Σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ: 1.151 κατηγορούμενοι στο μικροσκόπιο

Σε πλήρη εξέλιξη παραμένει η μεγάλη δικαστική έρευνα για το σκάνδαλο των παράνομων αγροτικών επιδοτήσεων μέσω του ΟΠΕΚΕΠΕ στην Κρήτη, με τις απολογίες των κατηγορουμένων να ολοκληρώνονται τα ξημερώματα, ύστερα από μαραθώνια διαδικασία. Από τους δέκα τελευταίους κατηγορούμενους που πέρασαν ενώπιον των ανακριτικών αρχών, ένας λογιστής κρίθηκε προφυλακιστέος, ενώ οι υπόλοιποι εννέα αφέθηκαν ελεύθεροι με περιοριστικούς όρους.

Η υπόθεση αναδεικνύει εκ νέου το βάθος της παθογένειας γύρω από τη διαχείριση των ευρωπαϊκών κονδυλίων στον αγροτικό τομέα. Το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ δεν περιορίζεται πλέον σε μεμονωμένες παρατυπίες. Περιγράφεται από τις Αρχές ως πολυεπίπεδο δίκτυο, με οργανωμένη δράση, γεωγραφική διασπορά και σοβαρή ζημία σε βάρος των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ελληνικού Δημοσίου.

Μαραθώνιες απολογίες και μία προφυλάκιση

Οι απολογίες συνολικά 22 κατηγορουμένων οδήγησαν σε διαφοροποιημένες δικαστικές αποφάσεις. Ο ένας από τους δύο λογιστές που κατηγορούνται για υποβολή ψευδών δηλώσεων πήρε τον δρόμο για τη φυλακή, ενώ οι υπόλοιποι κατηγορούμενοι αφέθηκαν προσωρινά ελεύθεροι με όρους. Σε ορισμένες περιπτώσεις επιβλήθηκαν χρηματικές εγγυήσεις που φτάνουν έως και τις 10.000 ευρώ.

Μεταξύ όσων απολογήθηκαν βρίσκεται και εν ενεργεία αντιδήμαρχος στο Ρέθυμνο, ο οποίος αρνείται οποιαδήποτε εμπλοκή στην υπόθεση. Κατά την απολογία του φέρεται να υποστήριξε ότι τα Κέντρα Υποδοχής Δηλώσεων δεν έχουν πρόσβαση σε φορολογικά ή περιουσιακά στοιχεία των αιτούντων και λειτουργούν αποκλειστικά ως ενδιάμεσοι φορείς καταχώρισης των δηλώσεων.

Σύμφωνα με τον ίδιο, τα ΚΥΔ δεν μπορούν να ελέγξουν εάν μια έκταση είναι δηλωμένη ή μη, δεν διαθέτουν πρόσβαση στο Ε9 και δεν έχουν κωδικούς Taxis. Όπως φέρεται να ανέφερε, ο ενδιαφερόμενος δηλώνει την έκταση και το ΚΥΔ περιορίζεται στην ανάρτηση των στοιχείων.

Από την πλευρά τους, άλλοι κατηγορούμενοι αρνήθηκαν παράνομες πράξεις, αποδίδοντας τις ενέργειές τους σε διοικητικές διαδικασίες, ερμηνείες του κανονιστικού πλαισίου ή στη χρήση της λεγόμενης «τεχνικής λύσης». Αγρότης που φέρεται να έλαβε επιδοτήσεις ύψους 71.000 ευρώ υποστήριξε ότι τα αγροτεμάχιά του δηλώθηκαν μέσω αυτού του μηχανισμού.

Βαρύ κατηγορητήριο και εκτεταμένο δίκτυο

Οι κατηγορίες που αποδίδονται στους 22 εμπλεκόμενους αφορούν, κατά περίπτωση, διεύθυνση εγκληματικής οργάνωσης, συγκρότηση και ένταξη σε εγκληματική οργάνωση, απάτη σε βάρος των συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε βαθμό κακουργήματος, άμεση συνέργεια στην απάτη και νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες.

Η δικογραφία αποτυπώνει μια υπόθεση ιδιαίτερα μεγάλης έκτασης. Σύμφωνα με τις Αρχές, η έρευνα αφορά συνολικά πέντε εγκληματικές ομάδες και περισσότερους από 1.151 κατηγορούμενους σε όλη τη χώρα. Τα στοιχεία δείχνουν ότι οργανωμένα κυκλώματα φέρονται να αξιοποίησαν συστηματικά τα κενά του συστήματος αγροτικών επιδοτήσεων, προκειμένου να αποσπάσουν παράνομα ευρωπαϊκά κονδύλια.

Στο πλαίσιο της επιχείρησης «Θερισμός» του ελληνικού FBI έχουν ήδη γίνει δεκάδες συλλήψεις. Μέχρι στιγμής καταγράφονται τουλάχιστον 17 προφυλακίσεις, ενώ περίπου 40 ακόμη κατηγορούμενοι έχουν αφεθεί προσωρινά ελεύθεροι με περιοριστικούς όρους.

Η εκτιμώμενη ζημία, σύμφωνα με τις Αρχές, ξεπερνά τα 17 εκατομμύρια ευρώ. Παράλληλα, έχουν διαταχθεί 70 έλεγχοι για πιθανές παρατυπίες σε επιδοτήσεις, οι οποίοι αφορούν φυσικά και νομικά πρόσωπα από το 2010 και μετά.

Η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ εξελίσσεται σε μείζον θεσμικό και πολιτικό ζήτημα. Η εικόνα που αναδύεται δεν αφορά μόνο τους κατηγορούμενους, αλλά και την ανεπάρκεια των μηχανισμών ελέγχου που επέτρεψαν σε τέτοια δίκτυα να δρουν επί χρόνια. Το κρίσιμο ερώτημα είναι πώς ένα σύστημα που διαχειρίζεται ευρωπαϊκό δημόσιο χρήμα άφησε τόσο μεγάλα περιθώρια κατάχρησης, την ώρα που πραγματικοί παραγωγοί και κτηνοτρόφοι παλεύουν για την επιβίωσή τους.

Οι έρευνες συνεχίζονται, με τις Αρχές να επιχειρούν να χαρτογραφήσουν πλήρως το δίκτυο, τις διαδρομές των χρημάτων και τον ρόλο κάθε εμπλεκόμενου. Το σκάνδαλο, όμως, έχει ήδη αφήσει βαρύ αποτύπωμα στην αξιοπιστία του συστήματος αγροτικών ενισχύσεων και στην εμπιστοσύνη των πολιτών προς τους ελεγκτικούς μηχανισμούς του κράτους.