Ρούμπιο από Πνύκα: Η Δύση σε σταυροδρόμι

Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο επέλεξε την Πνύκα, τον ιστορικό λόφο απέναντι από την Ακρόπολη όπου συνεδρίαζε η αρχαία αθηναϊκή δημοκρατική συνέλευση, για να εκφωνήσει μια ομιλία με έντονο γεωπολιτικό συμβολισμό, στέλνοντας σαφές μήνυμα ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες υπό την κυβέρνηση Τραμπ είναι αποφασισμένες να επιδιώξουν την «αδιαπραγμάτευτη» εθνική ισχύ, ενώ παράλληλα απηύθυνε προειδοποίηση προς την Ευρώπη για τους κινδύνους της δυτικής παρακμής, σύμφωνα με ανάλυση του Bloomberg.

Κατά τη διάρκεια της ομιλίας του, ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας επικαλέστηκε προσωπικότητες της Αναγέννησης και της Αρχαίας Ελλάδας για να υπογραμμίσει την αποφασιστικότητα της Ουάσιγκτον να διεκδικήσει εκ νέου την κυριαρχία και την αναγέννηση της ισχύος της. Παράλληλα, άσκησε κριτική σε άλλα δυτικά έθνη, κατηγορώντας τα ότι άφησαν τις ένοπλες δυνάμεις τους να αποδυναμωθούν και ότι παραχώρησαν κυριαρχικά δικαιώματα σε παγκόσμιους θεσμούς, θέτοντας έτσι σε κίνδυνο την εθνική τους ανεξαρτησία.

Ο Ρούμπιο περιέγραψε τη Δύση ως ευρισκόμενη «σε σταυροδρόμι», τονίζοντας ότι η επόμενη δεκαετία θα είναι καθοριστική για το αν θα «διατηρήσει τη θέση της στην ηγεσία του κόσμου ή αν θα αποδεχθεί μοιρολατρικά ένα μέλλον αδράνειας, υποτέλειας και παρακμής». Στη συνέχεια, παρουσίασε τις προτεραιότητες της αμερικανικής στρατηγικής: «Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν κάνει την επιλογή τους. Επιλέγουμε την αδιαπραγμάτευτη επιδίωξη της εθνικής ισχύος — να ανακτήσουμε τον έλεγχο των κρίσιμων αλυσίδων εφοδιασμού μας, να επανεκβιομηχανίσουμε την οικονομία μας, να ανασυγκροτήσουμε την άμυνά μας, να αγωνιστούμε για την κυριαρχία στις τεχνολογίες και τις βιομηχανίες του μέλλοντος».

Η ομιλία πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο τετραήμερης περιοδείας του Ρούμπιο σε Ελλάδα, Ισλανδία και Πορτογαλία, με επίκεντρο την άμυνα και την ασφάλεια σε συνεργασία με συμμάχους στο ΝΑΤΟ. Αν και ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών δεν κατονόμασε συγκεκριμένο έθνος, οι προειδοποιήσεις του προς την Ευρώπη απηχούν παλαιότερες επικρίσεις της κυβέρνησης Τραμπ, οι οποίες είχαν προκαλέσει δυσαρέσκεια στους Ευρωπαίους συμμάχους λόγω της εστίασης σε ακανθώδη πολιτισμικά ζητήματα, της κριτικής για τη μαζική μετανάστευση και των προσπαθειών της ηπείρου για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.

Τα τελευταία δύο χρόνια, η κυβέρνηση Τραμπ επιδιώκει να επηρεάσει την πολιτική κατεύθυνση της Ευρώπης, πιέζοντας ορισμένους από τους στενότερους συμμάχους της να αυξήσουν τις αμυντικές δαπάνες, να χαλαρώσουν το κανονιστικό πλαίσιο και να δώσουν έμφαση στις χριστιανικές αξίες και την ιστορία. Σε αυτό το πλαίσιο, ο Ρούμπιο δήλωσε: «Πιστεύουμε ότι η Ευρώπη μπορεί να αφυπνιστεί από τον μακρόχρονο λήθαργό της και να αναζωπυρώσει τη φλόγα που άναψε εδώ πριν από χιλιετίες».

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Ρούμπιο τείνει να υιοθετεί πιο μετρημένη στάση απέναντι στην Ευρώπη σε σχέση με άλλα στελέχη της κυβέρνησης Τραμπ, ενώ ορισμένοι —όπως ο Αντιπρόεδρος Τζ. Ντ. Βανς— έχουν κατηγορήσει διάφορες χώρες ότι αποκλείουν τα ακροδεξιά πολιτικά κόμματα.

Κατά την επίσκεψή του στο Ρέικιαβικ την Τρίτη, ο Ρούμπιο συζήτησε τις ανησυχίες για τις αυξανόμενες φιλοδοξίες της Κίνας και την απειλή που συνιστούν η Κίνα και η Ρωσία για την ασφάλεια της Αρκτικής. Η επίσκεψη αυτή πραγματοποιήθηκε στον απόηχο της συμφωνίας που συνήψε τον περασμένο μήνα ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ για την ενίσχυση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στη Γροιλανδία.

Οι εντάσεις μεταξύ Ευρώπης και ΗΠΑ έχουν κλιμακωθεί, καθώς ο Τραμπ απείλησε επανειλημμένα τη Γροιλανδία νωρίτερα φέτος. Οι σχέσεις έχουν επίσης δοκιμαστεί εξαιτίας των δασμών που επέβαλε ο Αμερικανός πρόεδρος, των προσπαθειών του για προσέγγιση με τη Ρωσία, καθώς και της απροθυμίας της Ευρώπης να συνδράμει στην εκστρατεία του Τραμπ κατά του Ιράν.

Την Τετάρτη, ο Ρούμπιο συναντήθηκε με τον Έλληνα Υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη, όπου εξήρε τη σημασία της σχέσης της Ελλάδας με τις ΗΠΑ, χαρακτηρίζοντας τη συνεργασία αυτή πολύτιμη σε μια περίοδο παγκόσμιας αβεβαιότητας.