Καθαρές αυξήσεις που μπορεί να φτάσουν έως και τα 60 ευρώ τον μήνα αναμένεται να δουν από το 2027 εκατοντάδες χιλιάδες συνταξιούχοι που εξακολουθούν να έχουν υπόλοιπο προσωπικής διαφοράς. Πρόκειται για μια κατηγορία πολιτών που επί χρόνια έβλεπε τις ονομαστικές αυξήσεις να εξανεμίζονται μέσα από τον μηχανισμό συμψηφισμού, χωρίς ουσιαστική ενίσχυση στο ποσό που έμπαινε κάθε μήνα στον λογαριασμό.
Οι δικαιούχοι υπολογίζονται σε 671.586 συνταξιούχους. Στη μεγάλη τους πλειονότητα είναι παλαιοί συνταξιούχοι, οι οποίοι είχαν αποχωρήσει πριν από τις 13 Μαΐου 2016, δηλαδή πριν τεθεί σε εφαρμογή ο νόμος Κατρούγκαλου.
Πώς δημιουργήθηκε η προσωπική διαφορά
Με τον νόμο Κατρούγκαλου έγινε επανυπολογισμός των παλαιών συντάξεων σε χαμηλότερα ποσά. Για να καλυφθεί η λογιστική απώλεια που θα προέκυπτε, θεσπίστηκε η λεγόμενη προσωπική διαφορά, ένα πρόσθετο ποσό που διατηρούσε το τελικό καταβαλλόμενο εισόδημα των συνταξιούχων.
Στην πράξη, όμως, η προσωπική διαφορά λειτούργησε ως φρένο στις αυξήσεις που άρχισαν να δίνονται από το 2023. Οι αυξήσεις στις συντάξεις συμψηφίζονταν με το υπόλοιπο της προσωπικής διαφοράς, με αποτέλεσμα πολλοί συνταξιούχοι να βλέπουν ελάχιστη ή μηδενική πραγματική ενίσχυση.
Το καθεστώς αυτό αλλάζει σταδιακά, καθώς προβλέπεται η ουσιαστική απενεργοποίηση του μηχανισμού σε δύο φάσεις, το 2026 και το 2027. Το μέτρο ανοίγει τον δρόμο ώστε οι αυξήσεις να φτάνουν πλέον καθαρά στους δικαιούχους, ακόμη και σε όσους διατηρούν υπόλοιπο προσωπικής διαφοράς.
Πλήρης αύξηση από την 1η Ιανουαρίου 2027
Το 2026 οι συνταξιούχοι με προσωπική διαφορά έλαβαν τουλάχιστον το 50% της αύξησης. Από την 1η Ιανουαρίου 2027, όμως, θα λαμβάνουν ολόκληρη την ετήσια αύξηση, ανεξάρτητα από το αν εξακολουθεί να υπάρχει υπόλοιπο προσωπικής διαφοράς.
Η αύξηση για το 2027 εκτιμάται στο 2,6%. Τα ποσά αυτά θα περνούν πλέον κανονικά στις συντάξεις και θα αποτυπώνονται στο καθαρό μηνιαίο εισόδημα των δικαιούχων.
Για παλαιό συνταξιούχο του Δημοσίου με 25 έτη ασφάλισης, ο οποίος έως το 2025 λάμβανε σύνταξη 815 ευρώ και προσωπική διαφορά 106 ευρώ, δηλαδή συνολικά 921 ευρώ, η αλλαγή είναι συγκεκριμένη. Το 2026 έλαβε καθαρή αύξηση 10 ευρώ αντί για 20 ευρώ, με τη σύνταξή του να διαμορφώνεται στα 931 ευρώ. Από το 2027 θα λάβει πλήρη αύξηση 22 ευρώ, με το τελικό ποσό να φτάνει τα 953 ευρώ.
Αντίστοιχα, συνταξιούχος του ΙΚΑ με 35 έτη ασφάλισης, που λάμβανε 1.189 ευρώ σύνταξη και 46 ευρώ προσωπική διαφορά, πήρε το 2026 αύξηση 14 ευρώ αντί για 28 ευρώ. Από το 2027 θα λάβει ολόκληρη την αύξηση των 32 ευρώ, με το τελικό ποσό της σύνταξης να διαμορφώνεται στα 1.281 ευρώ.
Τι θα γίνει με τις κρατήσεις
Η προσωπική διαφορά θα εξακολουθήσει να καταβάλλεται και μετά το 2027 ως ξεχωριστό ποσό. Ωστόσο, δεν θα αναπροσαρμόζεται με νέες αυξήσεις, καθώς οι αυξήσεις θα εφαρμόζονται μόνο στην εθνική και την ανταποδοτική σύνταξη.
Στην προσωπική διαφορά δεν θα επιβάλλονται κρατήσεις υπέρ ασθένειας ή ΕΑΣ. Θα υπόκειται μόνο σε φόρο εισοδήματος. Οι κρατήσεις για ασθένεια και ΕΑΣ θα συνεχίσουν να υπολογίζονται αποκλειστικά στο άθροισμα της εθνικής και ανταποδοτικής σύνταξης.
Από τους 671.586 συνταξιούχους που εξακολουθούν να έχουν προσωπική διαφορά, περίπου 55.000 έλαβαν σχεδόν ολόκληρη την αύξηση του 2026, επειδή το υπόλοιπο της προσωπικής διαφοράς τους ήταν μικρότερο από 10 ευρώ και ουσιαστικά μηδενίστηκε.
Ενδεικτικά, συνταξιούχος με αύξηση 25 ευρώ και προσωπική διαφορά 4 ευρώ έλαβε τελικά καθαρή αύξηση 21 ευρώ, δηλαδή το 84% της συνολικής αύξησης. Για αυτή την κατηγορία, η μετάβαση στο νέο καθεστώς έγινε σχεδόν πλήρως από το 2026.
Η αλλαγή του 2027 δίνει πραγματική ανάσα σε μια μεγάλη ομάδα συνταξιούχων που είχε μείνει για χρόνια εγκλωβισμένη στον μηχανισμό της προσωπικής διαφοράς. Το κρίσιμο ζήτημα, πλέον, είναι το ύψος των αυξήσεων να ανταποκριθεί στις πραγματικές πιέσεις που δέχονται οι ηλικιωμένοι από την ακρίβεια, τα φάρμακα, την ενέργεια και το αυξημένο κόστος καθημερινής διαβίωσης.
