Ρωσία: Βουλευτικές εκλογές 18-20 Σεπτεμβρίου

Η Ρωσική Ομοσπονδία εισέρχεται σε μια κρίσιμη εκλογική περίοδο, καθώς από τις 18 έως τις 20 Σεπτεμβρίου 2026 διεξάγονται οι βουλευτικές εκλογές, οι πρώτες μετά την έναρξη της στρατιωτικής σύγκρουσης στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022. Η διαδικασία αυτή λαμβάνει χώρα σε ένα άκρως συγκεντρωτικό πολιτικό περιβάλλον, όπου το κυβερνών κόμμα «Ενωμένη Ρωσία», υπό την αιγίδα του Προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν, αναμένεται να διατηρήσει τον έλεγχο της Κρατικής Δούμας, της κάτω βουλής του κοινοβουλίου, η οποία απαρτίζεται από 450 έδρες.

Το εκλογικό σύστημα και οι προβλέψεις

Οι ψηφοφόροι καλούνται να εκλέξουν τα 450 μέλη της Δούμας για θητεία πέντε ετών. Το εκλογικό σύστημα είναι μικτό: οι μισές έδρες (225) κατανέμονται αναλογικά βάσει των ψηφοδελτίων επικρατείας των κομμάτων, ενώ οι υπόλοιπες 225 κρίνονται σε μονοεδρικές περιφέρειες. Σύμφωνα με δημοσκόπηση της κρατικής εταιρείας VTsIOM στα τέλη Αυγούστου, η «Ενωμένη Ρωσία» προηγείται με σημαντική διαφορά, συγκεντρώνοντας ποσοστό 37% μεταξύ των ερωτηθέντων, ενώ ακολουθεί το Κομμουνιστικό Κόμμα με 11,6%.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το μέγεθος της νίκης του κυβερνώντος κόμματος. Επί του παρόντος, η «Ενωμένη Ρωσία» κατέχει 310 έδρες στη Δούμα και χρειάζεται να εξασφαλίσει τουλάχιστον 300 έδρες για να διατηρήσει την ενισχυμένη πλειοψηφία της. Αυτό είναι κρίσιμο, καθώς της επιτρέπει να προωθεί συνταγματικές αλλαγές χωρίς την ανάγκη υποστήριξης από άλλα κόμματα, εδραιώνοντας περαιτέρω την εξουσία της.

Περιορισμένος πολιτικός ανταγωνισμός

Η αντιπολίτευση στη Ρωσία παραμένει εξαιρετικά περιορισμένη. Τέσσερα άλλα κόμματα αναμένεται να εκλέξουν βουλευτές, συμπεριλαμβανομένων του Κομμουνιστικού Κόμματος και του υπερεθνικιστικού Φιλελεύθερου Δημοκρατικού Κόμματος της Ρωσίας. Το τελευταίο, αν και τυπικά αντιπολιτευόμενο, υποστηρίζει τον πόλεμο και συνεργάζεται με την «Ενωμένη Ρωσία» σε κρίσιμα ζητήματα.

Σε μια κίνηση που εντείνει τις ανησυχίες για την πολιτική ελευθερία, το Ανώτατο Δικαστήριο απαγόρευσε στο φιλελεύθερο κόμμα «Γιάμπλοκο» να συμμετάσχει στην ψηφοφορία με ψηφοδέλτιο επικρατείας. Αυτή η απόφαση αποκλείει ουσιαστικά το μόνο καταγεγραμμένο πολιτικό κόμμα που αντιτίθεται στον πόλεμο στην Ουκρανία. Παρόλο που ορισμένοι υποψήφιοι του «Γιάμπλοκο» παραμένουν στις μονοεδρικές περιφέρειες, οι πιθανότητες εκλογής τους θεωρούνται ελάχιστες. Επιπλέον, η συμμετοχή αρκετών άλλων αντιπολιτευόμενων πολιτικών έχει απαγορευθεί, καθώς έχουν χαρακτηριστεί «ξένοι πράκτορες».

Απουσία ανεξάρτητης παρακολούθησης

Η ανεξάρτητη παρακολούθηση των εκλογών έχει καταστεί σχεδόν ανύπαρκτη. Η μοναδική ανεξάρτητη πανεθνική αρχή για τις εκλογές, η Golos, η οποία στο παρελθόν είχε ασκήσει αυστηρή κριτική στη διεξαγωγή των εκλογών, έκλεισε το 2025 έπειτα από χρόνια πιέσεων από τις αρχές. Παράλληλα, η Μόσχα δεν έχει προσκαλέσει διεθνείς παρατηρητές του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ) για να παρακολουθήσουν την επικείμενη ψηφοφορία.

Ο ΟΑΣΕ έχει δηλώσει ότι η απουσία πρόσκλησης αντανακλά τη μόνιμη αδιαφορία της ρωσικής κυβέρνησης για τη διαφάνεια, τη δημοκρατική λογοδοσία και το κράτος δικαίου. Ο Οργανισμός επισημαίνει ότι το πολιτικό σύστημα της Ρωσίας έχει γίνει πιο περιοριστικό μετά τις βουλευτικές εκλογές του 2021, με τον αποκλεισμό υποψηφίων που χαρακτηρίστηκαν «ξένοι πράκτορες», περαιτέρω περιορισμούς στη χρηματοδότηση προεκλογικών εκστρατειών και άλλα μέτρα. Οι ρωσικές αρχές, από την πλευρά τους, απορρίπτουν τις επικρίσεις, υποστηρίζοντας ότι η ψηφοφορία διεξάγεται σύμφωνα με το νόμο και ότι οι δυτικοί εχθροί της Ρωσίας προσπαθούν να υπονομεύσουν και να διαταράξουν τις εκλογές.

Ψηφοφορία στις κατεχόμενες περιοχές της Ουκρανίας

Οι ρωσικές βουλευτικές εκλογές δεν περιορίζονται στα διεθνώς αναγνωρισμένα σύνορα της Ρωσίας. Διεξάγονται επίσης στην Κριμαία, την οποία η Ρωσία προσάρτησε το 2014 από την Ουκρανία, καθώς και στα ελεγχόμενα από τη Ρωσία τμήματα των ουκρανικών περιφερειών του Ντονέτσκ, του Λουχάνσκ, της Ζαπορίζια και της Χερσώνας. Σε ορισμένες από αυτές τις περιοχές, η ψηφοφορία άρχισε πρόωρα για λόγους ασφαλείας, σύμφωνα με τις τοπικές αρχές.