Ρωσία: Κλήση Ιάπωνα πρεσβευτή για τις Κουρίλες

Σε μια νέα κορύφωση της διπλωματικής έντασης μεταξύ Ρωσίας και Ιαπωνίας, ο Ιάπωνας πρεσβευτής στη Μόσχα κλήθηκε επισήμως στο ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών, με τη Μόσχα να ανακοινώνει ότι αναμένει την προσέλευσή του εντός της ημέρας. Η εξέλιξη αυτή έρχεται ως άμεση συνέπεια της πρόσφατης επίσκεψης του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν στις αμφισβητούμενες Κουρίλες νήσους, μια κίνηση που αναζωπύρωσε μια μακροχρόνια εδαφική διαφορά μεταξύ των δύο χωρών.

Οι σχέσεις Ρωσίας-Ιαπωνίας παραμένουν διαχρονικά επιβαρυμένες εξαιτίας της διεκδίκησης τεσσάρων νησιών του αρχιπελάγους των Κουρίλων, τα οποία περιήλθαν στον έλεγχο της Σοβιετικής Ένωσης τον Αύγουστο του 1945, κατά τα τελευταία στάδια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Η Ιαπωνία διεκδικεί εδώ και δεκαετίες την επιστροφή τους, θεωρώντας τα ως «Βόρεια Εδάφη», ενώ η Ρωσία τα θεωρεί αναπόσπαστο τμήμα της επικράτειάς της, με νομική και ιστορική βάση.

Η επίσημη επίσκεψη του Ρώσου προέδρου στα νησιά την περασμένη εβδομάδα προκάλεσε έντονη δυσαρέσκεια και οργή στο Τόκιο, με την ιαπωνική κυβέρνηση να προχωρά σε διάβημα διαμαρτυρίας, καλώντας τον Ρώσο πρεσβευτή στην Ιαπωνία. Η Μόσχα, ωστόσο, δεν άφησε αναπάντητη την κίνηση αυτή και προχώρησε σε αντιδιάβημα, καλώντας με τη σειρά της τον Ιάπωνα πρεσβευτή, Άκιρα Μούτο, στο ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών.

Ο επικεφαλής της ρωσικής διπλωματίας, Σεργκέι Λαβρόφ, σε δηλώσεις του τη Δευτέρα, υιοθέτησε ιδιαίτερα επικριτικό τόνο, υποστηρίζοντας ότι οι ιαπωνικές αρχές «ξεπέρασαν τα όρια της ευπρέπειας» με τις αντιδράσεις τους στο ταξίδι του προέδρου Πούτιν. Κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου, ο Λαβρόφ επιβεβαίωσε ότι ο Ιάπωνας πρεσβευτής κλήθηκε, ενώ ανέφερε ότι η ιαπωνική πλευρά αρχικά δεν ήταν σε θέση να ανταποκριθεί άμεσα, επικαλούμενη είτε απουσία του πρεσβευτή από τη Μόσχα είτε λόγους υγείας, χωρίς να διευκρινιστεί επακριβώς ο λόγος.

Ωστόσο, σύμφωνα με την εκπρόσωπο του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών, Μαρία Ζαχάροβα, ο πρεσβευτής Άκιρα Μούτο «ξαφνικά αισθάνθηκε καλύτερα» και αναμένεται να προσέλθει στο υπουργείο Εξωτερικών την Τρίτη, όπως μεταδίδει το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων TASS. Ο Σεργκέι Λαβρόφ δήλωσε ότι σκοπεύει να θέσει στον Ιάπωνα πρεσβευτή το ζήτημα της «συμπεριφοράς των ιαπωνικών αρχών» και της γενικότερης στάσης τους απέναντι στη ρωσική πολιτική στην περιοχή.

Η εξέλιξη αυτή αναμένεται να εντείνει περαιτέρω τις ήδη τεταμένες σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών, οι οποίες δεν έχουν υπογράψει ακόμη συνθήκη ειρήνης μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, με την εδαφική διαφορά να παραμένει το βασικό εμπόδιο για την εξομάλυνση των διμερών σχέσεων.