Ξεκινά σήμερα η ετήσια Γενική Συνέλευση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), με την ημερήσια διάταξη να περιλαμβάνει κρίσιμα ζητήματα όπως η διαπραγμάτευση μιας διεθνούς συνθήκης για την αντιμετώπιση μελλοντικών πανδημιών, καθώς και οι διαδικασίες αποχώρησης των Ηνωμένων Πολιτειών και της Αργεντινής από τον οργανισμό. Το διεθνές ενδιαφέρον εστιάζεται παράλληλα στις εξελίξεις γύρω από τις επιδημίες του χανταϊού και του Έμπολα, οι οποίες αναμένεται να αποτελέσουν αντικείμενο συζήτησης.
Σύμφωνα με ανώνυμη διπλωματική πηγή που μίλησε στο Γαλλικό Πρακτορείο (AFP), θα είναι "ενδιαφέρον να δούμε" πώς η επιδημία του χανταϊού "θα χρησιμοποιηθεί από τον ΠΟΥ για να ασκηθούν πιέσεις" στις χώρες που επιθυμούν να αποχωρήσουν, προκειμένου να παραμείνουν εντός του οργανισμού. Η φετινή Συνέλευση διεξάγεται σε μια περίοδο που ο ΠΟΥ προσπαθεί να ανακάμψει από μια δύσκολη χρονιά, η οποία σημαδεύτηκε από την απόφαση του πρώην προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, να αποσύρει τη χώρα του, καθώς και από τη σημαντική μείωση των διεθνών συνεισφορών. Αυτές οι εξελίξεις ανάγκασαν τον οργανισμό να προχωρήσει σε δραστικό περιορισμό του προϋπολογισμού και του προσωπικού του.
Παρά τις δυσκολίες, ο γενικός διευθυντής του ΠΟΥ, Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους, δήλωσε στα τέλη Απριλίου ότι "πλέον είμαστε σταθεροί και προχωράμε μπροστά". Την αισιοδοξία του συμμερίζεται και η Σούρι Μουν, συνδιευθύντρια του Κέντρου Παγκόσμιας Υγείας στο Geneva Graduate Institute, η οποία ανέφερε στο AFP ότι "η κατάσταση παραμένει εύθραυστη, αλλά κατάφεραν να συγκεντρώσουν το μεγαλύτερο μέρος των κεφαλαίων" που απαιτούνται για τη διετία. Η ίδια υπογράμμισε ότι η κρίση που έχει προκαλέσει ο χανταϊός καταδεικνύει ξεκάθαρα "για ποιο λόγο ο κόσμος έχει ανάγκη έναν αποτελεσματικό ΠΟΥ, άξιο εμπιστοσύνης, αμερόληπτο και με ασφαλή χρηματοδότηση".
Γεωπολιτικές εντάσεις και η διαδικασία αποχώρησης
Ωστόσο, οι γεωπολιτικές και κοινωνικές διαφωνίες παραμένουν έντονες, τροφοδοτώντας την πόλωση και δυσχεραίνοντας τις διαπραγματεύσεις. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η αποτυχία υιοθέτησης ενός βασικού στοιχείου της συνθήκης για τις πανδημίες στις αρχές Μαΐου, με αποτέλεσμα οι διαπραγματεύσεις να ενδέχεται να παραταθούν για ένα ακόμη έτος. Στο ζήτημα της αποχώρησης των ΗΠΑ, το Εκτελεστικό Συμβούλιο του ΠΟΥ δεν έλαβε καμία απόφαση τον Ιανουάριο, καθώς η Ουάσινγκτον δεν έχει αποπληρώσει τις οφειλές της, που αποτελεί βασική προϋπόθεση για την αποχώρηση. Διπλωματικές πηγές εκτιμούν ότι πιθανόν "ούτε αυτή την εβδομάδα να υπάρξει απόφαση για τις ΗΠΑ".
Παρατηρητές σημειώνουν ότι η μεγαλύτερη ενασχόληση με το ζήτημα δεν θα εξυπηρετούσε τα συμφέροντα κανενός, και ως εκ τούτου δεν προβλέπεται ψήφισμα για την τύχη των ΗΠΑ, οι οποίες θεωρούν ότι έχουν ήδη αποχωρήσει από τον περασμένο Ιανουάριο. Αντιθέτως, τα κράτη μέλη θα κληθούν να αποφασίσουν για το αίτημα της Αργεντινής.
Εκλογική διαδικασία και μεταρρυθμίσεις
Η φετινή Συνέλευση πραγματοποιείται λίγες εβδομάδες μετά την έναρξη της διαδικασίας για την εκλογή του νέου γενικού διευθυντή του ΠΟΥ. Προς το παρόν δεν έχουν κατατεθεί επίσημες υποψηφιότητες, αν και αναμένονται ανακοινώσεις εντός της εβδομάδας, με την προθεσμία υποβολής να λήγει στις 24 Σεπτεμβρίου. Παράλληλα, σχέδια ψηφίσματος για ευαίσθητα θέματα, όπως η Ουκρανία, τα παλαιστινιακά εδάφη και το Ιράν, αναμένεται να προκαλέσουν έντονες συζητήσεις. Η εκλογή νέων μελών στο Εκτελεστικό Συμβούλιο αναμένεται επίσης να οδηγήσει σε αντιπαράθεση μεταξύ Βρετανίας και Ρωσίας.
Στο επίκεντρο των συζητήσεων θα βρεθεί η μεταρρύθμιση της "παγκόσμιας αρχιτεκτονικής της υγείας", ενός ιδιαίτερα κατακερματισμένου τομέα. Η Έλεν Κλαρκ, συμπρόεδρος της ανεξάρτητης ομάδας εμπειρογνωμόνων για την ετοιμότητα και την αντιμετώπιση πανδημιών, εξήγησε στο AFP ότι πρέπει να εξεταστεί "η κατανομή των ευθυνών σε παγκόσμιο, περιφερειακό και εθνικό επίπεδο", ώστε να αποφευχθούν αλληλοεπικαλύψεις. Η υπουργός Υγείας του Καναδά, Μάρτζορι Μισέλ, τόνισε σε συνέντευξή της στο AFP ότι η κρίση με την αποχώρηση σημαντικών παραγόντων επιτρέπει στον ΠΟΥ να επανεξετάσει τη στρατηγική του. "Πρέπει πραγματικά να κινηθούμε προς νέους τρόπους να κάνουμε τα πράγματα, νέους τρόπους σκέψης, νέους τρόπους οργάνωσης και αξιοποίησης της εμπειρίας όλων", πρόσθεσε. Στόχος είναι επίσης να αποφευχθούν αμφιλεγόμενα ζητήματα, ιδίως μετά την επιστροφή του Τραμπ. Στο πλαίσιο αυτό, ο ΠΟΥ έχει ήδη "μειώσει ορισμένες από τις δραστηριότητές του, ιδίως στον τομέα της σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας", όπως δήλωσε στο AFP ο Θίρου Μπαλασουμπραμανιάμ της ΜΚΟ Knowledge Ecology International (KEI).
