Συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν για το Στενό του Ορμούζ

Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα τις εξελίξεις γύρω από την επικείμενη συμφωνία-πλαίσιο μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, η οποία αναμένεται να σηματοδοτήσει μια νέα εποχή στις σχέσεις των δύο χωρών. Παρά τις αρχικές προβλέψεις για άμεση υπογραφή την Κυριακή, η Τεχεράνη εμφανίζεται επιφυλακτική, με σκληροπυρηνικούς κύκλους να εκφράζουν έντονη αντίθεση. Η συμφωνία, που φιλοδοξεί να τερματίσει τις μακροχρόνιες συγκρούσεις, επικεντρώνεται στο άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ, μιας ζωτικής σημασίας θαλάσσιας αρτηρίας για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου.

Το χρονοδιάγραμμα της συμφωνίας και οι αντιδράσεις

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, είχε ανακοινώσει ότι η υπογραφή της συμφωνίας είχε προγραμματιστεί για την Κυριακή, ημέρα των 80ών γενεθλίων του, ενώ ο πρωθυπουργός του Πακιστάν, Σεμπάζ Σαρίφ, επιβεβαίωσε ότι το Ισλαμαμπάντ προετοιμαζόταν για μια ηλεκτρονική υπογραφή. Ωστόσο, ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγκάι, διέψευσε αυτό το ενδεχόμενο, δηλώνοντας ότι η υπογραφή δεν θα πραγματοποιηθεί την Κυριακή, αλλά ενδεχομένως τις επόμενες ημέρες. Το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Fars, επικαλούμενο πηγές, ανέφερε ότι η Τεχεράνη δεν έχει λάβει ακόμη τελική απόφαση, καθώς συνεχίζονται οι αναθεωρήσεις των πολιτικών, νομικών και τεχνικών πτυχών της συμφωνίας.

Οι όροι της συμφωνίας: Οικονομικά αντίμετρα και πυρηνική αποκλιμάκωση

Σύμφωνα με πληροφορίες, η συμφωνία προβλέπει την αποδέσμευση 25 δισεκατομμυρίων δολαρίων από τα δεσμευμένα ιρανικά περιουσιακά στοιχεία από τις ΗΠΑ, με αντάλλαγμα τη δέσμευση της Τεχεράνης να μην κατασκευάσει ή αποκτήσει πυρηνικά όπλα. Ο Τραμπ, μέσω ανάρτησής του στο Truth Social, τόνισε ότι μετά την υπογραφή, το Στενό του Ορμούζ θα είναι αμέσως ανοιχτό για όλους, ενώ οι ΗΠΑ θα άρουν τον ναυτικό αποκλεισμό τους. Οι διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν θα ακολουθήσουν σε δεύτερο χρόνο, με μια περίοδο 60 ημερών για την επίτευξη τελικής συμφωνίας.

Παρά την πρόοδο, οι συγκρούσεις συνεχίζονται. Το Ισραήλ, το οποίο δεν αποτελεί μέρος της συμφωνίας, ανακοίνωσε ότι επιτέθηκε σε στόχους της Χεζμπολάχ στον Λίβανο, μετά από εκτόξευση βλημάτων προς το βόρειο Ισραήλ. Η ανταλλαγή πυρών αναδεικνύει τον επισφαλή χαρακτήρα των διαπραγματεύσεων, με το Ισραήλ να διατηρεί την ελευθερία των επιχειρήσεών του και την Τεχεράνη να απαιτεί πλήρη κατάπαυση του πυρός στην περιοχή.

Εσωτερικές αντιδράσεις και το πυρηνικό ζήτημα

Στο εσωτερικό του Ιράν, οι αντιδράσεις είναι έντονες. Σε συγκεντρώσεις υπέρ της κυβέρνησης, σκληροπυρηνικοί διαδηλωτές εξέφρασαν τη δυσαρέσκειά τους, φωνάζοντας συνθήματα όπως "Θάνατος στον συμβιβαστή", σε μια προφανή αναφορά στον υπουργό Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί. Το σχέδιο συμφωνίας προβλέπει την άρση των κυρώσεων στις εξαγωγές πετρελαίου του Ιράν, σε αντάλλαγμα για το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ. Ένας Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι η συμφωνία θα οδηγήσει τελικά στην κατάργηση του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, με τα αποθέματα υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου να καταστρέφονται. Ωστόσο, Ιρανός αξιωματούχος ανέφερε ότι το σχέδιο επιτρέπει στο Ιράν να αραιώσει το εμπλουτισμένο ουράνιό του εντός της χώρας, χωρίς να το απομακρύνει.