Συνεχίζονται οι ροές πετρελαίου Ιράκ-Τουρκίας

Παρά την αποτυχία των δύο χωρών να ανανεώσουν μια μακροχρόνια συμφωνία για τον αγωγό που έληξε τη Δευτέρα, η Τουρκία εκφράζει την πεποίθηση ότι οι ροές αργού πετρελαίου από το Ιράκ θα συνεχιστούν απρόσκοπτα. Αυτό προκύπτει από δηλώσεις Τούρκων αξιωματούχων που είναι ενήμεροι για το θέμα, σύμφωνα με διεθνή μέσα ενημέρωσης.

Οι συνομιλίες μεταξύ του Τούρκου προέδρου, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, και του Ιρακινού πρωθυπουργού, Άλι Φαλίχ Καντίμ Αλ-Ζαΐντι, την Τρίτη, σχετικά με τον αγωγό Κιρκούκ–Τσεϊχάν, μήκους 986 χιλιομέτρων, δεν κατέληξαν σε οριστική συμφωνία. Ωστόσο, και οι δύο πλευρές δεσμεύτηκαν να επιτρέψουν τη συνέχιση της ροής του αργού πετρελαίου, όσο οι διαπραγματεύσεις βρίσκονται σε εξέλιξη. Οι ίδιες πηγές ανέφεραν ότι οποιαδήποτε τελική συμφωνία θα έχει αναδρομική ισχύ από τις 27 Ιουλίου, ημερομηνία λήξης της προηγούμενης συμφωνίας που ίσχυε για 53 χρόνια.

Στρατηγική σημασία του αγωγού Κιρκούκ-Τσεϊχάν

Η εξέλιξη αυτή διασφαλίζει τη βραχυπρόθεσμη προμήθεια πετρελαίου μέσω μιας από τις λίγες εξαγωγικές οδούς στη Μέση Ανατολή που παρακάμπτουν τα Στενά του Ορμούζ. Υπενθυμίζεται ότι τα Στενά του Ορμούζ έχουν υποστεί σχεδόν πλήρες κλείσιμο για τη ναυσιπλοΐα κατά τη διάρκεια της πολεμικής σύρραξης με το Ιράν, προκαλώντας σημαντικές διαταραχές στις εξαγωγές και αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας.

Ο Τούρκος πρόεδρος, σε κοινή συνέντευξη Τύπου με τον Ιρακινό ηγέτη, δήλωσε χαρακτηριστικά: "Στόχος μας τώρα είναι να υπογράψουμε το συντομότερο δυνατό μια ολοκληρωμένη συμφωνία ενεργειακής συνεργασίας που θα ωφελήσει και τις δύο πλευρές".

Τεχνικά χαρακτηριστικά και προοπτικές επέκτασης

Η τεχνική δυναμικότητα του αγωγού ανέρχεται σε 1,5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, ωστόσο εδώ και καιρό λειτουργεί με σημαντικά χαμηλότερη αξιοποίηση. Συγκεκριμένα, οι εξαγωγές τον Ιούνιο ανέρχονταν σε περίπου 180.000 βαρέλια την ημέρα, σύμφωνα με τον γενικό διευθυντή του Κρατικού Οργανισμού Εμπορίας Πετρελαίου του Ιράκ.

Η Τουρκία επιδιώκει μια νέα συμφωνία που θα διασφαλίζει αυξημένες ροές και θα προβλέπει την επέκταση του αγωγού νοτιότερα, προς τον πετρελαϊκό κόμβο της Βασόρας στο Ιράκ. Παράλληλα, η Άγκυρα επενδύει στην παραγωγή πετρελαίου στην περιοχή του Κιρκούκ. Η κρατική πετρελαϊκή εταιρεία TPAO συμφώνησε την Τρίτη να αποκτήσει μερίδιο 15% στην BP Energy Company of Kirkuk Limited, μια κοινοπραξία με τις BP Plc και ConocoPhillips, η οποία δραστηριοποιείται στην ανάπτυξη κοιτασμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου στην περιοχή. Οι οικονομικοί όροι της συμφωνίας δεν έχουν δημοσιοποιηθεί.

Ιστορικό των διακοπών και νομικές διαμάχες

Οι ροές στον αγωγό Κιρκούκ–Τσεϊχάν είχαν προηγουμένως διακοπεί λόγω μιας μακροχρόνιας νομικής διαμάχης μεταξύ Ιράκ και Τουρκίας. Το 2023, το Διεθνές Διαιτητικό Δικαστήριο διέταξε την Τουρκία να καταβάλει στο Ιράκ 1,5 δισεκατομμύριο δολάρια για τη μεταφορά ιρακινού κουρδικού πετρελαίου χωρίς την έγκριση της κεντρικής κυβέρνησης στη Βαγδάτη. Η Τουρκία απέρριψε την απόφαση και επεδίωξε να διαπραγματευτεί μια ευρύτερη συμφωνία.

Η ροή πετρελαίου επανήλθε τον περασμένο Σεπτέμβριο, μετά από διακοπή δυόμισι ετών, ενώ σημειώθηκε μια σύντομη διακοπή τον Μάρτιο λόγω της πολεμικής σύρραξης.