Σε τροχιά προχωρημένων διαβουλεύσεων φαίνεται να εισέρχεται η πιθανή ενίσχυση της Εθνικής Φρουράς με ελληνικά άρματα μάχης τύπου Leopard 1 A5, με πληροφορίες από αμυντικές πηγές να αναφέρουν ότι οι επαφές ανάμεσα σε Αθήνα και Λευκωσία βρίσκονται πλέον σε ώριμο στάδιο. Μέχρι στιγμής, πάντως, δεν υπάρχει επίσημη δημόσια επιβεβαίωση από τα υπουργεία Άμυνας των δύο χωρών για οριστική συμφωνία ή για τελική απόφαση υλοποίησης.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, ο συντονισμός σε στρατιωτικό επίπεδο φέρεται να γίνεται από τις ηγεσίες των Γενικών Επιτελείων, με τις δύο πλευρές να εξετάζουν τόσο τις επιχειρησιακές ανάγκες της Κύπρου όσο και τα τεχνικά δεδομένα μιας τέτοιας παραχώρησης. Το σενάριο αυτό παρουσιάζεται ως άμεση λύση σε μια συγκυρία αυξημένης πίεσης για το κυπριακό αρματικό δυναμικό.
Η πίεση από τα T-80 και η ισραηλινή εναλλακτική που δεν προχώρησε
Η βασική αιτία που φέρεται να επιταχύνει τις σχετικές συζητήσεις είναι τα προβλήματα υποστήριξης των ρωσικής προέλευσης αρμάτων T-80, τα οποία αποτελούν τον πυρήνα της 20ής Τεθωρακισμένης Ταξιαρχίας της Εθνικής Φρουράς. Οι δυσκολίες συντήρησης και εφοδιασμού για ρωσικά οπλικά συστήματα έχουν επιβαρυνθεί τα τελευταία χρόνια, κάτι που ενισχύει την ανάγκη για εναλλακτική ή μεταβατική λύση.
Στο ίδιο πλαίσιο, οι πληροφορίες αναφέρουν ότι η Λευκωσία εξέτασε και ισραηλινή επιλογή μέσω αρμάτων Merkava, όμως η λύση αυτή δεν προχώρησε. Ο βασικός λόγος φαίνεται να ήταν οι αυξημένες επιχειρησιακές ανάγκες του Ισραήλ λόγω της περιφερειακής κρίσης και οι μεγάλοι χρόνοι παράδοσης, που κρίθηκαν ασύμβατοι με τις άμεσες ανάγκες της Κύπρου. Και αυτό το σκέλος της υπόθεσης προκύπτει κυρίως από αμυντικά δημοσιεύματα και όχι από επίσημη διακρατική ανακοίνωση.
Τα Leopard 1 A5 ως ρεαλιστική μεταβατική λύση
Η ελληνική πρόταση με Leopard 1 A5 εμφανίζεται, με βάση τις ίδιες πηγές, ως η πιο ρεαλιστική και άμεσα διαθέσιμη επιλογή. Το συγκεκριμένο μοντέλο δεν θεωρείται σύγχρονο άρμα πρώτης γραμμής με τα σημερινά διεθνή δεδομένα, όμως μπορεί να λειτουργήσει ως ταχεία ενίσχυση σε ένα περιβάλλον όπου το ζητούμενο είναι η κάλυψη επειγουσών επιχειρησιακών κενών και η διατήρηση του αξιόμαχου.
Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, τα άρματα δεν προβλέπεται να μεταφερθούν αυτούσια στην τρέχουσα μορφή τους, αλλά να περάσουν από πρόγραμμα εκσυγχρονισμού που θα περιλαμβάνει βελτιώσεις σε σκοπευτικά, θωράκιση, επικοινωνίες και συστήματα διοίκησης και ελέγχου. Η σχετική συζήτηση συνδέεται και με παλαιότερες ελληνικές και κυπριακές προτάσεις αναβάθμισης του τύπου, κάτι που δίνει τεχνική βάση στο σενάριο χωρίς όμως να σημαίνει ότι έχει ήδη κλειδώσει επιχειρησιακά.
Η ελληνική διάσταση και το αποτύπωμα στο αρματικό ισοζύγιο
Η πιθανή παραχώρηση συνδέεται και με το γεγονός ότι ο Ελληνικός Στρατός έχει ήδη προχωρήσει από τα τέλη του 2024 σε συρρίκνωση του ενεργού αρματικού του δυναμικού, αποσύροντας αριθμό Leopard 1A5 και άλλων παλαιότερων αρμάτων. Αυτό σημαίνει ότι υπάρχει διαθέσιμη βάση υλικού, η οποία θα μπορούσε να αξιοποιηθεί σε ένα τέτοιο σχήμα υποστήριξης προς την Κύπρο, εφόσον υπάρξει τελική πολιτική και στρατιωτική απόφαση.
Το εγχείρημα, αν τελικά προχωρήσει, θα έχει όχι μόνο επιχειρησιακή αλλά και πολιτική σημασία, καθώς θα επιβεβαιώνει στην πράξη έναν πιο στενό ελληνοκυπριακό συντονισμό στον τομέα των χερσαίων οπλικών συστημάτων. Προς το παρόν, όμως, αυτό που μπορεί να ειπωθεί με ασφάλεια είναι ότι υπάρχει ισχυρό δημοσιογραφικό σήμα για προχωρημένες συζητήσεις, αλλά όχι ακόμη επίσημη διακρατική επικύρωση.
Το άμεσο και το μεσοπρόθεσμο σκέλος
Παράλληλα με το σενάριο των Leopard 1 A5, η κυπριακή πλευρά φέρεται να συνεχίζει να εξετάζει και άλλες επιλογές από την ευρωπαϊκή αγορά για τη μεσοπρόθεσμη ανανέωση του αρματικού της δυναμικού. Αυτό σημαίνει ότι τα ελληνικά Leopard, αν τελικά σταλούν, πιθανότατα θα αντιμετωπιστούν ως λύση άμεσης ενίσχυσης και σταθεροποίησης και όχι απαραίτητα ως το τελικό μοντέλο πάνω στο οποίο θα στηριχθεί μακροπρόθεσμα η θωρακισμένη ισχύς της Εθνικής Φρουράς.
Με τα σημερινά δεδομένα, η εικόνα είναι σαφής σε ένα σημείο: η ανάγκη για ενίσχυση της Εθνικής Φρουράς στα τεθωρακισμένα είναι υπαρκτή και πιεστική. Το αν αυτή η ανάγκη θα καλυφθεί τελικά με ελληνικά Leopard 1 A5, θα κριθεί από το αν οι προχωρημένες διαβουλεύσεις μετατραπούν σε επίσημη συμφωνία και σε υλοποιήσιμο σχέδιο παράδοσης και αναβάθμισης.
