Δέκα γυναικείες οργανώσεις και συλλογικότητες παρεμβαίνουν δημόσια με κοινή ανακοίνωσή τους για το ισχύον πλαίσιο του οικογενειακού δικαίου και ειδικότερα για τις ρυθμίσεις περί συνεπιμέλειας ανηλίκων τέκνων που θεσμοθετήθηκαν το 2021 με τον νόμο 4800/21.
Όπως επισημαίνουν, η συναινετική συνεπιμέλεια, όταν προκύπτει από ουσιαστική συνεργασία των γονέων, μπορεί να αποτελέσει μια θετική, παιδοκεντρική επιλογή. Ωστόσο, η υποχρεωτική εφαρμογή της ως γενικού κανόνα, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι πραγματικές συνθήκες κάθε οικογένειας, προκάλεσε από την πρώτη στιγμή σοβαρές και τεκμηριωμένες αντιδράσεις. Οι αντιρρήσεις αυτές εκφράστηκαν από πανεπιστημιακούς, νομικούς συλλόγους, κοινωνικούς και γυναικείους φορείς, αλλά και από ευρύ φάσμα της νομικής κοινότητας.
Κατά την περίοδο της πανδημίας, υπενθυμίζουν, αναπτύχθηκε εκτενής δημόσιος διάλογος με πρωτοβουλία των Γυναικείων Οργανώσεων της χώρας, μέσα από διαδικτυακές συναντήσεις με πολιτικά κόμματα, νομικούς και κοινωνικούς φορείς, καθώς και σειρά ημερίδων και ανοιχτών συζητήσεων. Τα συμπεράσματα ήταν επαναλαμβανόμενα και σαφή: ο νόμος εγκυμονούσε αυξημένους κινδύνους για τα θύματα ενδοοικογενειακής βίας –στην πλειονότητά τους γυναίκες και παιδιά– και δημιουργούσε σοβαρά προβλήματα, ιδίως σε περιβάλλοντα έντονης γονεϊκής σύγκρουσης. Παράλληλα, ακόμη και εντός της τότε κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας, αρκετοί βουλευτές εξέφρασαν επιφυλάξεις και υπερψήφισαν με εμφανή δυσφορία.
Επιβεβαιωμένοι φόβοι και θεσμικά ερωτήματα
Οι οργανώσεις υπενθυμίζουν επίσης ότι κατά την ψήφιση του νόμου το 2021 υπήρξαν καταψηφίσεις και από την κυβερνητική πλειοψηφία, καθώς τον νόμο δεν ψήφισαν η Όλγα Κεφαλογιάννη και η αείμνηστη Μαριέττα Γιαννάκου, γεγονός που καταδεικνύει πως οι προβληματισμοί ήταν υπαρκτοί ήδη από τότε.
Οι προειδοποιήσεις αυτές, όπως τονίζουν, δεν ελήφθησαν υπόψη. Σήμερα, τα προβλήματα έχουν επιβεβαιωθεί στην πράξη, με σοβαρές συνέπειες για την ασφάλεια κακοποιημένων γυναικών και παιδιών, αλλά και για τη ζωή και την ψυχική ισορροπία όλων των παιδιών που τίθενται, με δικαστικές αποφάσεις, σε καθεστώς υποχρεωτικής συνεπιμέλειας. Παράλληλα, παρατηρείται αύξηση των δικαστικών αντιπαραθέσεων και δυσλειτουργίες στην καθημερινότητα των οικογενειών.
Παρότι το ισχύον πλαίσιο κρίνεται συνολικά προβληματικό, οι γυναικείες οργανώσεις διευκρινίζουν ότι η ανάγκη βελτιωτικών παρεμβάσεων ή τροποποιήσεων δεν πηγάζει από προσωπικές ή συγκυριακές σκοπιμότητες, αλλά από τα αδιέξοδα που έχει δημιουργήσει η εφαρμογή του νόμου, κυρίως σε βάρος των παιδιών.
Τέλος, επισημαίνουν ότι ο τρόπος κατάθεσης και ψήφισης τροπολογιών, ιδίως όταν αυτές εισάγονται αιφνιδιαστικά ή εντάσσονται σε άσχετα νομοσχέδια, συνιστά ξεχωριστό θεσμικό ζήτημα που αφορά τη συνολική λειτουργία του Κοινοβουλίου και οφείλει να συζητηθεί αυτοτελώς.
Οι γυναικείες οργανώσεις και συλλογικότητες καλούν σε διαρκή επαγρύπνηση και υπεύθυνη νομοθετική στάση, με μοναδικό γνώμονα το συμφέρον των παιδιών και την ανάγκη για ένα οικογενειακό δίκαιο που υπηρετεί την κοινωνική δικαιοσύνη και την ουσιαστική προστασία της οικογένειας.
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΙΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ/ΣΥΛΛΟΓΙΚΟΤΗΤΕΣ
Δίκτυο για την Αντιμετώπιση της Βίας κατά των Γυναικών
Ένωση Γυναικών Ελλάδας (Ε.Γ.Ε.)
Ένωση Ελληνίδων Νομικών
Ευρωπαϊκό Δίκτυο κατά της Βίας (ΕΔκΒ)
Σωματείο Γυναικείων Δικαιωμάτων «ΤΟ ΜΩΒ»
ΜΗΤΕΡΑΣ ΕΡΓΟΝ Σύλλογος Πολύτεκνων Μητέρων
Νομικά Θέματα ΜΚΟ
Φεμινιστική Συλλογικότητα
Οι μαμάδες Mother’s Wings Greece
Ομάδα Γυναικών Πτολεμαΐδας
