Οι εξελίξεις επιταχύνονται στην ευρύτερη γειτονιά της, ωστόσο η Ευρωπαϊκή Ένωση καταγράφει μια εικόνα απουσίας, ανεπάρκειας και αδράνειας, αδυνατώντας να διαδραματίσει ουσιαστικό ρόλο σε όσα εκτυλίσσονται στα σύνορά της και παραμένοντας θεατής των γεγονότων την ώρα που διαμορφώνονται.
Εγκλωβισμένη ανάμεσα στην ανησυχία για τον Donald J. Trump και στην έλλειψη στρατηγικής πρωτοβουλίας, η Ευρώπη παρακολουθεί την επιχείρηση «Epic Fury» να ανατρέπει τις εύθραυστες ισορροπίες στη Μέση Ανατολή. Την ώρα που οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ στοχεύουν την ηγεσία του Ιράν και η Τεχεράνη απαντά με απειλές για ιερό πόλεμο και αντίποινα, οι Βρυξέλλες περιορίζονται σε εκκλήσεις για αυτοσυγκράτηση, ενισχύοντας την εικόνα γεωπολιτικής αδυναμίας και υιοθετώντας διατυπώσεις που ερμηνεύονται ως κάλυψη της επίθεσης.
Με τον Sergei Lavrov να ειρωνεύεται τα «ένστικτα Epstein» της δυτικής ελίτ και αναλυτές να περιγράφουν έναν ηγέτη που δρα χωρίς να λαμβάνει υπόψη συμμάχους, η Ευρωπαϊκή Ένωση εμφανίζεται διχασμένη και απούσα, ενώ το αφήγημα της στρατηγικής αυτονομίας αποδυναμώνεται.
Η κοινή στρατιωτική επιχείρηση ΗΠΑ και Ισραήλ κατά του Ιράν καταγράφεται ως μείζονα πρόκληση για το διεθνές δίκαιο και ως «πόλεμος επιλογής» με προοπτική γενικευμένης αποσταθεροποίησης. Ο Donald J. Trump προβάλλει ανοιχτά την επιδίωξη αλλαγής καθεστώτος στην Τεχεράνη, ενώ η ευρωπαϊκή πλευρά αποφεύγει ακόμη και την ονομαστική αναφορά στους υπευθύνους των επιθέσεων στην κοινή δήλωση Γαλλίας, Γερμανίας και Ηνωμένου Βασιλείου.
Η στάση αυτή ερμηνεύεται ως πολιτική και ηθική συνθηκολόγηση, με τους Ευρωπαίους ηγέτες να παρέχουν πλήρη κάλυψη σε έναν πόλεμο που αμφισβητείται ως προς τη νομιμότητά του και να μετατοπίζουν τη συζήτηση στη διαχείριση συνεπειών. Καθώς η επιχείρηση «Epic Fury» πλήττει την Τεχεράνη, οι Βρυξέλλες κινούνται σε γραμμή «λευκής επιταγής» προς τον Benjamin Netanyahu και τον Donald J. Trump, όπως επισημαίνεται από το Responsible Statecraft, αποφεύγοντας ρητή αναφορά σε παραβίαση του διεθνούς δικαίου.
Παράλληλα, οι εσωτερικές διαφωνίες αποδυναμώνουν κάθε δυνατότητα κοινής στάσης. Χώρες της Ανατολικής Ευρώπης στοιχίζονται με τις αμερικανικές επιλογές επικαλούμενες τις δεσμεύσεις στο ΝΑΤΟ, ενώ κυβερνήσεις όπως της Γαλλίας και της Ισπανίας εκφράζουν ανησυχία για τις ενεργειακές επιπτώσεις, διαμορφώνοντας ένα σκηνικό θεσμικής ακινησίας.
Η Ευρώπη εμφανίζεται εκτός κεντρικής σκακιέρας, αναμένοντας την κατάληξη των επιχειρήσεων, με την κοινή δήλωση των Ε3 να περιγράφεται ως άσκηση αποποίησης ευθύνης. Το Λονδίνο, το Παρίσι και το Βερολίνο δηλώνουν στενή επαφή με εταίρους, εστιάζοντας στο πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης και στην περιφερειακή αστάθεια.
Η εξέλιξη αυτή επαναφέρει μνήμες από προηγούμενες στρατιωτικές επεμβάσεις της Δύσης, με επίκληση απειλών για τη νομιμοποίηση στρατιωτικής δράσης. Το διεθνές δίκαιο λειτουργεί ως πλαίσιο δεσμεύσεων σε περιόδους κρίσης και η τρέχουσα στάση της Ένωσης εγείρει ερωτήματα για τη συνέπειά της. Η εικόνα επιβαρύνεται από τις τοποθετήσεις της Ursula von der Leyen και της Kaja Kallas, που επικεντρώνονται σε μέτρα διαχείρισης και προστασίας υποδομών, ενώ η κρίση αναδιατάσσει τις γεωπολιτικές ισορροπίες.
Σε αντίθεση με τις παρεμβάσεις του Pedro Sánchez και του Espen Barth Eide υπέρ της απόρριψης μονομερών ενεργειών, η ευρωπαϊκή ηγεσία συγκαλεί ειδικά συμβούλια με επίκεντρο τις ιρανικές επιθέσεις, εστιάζοντας στην κλιμάκωση ως ζήτημα αντιποίνων. Η ειδικός Nathalie Tocci εκτιμά ότι η Ένωση αποδυναμώνει τη νομική αρχιτεκτονική που στηρίζει την ασφάλειά της, σε μια συγκυρία που θα αξιολογηθεί αυστηρά από την Ιστορία.
Την ίδια στιγμή, οι Ευρωπαίοι καλούν την ιρανική ηγεσία σε διαπραγματεύσεις, ενώ ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Abbas Araghchi είχε κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση στη Γενεύη. Η κρίση παρουσιάζεται ως συνέπεια της ιρανικής στάσης, με το βάρος να μετατοπίζεται από την αρχική επίθεση στα αντίποινα.
Στο παρασκήνιο διαμορφώνεται και ένας υπολογισμός που συνδέεται με την Ουκρανία. Η ευρωπαϊκή πλευρά επιδιώκει τη διατήρηση της αμερικανικής δέσμευσης στην ασφάλεια του Κιέβου και αποφεύγει μετωπική σύγκρουση με τον Donald J. Trump για τη Μέση Ανατολή. Η στάση αυτή ακολουθεί προηγούμενες αντιδράσεις σε αμερικανικές πρωτοβουλίες στη Λατινική Αμερική, με ορισμένους να εκτιμούν ότι η ανοχή δημιουργεί επικίνδυνα προηγούμενα.
Οι επικρίσεις εντείνονται, με τον Sergei Lavrov να κάνει λόγο για απώλεια ενστίκτου αυτοσυντήρησης στην ευρωπαϊκή ηγεσία. Η συζήτηση μεταφέρεται πλέον στην ικανότητα της Ένωσης να υπερασπιστεί τα συμφέροντα και την ασφάλεια των πολιτών της σε ένα περιβάλλον κλιμακούμενης αστάθειας.
