίνο το 1980, οι υποστηρικτές της μοναρχίας τον αναγνώρισαν ως νόμιμο κληρονόμο του θρόνου.

Το 1978, σε ηλικία μόλις 17 ετών, εγκατέλειψε το Ιράν για να εκπαιδευτεί ως πιλότος μαχητικών στην Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ, στην αεροπορική βάση Reese στο Τέξας. Λίγους μήνες αργότερα, η Ισλαμική Επανάσταση οδήγησε στην ανατροπή της μοναρχίας και στην εκδίωξη της βασιλικής οικογένειας τον Ιανουάριο του 1979. Το νέο θεοκρατικό καθεστώς των Ισλαμιστών κατέστησε αδύνατη την επιστροφή του Παχλαβί στην πατρίδα του.

Για δεκαετίες, ο Ρεζά Παχλαβί παρέμεινε κεντρική φυσιογνωμία του μοναρχικού χώρου στην εξορία, προβαλλόμενος από τους υποστηρικτές του ως σύμβολο της αντιπολίτευσης απέναντι στην Ισλαμική Δημοκρατία. Οι επικριτές του, ωστόσο, συνδέουν την οικογένεια Παχλαβί με την αυταρχική διακυβέρνηση του παρελθόντος και με το πραξικόπημα του 1953 που οδήγησε στην ανατροπή του πρωθυπουργού Μοχάμεντ Μοσαντέκ.

Ιδιαίτερες αντιδράσεις προκάλεσε η στάση του Παχλαβί απέναντι στην πρόσφατη σφοδρή επίθεση του Ισραήλ κατά του Ιράν, την οποία όχι μόνο δεν καταδίκασε, αλλά στήριξε δημόσια. Η απόσταση από τα αισθήματα της πλειονότητας των Ιρανών έγινε εμφανής και κατά το ταξίδι του στο Ισραήλ το 2023, που έλαβε μεγάλη δημοσιότητα. Ο Παχλαβί επισκέφθηκε το Δυτικό Τείχος στην Ανατολική Ιερουσαλήμ, χωρίς να μεταβεί στο Τέμενος Αλ-Άκσα, ιερό τόπο για το Ισλάμ, σε μια χώρα όπου η συντριπτική πλειονότητα του πληθυσμού είναι Σιίτες Μουσουλμάνοι. Κατά την ίδια επίσκεψη φωτογραφήθηκε με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου και τη σύζυγό του Σάρα.

Yasmine and I were very pleased to meet with @IsraeliPM and Sara @netanyahu. We expressed appreciation for Israel’s continued support for the Iranian people’s democratic aspirations and emphasized that, as the children of Cyrus the Great, Iranians aspire to have a government that… pic.twitter.com/lInuy4lwdC

— Reza Pahlavi (@PahlaviReza) April 19, 2023

Ο Ρεζά Παχλαβί δηλώνει ότι δεν επιδιώκει την αυτόματη αποκατάσταση της μοναρχίας, αλλά ζητά τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος για το μελλοντικό πολίτευμα του Ιράν. Υποστηρίζει την εγκαθίδρυση μιας κοσμικής δημοκρατίας και την αλλαγή καθεστώτος μέσω μη βίαιης πολιτικής ανυπακοής. Παράλληλα, επικριτές του υποστηρίζουν ότι, ζώντας επί δεκαετίες στη Δύση, καλεί τους Ιρανούς να αναλάβουν το κόστος της σύγκρουσης, διατηρώντας ο ίδιος πολιτικό ρόλο από απόσταση.

Εν μέσω της εντεινόμενης κοινωνικής και οικονομικής κρίσης στο Ιράν, ο Παχλαβί έχει ενισχύσει τη δημόσια παρουσία του, καλώντας σε πανεθνικές διαμαρτυρίες και απεργίες στις 8 και 9 Ιανουαρίου. Σε πρόσφατες αναρτήσεις του κάλεσε τους Ιρανούς να βγουν μαζικά στους δρόμους, προειδοποιώντας την Ισλαμική Δημοκρατία ότι ο Ντόναλντ Τραμπ «παρακολουθεί στενά» τις εξελίξεις.

Σε μήνυμά του ανέφερε ότι εκατομμύρια Ιρανοί απαίτησαν την ελευθερία τους, ενώ το καθεστώς απάντησε με γενικό μπλακάουτ επικοινωνιών, διακοπή του Διαδικτύου και τηλεφωνικών γραμμών. Ευχαρίστησε τον Τραμπ για τη στάση του και κάλεσε Ευρωπαίους ηγέτες να σπάσουν τη σιωπή τους και να κινηθούν πιο αποφασιστικά, ζητώντας τη χρήση κάθε τεχνικού, οικονομικού και διπλωματικού μέσου ώστε να αποκατασταθεί η επικοινωνία με τον ιρανικό λαό και να μην φιμωθούν οι φωνές των διαδηλωτών.

Great nation of Iran, the eyes of the world are upon you. Take to the streets and, as a united front, shout your demands. I warn the Islamic Republic, its leader, and the IRGC that the world and @POTUS are closely watching you. Suppression of the people will not go unanswered. https://t.co/keyFFounaX

— Reza Pahlavi (@PahlaviReza) January 8, 2026

Millions of Iranians demanded their freedom tonight. In response, the regime in Iran has cut all lines of communication. It has shut down the Internet. It has cut landlines. It may even attempt to jam satellite signals.

I want to thank the leader of the free world, President…

— Reza Pahlavi (@PahlaviReza) January 8, 2026