Συνεργασία ΙΝΑΤ και ΕΛΑΣ για τη Διαφάνεια

Η ίδρυση του νέου πολιτικού φορέα ΕΛΑΣ δεν σηματοδοτεί το τέλος της δράσης του Ινστιτούτου Αλέξη Τσίπρα (ΙΝΑΤ), αλλά αντιθέτως εγκαινιάζει μια περίοδο στενής συνεργασίας μεταξύ των δύο οργανισμών. Στόχος αυτής της σύμπραξης είναι οι θέσεις και οι αναλύσεις που παράγονται από το ΙΝΑΤ να ενσωματώνονται οργανικά στα πολιτικά προτάγματα του κόμματος, δημιουργώντας μια ενιαία γραμμή πολιτικής σκέψης και δράσης.

Σε πρώτο στάδιο, τον ρόλο του συνδετικού κρίκου ανάμεσα στο Ινστιτούτο και το κόμμα αναμένεται να διαδραματίσει η πλατφόρμα «Διαφάνεια», την οποία το ΙΝΑΤ είχε παρουσιάσει πριν από λίγους μήνες. Η συγκεκριμένη πλατφόρμα αποτελεί την πρόταση του Ινστιτούτου για την αντικατάσταση του υπάρχοντος συστήματος Διαύγειας, με στόχο μια πιο ολοκληρωμένη, σύγχρονη και φιλική προς τον χρήστη καταγραφή των δημοσίων δαπανών. Σκοπός είναι να διευκολύνεται η εξαγωγή συμπερασμάτων και η ανάλυση των οικονομικών δεδομένων του κράτους, σε αντίθεση με το υφιστάμενο σύστημα που συχνά καθιστά δύσκολη την αναζήτηση και την κατανόηση των πληροφοριών.

«Όσο τα σκάνδαλα πληθαίνουν, εμείς δουλεύουμε πάνω στις λύσεις». Με αυτή τη φράση περιγράφουν στελέχη του ΙΝΑΤ το επόμενο βήμα της πρότασης «ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ», η οποία από την πρώτη στιγμή της παρουσίασής της έχει προκαλέσει έντονο διάλογο και συζητήσεις στον δημόσιο χώρο. Όπως εξηγούν, η πρόταση αυτή ήρθε να καλύψει ένα υπαρκτό και σημαντικό κενό στο πεδίο της διαφάνειας. «Γιατί σήμερα η διαφάνεια συχνά σταματά στην ανάρτηση μιας απόφασης. Το κρίσιμο, όμως, δεν είναι αν κάτι "ανέβηκε" σε μια πλατφόρμα. Είναι αν μπορεί πραγματικά να ελεγχθεί: ποιος αποφάσισε, γιατί, με ποια διαδικασία, ποιος πληρώθηκε, τι παραδόθηκε και ποιος λογοδότησε», υπογραμμίζουν χαρακτηριστικά.

Η διαδικασία ανάπτυξης της πλατφόρμας εισέρχεται πλέον στη δεύτερη φάση της, η οποία περιλαμβάνει συναντήσεις, επαφές και έναν διαρκή δημόσιο διάλογο. Στο πλαίσιο αυτό, την Τρίτη 2 Ιουνίου 2026, το ΙΝΑΤ διοργανώνει στην Αθήνα μια σημαντική συνάντηση εργασίας με θέμα: «Διαφάνεια στο δημόσιο χρήμα: από την τυπική ανάρτηση στην ουσιαστική λογοδοσία». Σύμφωνα με πληροφορίες, στο τραπέζι των συζητήσεων θα βρεθούν εκπρόσωποι από τη δημόσια διοίκηση, τον χώρο της ερευνητικής δημοσιογραφίας, την κοινωνία των πολιτών, την αγορά και την ακαδημαϊκή κοινότητα.

Ο στόχος της συνάντησης δεν είναι μια γενική και αφηρημένη συζήτηση περί διαφάνειας, αλλά μια πρακτική δοκιμή της πρότασης. Όπως αναφέρουν οι διοργανωτές, θα εξεταστούν συγκεκριμένα ερωτήματα: πού χάνεται σήμερα η πληροφορία, ποια δεδομένα δεν συνδέονται μεταξύ τους, τι δυσκολεύει τον έλεγχο και πώς μπορεί να επιτευχθεί περισσότερη λογοδοσία χωρίς να αυξηθεί η γραφειοκρατία. Από το ΙΝΑΤ επιμένουν ότι «η ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ δεν έρχεται να προσθέσει άλλη μία πλατφόρμα ή άλλη μία υποχρέωση καταχώρισης. Το ζητούμενο είναι ένας μηχανισμός που να δουλεύει στην πράξη: να φωτίζει τη διαδρομή του δημόσιου χρήματος, να προλαμβάνει, να διευκολύνει τον έλεγχο και να χτίζει εμπιστοσύνη — χωρίς να μπλοκάρει τα έργα».

Η συγκυρία καθιστά την πρωτοβουλία αυτή ακόμη πιο επίκαιρη, σε μια περίοδο που οι υποθέσεις αδιαφανών αναθέσεων και κακοδιαχείρισης ενισχύουν την αίσθηση ότι «κανείς δεν ελέγχεται». Το ΙΝΑΤ επιχειρεί να μεταφέρει τη συζήτηση από την απλή καταγγελία στην αρχιτεκτονική των λύσεων. Όπως εξηγούν, η συνάντηση της 2ας Ιουνίου θα αναδείξει σε ποιο βάθος και σε ποιον βαθμό ωριμότητας μπορεί να φτάσει η δεύτερη φάση της πρότασης. Το ενδιαφέρον πλέον εστιάζεται στο αν η «ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ» μπορεί να γίνει αυτό που λείπει από τη δημόσια συζήτηση: ένα εργαλείο που μπορεί πραγματικά να εφαρμοστεί, ώστε να γνωρίζουμε πού πηγαίνει το δημόσιο χρήμα και ποιος λογοδοτεί γι' αυτό.