Σιμπίχα: Η Ρωσία να πληρώσει για την άμυνα του Κιέβου

Ο υπουργός Εξωτερικών της Ουκρανίας, Αντρίι Σιμπίχα, προχώρησε σε μια σημαντική παρέμβαση στο δημόσιο διάλογο για τη χρηματοδότηση της ουκρανικής άμυνας, υποστηρίζοντας με σθένος ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να αξιοποιήσει τα δεσμευμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία. Σύμφωνα με τον ίδιο, μια τέτοια κίνηση θα λειτουργούσε αποτρεπτικά απέναντι στους ισχυρισμούς των ακροδεξιών και ακροαριστερών σχηματισμών, οι οποίοι διατείνονται ότι το οικονομικό βάρος του πολέμου επωμίζονται αποκλειστικά οι Ευρωπαίοι φορολογούμενοι. Η τοποθέτηση αυτή έρχεται σε μια κρίσιμη συγκυρία, όπου η ανάγκη για βιώσιμη χρηματοδότηση της Ουκρανίας καθίσταται επιτακτική, ενώ παράλληλα εντείνεται η συζήτηση για τη νομική και οικονομική διαχείριση των ρωσικών κεφαλαίων που έχουν παγώσει.

Σε άρθρο γνώμης που δημοσιεύθηκε στην πλατφόρμα Politico, ο Σιμπίχα ανέπτυξε το επιχείρημά του με σαφήνεια, τονίζοντας ότι η Ρωσία, και όχι οι Ευρωπαίοι πολίτες, θα πρέπει να είναι η πρώτη που θα κληθεί να πληρώσει για τις καταστροφές που έχει προκαλέσει και συνεχίζει να προκαλεί. Η δήλωση αυτή υπογραμμίζει την πάγια θέση του Κιέβου ότι η Μόσχα φέρει την αποκλειστική ευθύνη για την καταστροφή και ότι τα δεσμευμένα περιουσιακά στοιχεία αποτελούν το πλέον πρόσφορο μέσο για την αποκατάσταση της δικαιοσύνης και την ενίσχυση της άμυνας της Ουκρανίας.

Ο Ουκρανός υπουργός Εξωτερικών επεσήμανε ότι η αξιοποίηση των περιουσιακών στοιχείων θα καθησύχαζε τα δύσπιστα ακροατήρια σε ολόκληρη την Ευρώπη, ιδιαίτερα ενόψει μιας χρονιάς με σημαντικές εκλογικές αναμετρήσεις. Παρόλο που δεν κατονόμασε συγκεκριμένες χώρες, η αναφορά του σε εκλογές που θα διεξαχθούν το 2027 σε κράτη όπως η Γαλλία και η Ιταλία είναι σαφής. Στη Γαλλία, η επικρατέστερη υποψήφια για την προεδρία, Μαρίν Λεπέν, έχει δεσμευτεί να τερματίσει την οικονομική βοήθεια προς το Κίεβο, ενώ στην Ιταλία, ο Ρομπέρτο Βανάτσι αμφισβητεί την Τζόρτζια Μελόνι από τα δεξιά και αντιτίθεται στη συνέχιση της υποστήριξης προς τη χώρα που πλήττεται από τον πόλεμο. Οι εξελίξεις αυτές καθιστούν την πρόταση Σιμπίχα ακόμη πιο επίκαιρη, καθώς επιδιώκει να άρει τις επιφυλάξεις και να οικοδομήσει μια ευρύτερη συναίνεση γύρω από τη χρηματοδότηση της ουκρανικής άμυνας.

Υπενθυμίζεται ότι η G7 δέσμευσε το 2022 περίπου 300 δισεκατομμύρια ευρώ από τα αποθεματικά της ρωσικής κεντρικής τράπεζας, εκ των οποίων περίπου 210 δισεκατομμύρια ευρώ βρίσκονται στην ΕΕ, με το μεγαλύτερο μέρος τους να φυλάσσεται στο βελγικό χρηματοπιστωτικό αποθετήριο Euroclear. Ωστόσο, το Βέλγιο, με την υποστήριξη της Ιταλίας, απέρριψε στα τέλη του περασμένου έτους πρόταση της ΕΕ για τη χρήση αυτών των περιουσιακών στοιχείων ως εγγύησης για δάνειο προς την Ουκρανία, επικαλούμενο νομικούς και χρηματοοικονομικούς κινδύνους, καθώς και φόβους για ρωσικά αντίποινα. Η στάση αυτή ανέκοψε προσωρινά τις προσπάθειες για την αξιοποίηση των κεφαλαίων, δημιουργώντας ένα κλίμα αβεβαιότητας ως προς την τελική έκβαση του ζητήματος.

