Ρωσία προς Ιαπωνία: Αβάσιμες οι επικρίσεις για Κουρίλες

Η Μόσχα απέρριψε κατηγορηματικά τις επικρίσεις της Ιαπωνίας σχετικά με την πρόσφατη επίσκεψη του Ρώσου προέδρου, Βλαντίμιρ Πούτιν, στα νησιά Κουρίλες. Η ρωσική πλευρά χαρακτήρισε τις δηλώσεις του Τόκιο ως πολιτικά αβάσιμες και προσβλητικές, σε μια περίοδο που οι διμερείς σχέσεις βρίσκονται στο χαμηλότερο σημείο των τελευταίων δεκαετιών.

Η αντίδραση της Μόσχας στις ιαπωνικές αιτιάσεις

Η εκπρόσωπος του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών, Μαρία Ζαχάροβα, σε επίσημη ανακοίνωσή της, υπογράμμισε ότι οι ιαπωνικές αιτιάσεις στερούνται νομικής βάσης και αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης αντιρωσικής πολιτικής. Η ίδια επισήμανε ότι η ρωσική κυριαρχία επί των νήσων αυτών είναι αδιαμφισβήτητη, στηριζόμενη στις διεθνείς συμφωνίες που ακολούθησαν το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου.

Η Ζαχάροβα κατηγόρησε την ιαπωνική ηγεσία για αλαζονική συμπεριφορά, υποστηρίζοντας ότι το Τόκιο επιχειρεί να υπαγορεύσει στη Μόσχα ποιες περιοχές της ρωσικής επικράτειας μπορεί να επισκεφθεί ο ανώτατος άρχοντας της χώρας. Η ρητορική αυτή, σύμφωνα με τη Ρωσίδα αξιωματούχο, αναδεικνύει μια επικίνδυνη τάση αναθεωρητισμού από την πλευρά της Ιαπωνίας, η οποία επιδιώκει να αναθεωρήσει τα αποτελέσματα του πολέμου.

Το ιστορικό πλαίσιο της διαμάχης για τα Κουρίλες

Η διαμάχη για τα νησιά Κουρίλες έχει τις ρίζες της στα τέλη του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Ο σοβιετικός στρατός κατέλαβε το νότιο τμήμα του αρχιπελάγους το 1945, τις τελευταίες ημέρες των εχθροπραξιών. Το Τόκιο διεκδικεί τέσσερα από αυτά τα νησιά, θεωρώντας τα ως αναπόσπαστο τμήμα της ιαπωνικής επικράτειας. Η διαφορά αυτή παρέμεινε άλυτη για δεκαετίες, αποτελώντας διαρκές εμπόδιο στην υπογραφή συνθήκης ειρήνης μεταξύ των δύο χωρών.

Η ρωσική πλευρά, επικαλούμενη τις συμφωνίες με τις συμμαχικές δυνάμεις και τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, υποστηρίζει ότι τα νησιά παραχωρήθηκαν νόμιμα στη Σοβιετική Ένωση και στη συνέχεια στη Ρωσική Ομοσπονδία. Η Μόσχα θεωρεί τις ιαπωνικές διεκδικήσεις ως απόπειρα αμφισβήτησης του αποτελέσματος του πολέμου και ως ένδειξη επιθετικής πολιτικής στην περιοχή της Ασίας.

Οι ευρύτερες γεωπολιτικές προεκτάσεις

Η επίσκεψη του Ρώσου προέδρου στα Κουρίλες έρχεται σε μια περίοδο έντονης γεωπολιτικής έντασης. Η Ιαπωνία, ως μέλος της διεθνούς κοινότητας, έχει υιοθετήσει σειρά κυρώσεων σε βάρος της Ρωσίας, ακολουθώντας τη δυτική γραμμή, μετά την έναρξη της ρωσικής στρατιωτικής επιχείρησης στην Ουκρανία. Η στάση αυτή του Τόκιο έχει επιδεινώσει περαιτέρω τις διμερείς σχέσεις, με τη Μόσχα να κατηγορεί την Ιαπωνία για υποστήριξη του Κιέβου και για υιοθέτηση εχθρικής στάσης.

Η ρητορική της Μόσχας εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο αντιπαράθεσης με τη Δύση, όπου η Ρωσία επιχειρεί να αναδείξει τις όποιες διαφωνίες ως απόδειξη μιας συντονισμένης προσπάθειας αποσταθεροποίησής της. Η αναφορά της Ζαχάροβα στην ιαπωνική επιθετικότητα στην Ασία κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, αποτελεί σαφή προσπάθεια να παρουσιαστεί το Τόκιο ως δύναμη με αδικαιολόγητες επεκτατικές βλέψεις, επικαλούμενη ιστορικά γεγονότα για να ενισχύσει τη θέση της.