Ρήξη Αλγερίας - ΗΑΕ μετά από πέντε δεκαετίες σχέσεων

Σε μια εξέλιξη που σηματοδοτεί το τέλος μιας εποχής πέντε δεκαετιών διπλωματικής συνεργασίας, η Αλγερία ανακοίνωσε την Πέμπτη την οριστική διακοπή των διπλωματικών της σχέσεων με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Η απόφαση του Αλγερίου, το οποίο είναι κράτος-μέλος του Αραβικού Συνδέσμου, ελήφθη μετά από αυτό που η αλγερινή κυβέρνηση χαρακτήρισε ως «προκλητικές ή εχθρικές ενέργειες» εκ μέρους του Άμπου Ντάμπι, κλιμακώνοντας δραματικά την ένταση στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής.

Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση του αλγερινού Υπουργείου Εξωτερικών, η απόφαση ήταν το αποτέλεσμα μιας μακράς περιόδου ανοχής, κατά την οποία το Άμπου Ντάμπι «επέμεινε στις υπερβολές του, οι οποίες έχουν φτάσει σε όρια που δεν μπορούν πλέον να θεωρηθούν αποδεκτά ή ανεκτά». Το Αλγέρι τόνισε ότι εξάντλησε όλα τα διαθέσιμα μέσα για τη διατήρηση των διμερών σχέσεων, πριν καταλήξει στην οριστική ρήξη. Ως άμεσο μέτρο, οι αλγερινές αρχές κάλεσαν τον πρέσβη των ΗΑΕ, Γιούσεφ Σαΐφ Χάμις Σουμπάα Αλ-Αλί, και του έδωσαν προθεσμία 48 ωρών για να εγκαταλείψει τη χώρα.

Η κλιμάκωση της έντασης είχε προαναγγελθεί την Τετάρτη, όταν η Υπηρεσία Τύπου της Αλγερίας περιέγραψε τα ΗΑΕ ως τον κεντρικό «αγωγό» πίσω από τις περιφερειακές κρίσεις και συγκρούσεις. Το δημοσίευμα επικαλέστηκε την οικονομική υποστήριξη του Άμπου Ντάμπι προς ισχυρούς τοπικούς παράγοντες και δίκτυα σε όλη την Αφρική και τη Μέση Ανατολή, υποδηλώνοντας μια βαθιά ριζωμένη δυσπιστία για τις προθέσεις των Εμιράτων.

Αντιδρώντας στην αλγερινή απόφαση, το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΑΕ υιοθέτησε αργότερα την Πέμπτη έναν συμφιλιωτικό τόνο, εκφράζοντας τη λύπη του για την εξέλιξη. Σε επίσημη ανακοίνωση, το Άμπου Ντάμπι τόνισε τη δέσμευσή του στη διατήρηση των διμερών σχέσεων, εκφράζοντας την ελπίδα ότι «αυτή η απόφαση θα είναι προσωρινή, με τρόπο που να διατηρεί τους αδελφικούς δεσμούς μεταξύ των δύο αδελφών λαών».

Ο Anwar Gargash, διπλωματικός σύμβουλος του προέδρου των ΗΑΕ, Σεΐχη Μοχάμεντ μπιν Ζαγέντ αλ Ναχιάν, φάνηκε να αντιτίθεται στις κατηγορίες των Αλγερινών αξιωματούχων, επικρίνοντας το Αλγέρι για εξάρτηση από «ασαφείς υπαινιγμούς» αντί για άμεση διπλωματία. Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, χωρίς να κατονομάσει την Αλγερία, ο Γκαργκάς έγραψε: «Οι διπλωματικές σχέσεις διευθετούνται μέσω της λογικής, της επικοινωνίας και της σαφήνειας των συμφερόντων, όχι με αινίγματα και υπονοούμενα που απαιτούν αποκωδικοποίηση».

Το ιστορικό της επιδείνωσης

Η επιδείνωση των σχέσεων μεταξύ Αλγερίας και ΗΑΕ ήταν συνεχής τα τελευταία χρόνια, με βαθύτερα αίτια που ανάγονται σε γεωπολιτικές αντιθέσεις. Τον Οκτώβριο του 2025, σε μια ελαφρώς συγκαλυμμένη επίθεση στα ΗΑΕ, ο πρόεδρος της Αλγερίας Αμπντελματζίντ Τεμπούν δήλωσε ότι η χώρα του είχε καλές σχέσεις με κάθε κράτος του Κόλπου «εκτός από ένα». Ο Τεμπούν χαρακτήρισε τους δεσμούς της Αλγερίας με τη Σαουδική Αραβία, το Κουβέιτ, το Ομάν και το Κατάρ ως «αδελφικούς», ενώ κατηγόρησε την μη κατονομαζόμενη χώρα ότι παρεμβαίνει στις εσωτερικές υποθέσεις της Αλγερίας και επιδιώκει να αποσταθεροποιήσει τη χώρα.

