Το ζήτημα των συντάξεων παραμένει εκτός ουσιαστικής πολιτικής συζήτησης, παρότι οι στρεβλώσεις στο ασφαλιστικό σύστημα επηρεάζουν ευθέως το εισόδημα χιλιάδων πολιτών. Οι αυξήσεις που χορηγούνται κινούνται χαμηλότερα από τον πληθωρισμό, με αποτέλεσμα τη συνεχή συρρίκνωση της αγοραστικής δύναμης των συνταξιούχων.
Η αρχή της ίσης φορολογικής μεταχείρισης δεν εφαρμόζεται στην πράξη. Οι συνταξιούχοι επιβαρύνονται με φόρο εισοδήματος και ταυτόχρονα με Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων, γεγονός που οδηγεί σε διπλή επιβάρυνση. Παράλληλα, η εθνική σύνταξη δεν καταβάλλεται σε όλους τους ηλικιωμένους με τα ίδια κριτήρια.
Οι αποκλίσεις εκτείνονται σε σειρά παροχών. Στο δημογραφικό πεδίο, οι συνταξιούχοι δεν λαμβάνουν επίδομα τέκνων, σε αντίθεση με δημοσίους και ιδιωτικούς υπαλλήλους. Στον ΕΦΚΑ δεν προβλέπεται αντίστοιχη στήριξη για τεκνοποίηση ή υιοθεσία μετά από συγκεκριμένη ηλικία. Το ίδιο ισχύει και για το επίδομα γάμου, το οποίο δεν χορηγείται.
Σε επίπεδο φορολογίας, δεν εφαρμόζεται για τους συνταξιούχους η προβλεπόμενη φοροέκπτωση για τα τέκνα, όπως συμβαίνει με άλλες κατηγορίες φορολογουμένων. Η απόκλιση αυτή δημιουργεί άνιση μεταχείριση σε σχέση με τον γενικό φορολογικό κανόνα.
Ιδιαίτερη περίπτωση αποτελούν οι αγρότισσες που λαμβάνουν σύνταξη χηρείας πριν από τον Μάιο του 2016. Με τη συμπλήρωση του 67ου έτους η παροχή διακόπτεται. Στις συντάξεις χηρείας καταγράφονται και άλλες διαφοροποιήσεις, καθώς σε ορισμένες περιπτώσεις το ποσοστό μειώνεται στο 35% μετά την τριετία εφόσον υπάρχει απασχόληση ή δεύτερη σύνταξη, ενώ σε άλλες διατηρείται στο 70%, με συνέπεια την εμφάνιση οφειλών.
Στους ασφαλισμένους με βαρέα και ανθυγιεινά ένσημα δεν αποδίδεται προσαύξηση για τις επιπλέον εισφορές που κατέβαλαν, όταν η συνταξιοδότηση έγινε πριν από το 62ο έτος. Η συγκεκριμένη ρύθμιση διαφοροποιεί την αντιμετώπιση σε σχέση με άλλες κατηγορίες ασφαλισμένων.
Οι ετήσιες αυξήσεις των τελευταίων δύο ετών διαμορφώθηκαν στο 2,4%, ποσοστό χαμηλότερο από τον επίσημο πληθωρισμό που κινήθηκε κοντά στο 3%. Το αποτέλεσμα είναι μείωση του πραγματικού εισοδήματος. Ταυτόχρονα, η φορολογική κλίμακα δεν έχει αναπροσαρμοστεί, γεγονός που οδηγεί σε υψηλότερη φορολογική επιβάρυνση λόγω ονομαστικών αυξήσεων.
Οι επικουρικές συντάξεις παραμένουν αμετάβλητες τα τελευταία τέσσερα χρόνια, παρά τις προσαρμογές που έγιναν στις κύριες. Στον αγροτικό τομέα, οι συντάξεις της περιόδου 2019-2021 υπολείπονται ακόμη και του επιδόματος ανασφάλιστων ηλικιωμένων. Σήμερα, αγρότης με 31 ή 32 έτη ασφάλισης λαμβάνει 416 ευρώ, ενώ ο ανασφάλιστος ηλικιωμένος 419 ευρώ.
Επιπλέον, στους αγρότες δεν καταβάλλεται πλήρως η εθνική σύνταξη των 446 ευρώ για 20 έτη ασφάλισης. Οι διατάξεις αυτές διαμορφώνουν ένα πλαίσιο πολλαπλών αποκλίσεων, το οποίο παραμένει εκτός ουσιαστικής πολιτικής αντιπαράθεσης, παρά τις επιπτώσεις του στο διαθέσιμο εισόδημα των συνταξιούχων.
