Συμφωνίες ΗΠΑ-Βενεζουέλας για διπλασιασμό πετρελαίου

Η ενεργειακή στρατηγική των Ηνωμένων Πολιτειών στη Λατινική Αμερική εισέρχεται σε νέα φάση, καθώς οι επικείμενες συμφωνίες που θα υπογραφούν στο Καράκας αναμένεται να οδηγήσουν σε υπερδιπλασιασμό της παραγωγής αργού πετρελαίου της Βενεζουέλας. Την εξέλιξη αυτή γνωστοποίησε ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ, Κρις Ράιτ, ο οποίος πραγματοποίησε την Τρίτη μονοήμερη επίσκεψη στη χώρα, τη δεύτερη από τον Ιανουάριο, όταν οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις προχώρησαν στη σύλληψη του τότε ηγέτη, Νικολάς Μαδούρο.

Η εξέλιξη αυτή λαμβάνει χώρα σε μια περίοδο όπου η βιομηχανία πετρελαίου της Βενεζουέλας, η οποία στα τέλη της δεκαετίας του 1990 ξεπερνούσε τα 3 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, προσπαθεί να ανακάμψει από μια μακρά περίοδο παρακμής. Η κατάρρευση της παραγωγής αποδίδεται σε ένα συνδυασμό παραγόντων, συμπεριλαμβανομένων της έλλειψης επενδύσεων, της κακοδιαχείρισης και των αμερικανικών κυρώσεων που είχαν επιβληθεί στη χώρα. Τους τελευταίους μήνες, η παραγωγή έχει σταθεροποιηθεί μεταξύ 1,1 και 1,2 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως, καταγράφοντας μια μικρή αύξηση μετά τη σύλληψη του Μαδούρο.

Ο Αμερικανός υπουργός, συνοδευόμενος από αξιωματούχους των υπουργείων Οικονομικών και Εξωτερικών, εξέφρασε την εκτίμηση ότι οι τιμές της βενζίνης στις Ηνωμένες Πολιτείες θα υποχωρήσουν τις επόμενες εβδομάδες. Η αισιοδοξία του βασίζεται στα μέτρα που έχει ήδη λάβει η κυβέρνηση Τραμπ για τη χαλάρωση των κανονιστικών περιορισμών που αντιμετωπίζουν τα διυλιστήρια. Όπως χαρακτηριστικά δήλωσε, οι επενδύσεις που περιλαμβάνονται σε αυτές τις συμφωνίες θα αυξήσουν σημαντικά τη διαθέσιμη παραγωγή πετρελαίου, ασκώντας πτωτικές πιέσεις στις τιμές του αργού. Ωστόσο, ο ίδιος υπογράμμισε ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα αυτή τη στιγμή για τις τιμές της βενζίνης και του ντίζελ παραμένει η δυναμικότητα των διυλιστηρίων.

Οι μεγάλοι παίκτες της αγοράς και οι νέες συμφωνίες

Στο επίκεντρο των εξελίξεων βρίσκονται οι συμφωνίες που πρόκειται να υπογραφούν εντός της εβδομάδας για την ανάπτυξη ενεργειακών έργων στη Βενεζουέλα. Μεταξύ των εταιρειών που συμμετέχουν ξεχωρίζουν η αμερικανική Chevron, η οποία αποτελεί τον μεγαλύτερο παραγωγό πετρελαίου των ΗΠΑ στη χώρα, η ιταλική Eni, η ινδική ONGC, η κολομβιανή GeoPark και η αμερικανική GE Vernova. Η παρουσία αυτών των κολοσσών καταδεικνύει το έντονο ενδιαφέρον για την αξιοποίηση των ενεργειακών πόρων της χώρας.