Μεταξύ των κύριων πηγών έντασης στις σχέσεις Αλγερίας-ΗΑΕ είναι η στενή στρατηγική συνεργασία του Άμπου Ντάμπι με το Μαρόκο, τον ιστορικό αντίπαλο του Αλγερίου, με το οποίο αυτό έχει εμπλακεί σε μια πολυετή διαμάχη για τη Δυτική Σαχάρα. Το Μαρόκο διεκδικεί κυριαρχία επί της περιοχής, ενώ η Αλγερία υποστηρίζει το Μέτωπο Πολισάριο, το οποίο επιδιώκει ένα ανεξάρτητο κράτος των Σαχράουι. Το 2020, τα ΗΑΕ έγιναν η πρώτη αραβική χώρα που άνοιξε προξενείο στη Λααγιούν, τη μεγαλύτερη πόλη στη Δυτική Σαχάρα που ελέγχεται από το Μαρόκο. Το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων των Εμιράτων WAM είχε δηλώσει τότε ότι η κίνηση αυτή αποτελούσε «συγκεκριμένη έκφραση» της υποστήριξης του Άμπου Ντάμπι για την κυριαρχία του Μαρόκου σε αυτό που το Ραμπάτ αποκαλεί νότιες επαρχίες του.

Το Μαρόκο και τα ΗΑΕ έχουν ενισχύσει τη συνεργασία τους μετά τις Συμφωνίες του Αβραάμ του 2020, βάσει των οποίων το Άμπου Ντάμπι ομαλοποίησε τις σχέσεις με το Ισραήλ και το Ραμπάτ αργότερα αποκατέστησε τους δεσμούς με το εβραϊκό κράτος. Οι σχέσεις Άμπου Ντάμπι-Αλγερίου άρχισαν να επιδεινώνονται μετά την υπογραφή των Συμφωνιών του Αβραάμ του 2020, στις οποίες η Αλγερία αντιτάχθηκε σθεναρά. Η Αλγερία δεν έχει διπλωματικές σχέσεις με το Ισραήλ και έχει ασκήσει κριτική στην ομαλοποίηση των σχέσεων των ΗΑΕ και του Μαρόκου με το εβραϊκό κράτος. Σημειωτέον, ότι σε επιβράβευση του Ραμπάτ για την προσχώρηση στις Συμφωνίες του Αβραάμ, η κυβέρνηση Τραμπ αναγνώρισε την προσάρτηση της Δυτικής Σαχάρας στο Μαρόκο, παρά την περί του αντιθέτου διεθνή συναίνεση.

Οι περιφερειακές διαστάσεις και το Σαχέλ

Οι εντάσεις μεταξύ Αλγερίας και ΗΑΕ έχουν επεκταθεί και στην περιοχή του Σαχέλ, την οποία η Αλγερία θεωρεί περίμετρο ασφαλείας της. Το Αλγέρι είναι επιφυλακτικό απέναντι στην αυξανόμενη συνεργασία των ΗΑΕ με τις χώρες του Σαχέλ. Τη δεκαετία του 2010, το Άμπου Ντάμπι υπέγραψε μια σειρά συμφωνιών ασφαλείας με το Μαλί και την Μπουρκίνα Φάσο, εγείροντας ανησυχίες στην Αλγερία για την επιρροή των Εμιράτων στην ευρύτερη περιοχή.

Υπενθυμίζεται ότι τα ΗΑΕ, ως ναυτική δύναμη που ενδιαφέρεται για τον έλεγχο των θαλάσσιων οδών, κατηγορούνται για χρηματοδότηση σειράς αποσχιστικών κινημάτων στην ευρύτερη περιοχή, από τη Σομαλιλάνδη και τη Δυτική Λιβύη, μέχρι τη Συρία, τον νότο της Υεμένης ή τις Δυνάμεις Ταχείας Αντίδρασης του Σουδάν. Το γεγονός αυτό οδήγησε σε επιδείνωση των άλλοτε στενών σχέσεων της Σαουδικής Αραβίας με τα ΗΑΕ και η κλιμάκωση των εντάσεων οδήγησε σε ένοπλη επέμβαση του σαουδαραβικού στρατού κατά των φιλο-εμιρατιανών δυνάμεων στη Μαχάλλα της νότιας Υεμένης κατά το γύρισμα του έτους. Σε μια προηγούμενη φάση, τα ΗΑΕ είχαν πρωταγωνιστήσει στην αντιπαράθεση των λοιπών αραβικών μοναρχιών με το Κατάρ, το οποίο έθεσαν υπό αποκλεισμό το 2017. Ευρύτερα, τα ΗΑΕ αποτελούν ασυμφιλίωτο εχθρό της Μουσουλμανικής Αδελφότητας και άρα και του διδύμου Τουρκίας-Κατάρ που της παρέχει προστασία. Εμιρατιανή φέρεται να ήταν και η χρηματοδότηση της απόπειρας πραξικοπήματος κατά του Ταγίπ Ερντογάν το 2016.