Ο Σύνδεσμος Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΣΕΤΕ) κατέθεσε επισήμως τις απόψεις και τις παρατηρήσεις του αναφορικά με το σχέδιο Κοινής Υπουργικής Απόφασης (ΚΥΑ) για το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο Τουρισμού (ΕΧΠ-Τ). Η κατάθεση πραγματοποιήθηκε προς τα υπουργεία Περιβάλλοντος και Ενέργειας, καθώς και Τουρισμού, στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης που βρίσκεται σε εξέλιξη.
Ο ΣΕΤΕ, διαχρονικά ενεργός συμμετέχων σε διαδικασίες διαβούλευσης για το ΕΧΠ-Τ, υπογραμμίζει ότι ο σχεδιασμός οφείλει να είναι στρατηγικός, αποφεύγοντας οριζόντιες ρυθμίσεις. Αυτό κρίνεται ιδιαίτερα σημαντικό λόγω της δεσμευτικότητας των Ειδικών Χωροταξικών Πλαισίων έναντι του Υποκείμενου Σχεδιασμού, καθώς οι γενικευμένες λύσεις δεν λαμβάνουν υπόψη τα ειδικά χαρακτηριστικά και την αναπτυξιακή δυναμική κάθε περιοχής. Παρά τις αδυναμίες του προτεινόμενου σχεδίου, η θεσμοθέτηση του ΕΧΠ-Τ μετά από δεκαετίες εκλαμβάνεται ως θετική εξέλιξη, που σε συνδυασμό με τον Υποκείμενο Σχεδιασμό μπορεί να αποτελέσει βάση για περιβαλλοντική προστασία και ασφάλεια δικαίου για νέες επενδύσεις.
Αντιρρήσεις για οριζόντιους περιορισμούς
Ο ΣΕΤΕ εκφράζει την αντίθεσή του στην καθολική υιοθέτηση γενικευμένων οριζόντιων περιορισμών. Οι προτάσεις του αποσκοπούν σε ένα λειτουργικό, εφαρμόσιμο και βιώσιμο πλαίσιο χωρικού σχεδιασμού, που θα λαμβάνει υπόψη τοπικά χαρακτηριστικά, υφιστάμενες υποδομές (δημόσια δίκτυα, αεροδρόμια, λιμένες, μαρίνες) και επάρκεια φυσικών πόρων. Παράλληλα, πρέπει να συνυπολογίζεται η δυναμική της τουριστικής αγοράς και οι δυνατότητες περαιτέρω ανάπτυξης ποιοτικών τουριστικών υποδομών. Ο τουρισμός, ως δραστηριότητα, διαχέει τα οφέλη του σε όλη την κοινωνία, ενισχύοντας τον πρωτογενή και δευτερογενή τομέα, την απασχόληση και ειδικά την περιφερειακή ανάπτυξη, αποτελώντας για νησιωτικές και ορεινές περιοχές μοναδική αναπτυξιακή διέξοδο.
Νησιωτική ανάπτυξη και ομαδοποίηση
Ειδικότερα για τη νησιωτική χώρα, η προτεινόμενη ομαδοποίηση δεν κρίνεται δόκιμη. Υπάρχουν μικρά νησιά όπου ακόμα και 100 κλίνες μπορεί να είναι πολλές, ενώ για νησιά της Ομάδας (Ι) οι προτεινόμενοι περιορισμοί είναι μη βιώσιμοι και μη ανταγωνιστικοί. Αυτό αφορά τόσο το καθιερωμένο προϊόν και τις υποδομές, όσο και την ανάγκη δημιουργίας υποδομών για διεύρυνση της τουριστικής περιόδου (π.χ. κέντρα spa, ιατρικός τουρισμός, συνεδριακές αίθουσες, αθλητικές εγκαταστάσεις), που προσφέρουν άλλοι μεσογειακοί προορισμοί.
Για την εξειδίκευση ρυθμίσεων ανά νησί, πρέπει να λαμβάνονται υπόψη απόψεις τοπικών κοινωνιών, παραγωγικών φορέων και αυτοδιοίκησης, στο πλαίσιο διαβούλευσης των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΤΠΣ). Προτείνεται ρητή δυνατότητα ανάδρασης από το ΕΧΠ-Τ προς τον Υποκείμενο Σχεδιασμό, υπό αυστηρές προϋποθέσεις (π.χ. ανά πενταετία), βάσει εξέλιξης υποδομών και περιβαλλοντικών παραγόντων.
Φέρουσα ικανότητα και βραχυχρόνιες μισθώσεις
Η πρόβλεψη για σύνταξη Εκθέσεων Φέρουσας Ικανότητας (ΕκεΦΙ) και σε μεμονωμένες τουριστικές μονάδες δεν τεκμηριώνεται επιστημονικά, καθώς η φέρουσα ικανότητα αξιολογείται σε επίπεδο χωρικής ενότητας. Μια τέτοια προσέγγιση μπορεί να οδηγήσει σε αποσπασματικές αξιολογήσεις. Ο ΣΕΤΕ θεωρεί ορθό η αξιολόγηση να εντάσσεται στον πολεοδομικό σχεδιασμό Α' επιπέδου (δήμος ή δημοτική ενότητα) και να διευκρινιστεί ότι δεν υπάρχει υποχρέωση ΕκεΦΙ για μεμονωμένες επενδύσεις.
Το πλαίσιο για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις κρίνεται ικανό να αποτελέσει βάση ελέγχου από τον Υποκείμενο Σχεδιασμό σε περιοχές με ανεξέλεγκτη ανάπτυξη, που επιφέρει αρνητικές επιπτώσεις σε υποδομές, στέγαση και εκτός σχεδίου περιοχές.
Τέλη και μεταβατικές διατάξεις
Σχετικά με το προτεινόμενο τέλος υπέρ του Πράσινου Ταμείου, ο ΣΕΤΕ επισημαίνει ότι οι τουριστικές επενδύσεις ήδη επιβαρύνονται με το τέλος ανθεκτικότητας για θέματα κλιματικής αλλαγής. Ζητείται η απάλειψη πρόβλεψης για νέα πρόσθετα τέλη, προτείνοντας αξιοποίηση εσόδων από υφιστάμενα τέλη για δράσεις που ενισχύουν βιωσιμότητα, υποδομές και ανθεκτικότητα προορισμών.
Τέλος, για τις μεταβατικές διατάξεις, ο ΣΕΤΕ κατέθεσε βελτιώσεις για κατοχύρωση ασφάλειας δικαίου επενδύσεων και εμπιστοσύνης των πολιτών. Η τελική διαμόρφωση του ΕΧΠ-Τ, μαζί με άλλα Ειδικά Πλαίσια Σχεδιασμού και τον Υποκείμενο Σχεδιασμό, εκτιμάται ότι θα συμβάλει σε βιώσιμες αναπτυξιακές προοπτικές σε ένα περιβαλλοντικά και κοινωνικά βιώσιμο περιβάλλον.