Η προσπάθεια απέκτησε νέα δυναμική το καλοκαίρι, όταν η Σουηδία, η Ολλανδία, η Πολωνία και η Ισπανία κάλεσαν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να επαναλάβει τις συνομιλίες και να διερευνήσει τρόπους υπέρβασης των αντιρρήσεων του Βελγίου. Ωστόσο, το Βέλγιο απέρριψε και πάλι την ιδέα, διατηρώντας τις επιφυλάξεις του. Η εξέλιξη αυτή καταδεικνύει τη δυσκολία επίτευξης ομοφωνίας σε ένα τόσο κρίσιμο ζήτημα, όπου διακυβεύονται τόσο οικονομικά όσο και γεωπολιτικά συμφέροντα.

Ο Σιμπίχα επιχείρησε να απαντήσει στις ανησυχίες του Βελγίου, δηλώνοντας ότι το υπουργείο Οικονομικών της Ουκρανίας είχε προτείνει να τεθούν τα περιουσιακά στοιχεία υπό τον συλλογικό έλεγχο της ΕΕ, ώστε τόσο η απόφαση για τη χρήση τους όσο και οποιαδήποτε σχετική ευθύνη να αποτελούν κοινή ευθύνη. Με τον τρόπο αυτό, επιδιώκεται η άρση των νομικών κωλυμάτων και η διασφάλιση ότι τα κράτη μέλη θα μοιραστούν από κοινού τους κινδύνους και τα οφέλη.

«Το γεγονός ότι το Βέλγιο είναι εκτεθειμένο σε κινδύνους αποτελεί λόγο για να μοιραστούμε τον κίνδυνο, όχι για να μην κάνουμε τίποτα», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Σιμπίχα, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για συλλογική δράση και αλληλεγγύη. Παράλληλα, απέρριψε τις ανησυχίες ότι η χρήση των αποθεματικών θα υπονόμευε το ευρώ ή θα αποδυνάμωνε τη διαπραγματευτική ισχύ της Ευρώπης σε μελλοντικές ειρηνευτικές συνομιλίες. Η αξιοπιστία του ευρώ, έγραψε, «βασίζεται στην ικανότητα της Ευρώπης να υπερασπίζεται την τάξη και τις αρχές». Και η διαπραγματευτική ισχύς που προσφέρουν τα δεσμευμένα περιουσιακά στοιχεία «δεν έγκειται στη διατήρηση των χρημάτων, αλλά στη δαπάνη τους».

Ο Ουκρανός υπουργός απέρριψε επίσης τον κίνδυνο ρωσικών αντιποίνων κατά δυτικών εταιρειών, υποστηρίζοντας ότι η Μόσχα έχει ήδη θέσει υπό τον έλεγχό της περιουσιακά στοιχεία ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, μεταξύ των οποίων οι Nestlé, Auchan και Metro. «Η διατήρηση των περιουσιακών στοιχείων σε καθεστώς δέσμευσης δεν την απέτρεψε», έγραψε, καταδεικνύοντας ότι οι φόβοι για αντίποινα δεν έχουν αποτρέψει τη Ρωσία από το να προβεί σε κατασχέσεις στο παρελθόν.

Επιπλέον, ο Σιμπίχα αποκάλυψε ότι η Ρωσία σχεδιάζει να δαπανήσει το ποσό-ρεκόρ των 180 δισεκατομμυρίων ευρώ για τις στρατιωτικές της ανάγκες το 2027, δηλαδή περισσότερο από 40% πάνω από τις στρατιωτικές δαπάνες του 2026. Το στοιχείο αυτό ενισχύει την επιχειρηματολογία υπέρ της άμεσης αξιοποίησης των δεσμευμένων περιουσιακών στοιχείων, καθώς η αύξηση των στρατιωτικών δαπανών της Ρωσίας υποδηλώνει μια μακροπρόθεσμη προετοιμασία για παράταση της σύγκρουσης.

Καταλήγοντας, ο Σιμπίχα κάλεσε τους ηγέτες της ΕΕ να αναλάβουν δράση αυτό το φθινόπωρο, προειδοποιώντας ότι οποιαδήποτε καθυστέρηση θα παρατείνει τον πόλεμο και θα αυξήσει το κόστος της υπεράσπισης της Ουκρανίας. Η έκκληση αυτή αντανακλά την αγωνία του Κιέβου για ταχύτερη και αποτελεσματικότερη στήριξη, καθώς ο χρόνος πιέζει και οι ανάγκες της ουκρανικής άμυνας καθίστανται ολοένα και πιο απαιτητικές.