Η επίσκεψη του Ράιτ πραγματοποιείται λίγες ημέρες μετά την ανακοίνωση από τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, μιας ξεχωριστής συμφωνίας που προβλέπει την απόκτηση μακροπρόθεσμης πρόσβασης από την Ουάσινγκτον σε περίπου το ένα πέμπτο των αποδεδειγμένων αποθεμάτων πετρελαίου της Βενεζουέλας, τα οποία συγκαταλέγονται στα μεγαλύτερα παγκοσμίως. Βάσει αυτής της συμφωνίας, η ιδιωτική πετρελαϊκή εταιρεία North American Blue Energy Partners (NABEP), η οποία υποστηρίζεται από αμερικανικά κεφάλαια, θα αποκτήσει μίσθωση διάρκειας 100 ετών για 17 πετρελαϊκά κοιτάσματα στη χώρα, τα οποία εκτιμάται ότι διαθέτουν αποθέματα περίπου 65 δισεκατομμυρίων βαρελιών.

Η συμφωνία με τη NABEP, η οποία ελέγχεται από τον επιχειρηματία Αλεχάντρο Μπετανκούρ, καταρτίστηκε από την Ουάσινγκτον και το Καράκας χωρίς να προηγηθεί ανταγωνιστική διαδικασία. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με το ότι ο Μπετανκούρ έχει βρεθεί στο παρελθόν υπό έρευνα από αμερικανικές και ευρωπαϊκές αρχές, χωρίς ωστόσο να του απαγγελθούν κατηγορίες για προηγούμενες δραστηριότητές του στη Βενεζουέλα, έχει προκαλέσει προβληματισμό σε ορισμένες πετρελαϊκές εταιρείες που εξετάζουν το ενδεχόμενο επενδύσεων στη χώρα. Ο ίδιος έχει στο παρελθόν αρνηθεί τις σχετικές κατηγορίες, ενώ η NABEP υποστηρίζει ότι ο Μπετανκούρ δραστηριοποιείται στον πετρελαϊκό κλάδο της Βενεζουέλας εδώ και περισσότερα από 15 χρόνια, έχοντας καταγράψει επιτυχημένη πορεία.

Γεωπολιτικές προεκτάσεις και αντιδράσεις

Αμερικανός αξιωματούχος, ο οποίος μίλησε υπό καθεστώς ανωνυμίας, χαρακτήρισε τον Μπετανκούρ "όχι κακό παράγοντα", ενώ σημείωσε ότι πολλά από τα πετρελαϊκά κοιτάσματα που περιλαμβάνονται στη συμφωνία με τη NABEP βρίσκονταν μέχρι πρόσφατα υπό τον έλεγχο κινεζικών και ρωσικών εταιρειών. Ο ίδιος ανέφερε ότι ο Μπετανκούρ έχει μεταφέρει στη Βενεζουέλα πετρελαϊκές εξέδρες από το Τέξας, γεγονός που, σύμφωνα με τον ίδιο, θα δημιουργήσει θέσεις εργασίας τόσο στις ΗΠΑ όσο και στη Βενεζουέλα.

Ο Αμερικανός αξιωματούχος υποβάθμισε παράλληλα το ενδεχόμενο η Κίνα να αντιδράσει στην αυξημένη αμερικανική παρουσία στον πετρελαϊκό τομέα της Βενεζουέλας, τονίζοντας ότι διατηρείται μια πολύ ισχυρή διμερής σχέση με το Πεκίνο. Ερωτηθείς για την ανάληψη των πετρελαϊκών κοιτασμάτων από την αμερικανικά υποστηριζόμενη εταιρεία, εκπρόσωπος του κινεζικού υπουργείου Εξωτερικών δήλωσε την Τρίτη ότι η συνεργασία της Κίνας με τη Βενεζουέλα προστατεύεται από το διεθνές δίκαιο και ότι τα κινεζικά συμφέροντα στη χώρα θα πρέπει να διασφαλιστούν.

Η στρατηγική σημασία των Στενών του Ορμούζ

Ο Κρις Ράιτ αναφέρθηκε επίσης στη διέλευση πετρελαίου από τα Στενά του Ορμούζ, λέγοντας ότι τη Δευτέρα πέρασαν από τη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδό 17 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου. Σύμφωνα με τον ίδιο, πρόκειται για τον υψηλότερο όγκο αργού που έχει μεταφερθεί μέσω των Στενών από τότε που ο πόλεμος ΗΠΑ–Ισραήλ εναντίον του Ιράν προκάλεσε σημαντική μείωση των ροών πετρελαίου από την περιοχή.