«Σούπερ μάρκετ πτυχίων»; Η ΝΙΚΗ καταγγέλλει μεθοδεύσεις πίσω από την ίδρυση ιδιωτικών ΑΕΙ

Η συζήτηση για την ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων στην Ελλάδα έχει βρεθεί το τελευταίο διάστημα στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης, με την κυβέρνηση να εμφανίζεται αποφασισμένη να προχωρήσει στη λειτουργία τους, παρουσιάζοντάς τα ως δήθεν «καινοτομία» και «αναβάθμιση» της ανώτατης εκπαίδευσης.

Από την άλλη πλευρά, η ΝΙΚΗ υψώνει ξεκάθαρα το ανάστημά της, υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για μια συνειδητή καταστρατήγηση του άρθρου 16 του Συντάγματος και για ένα σχέδιο που οδηγεί στη δημιουργία ιδρυμάτων-βιτρίνας, τα οποία καμία σχέση δεν έχουν με τον πραγματικό πανεπιστημιακό θεσμό.

Η υπεύθυνη της θεματικής ομάδας παιδείας του κόμματος, Ιωάννα Στεργίου, σε τηλεοπτική της παρέμβαση μίλησε με ασυνήθιστη σκληρότητα, αρνούμενη να χρησιμοποιήσει τον όρο «πανεπιστήμια» για τις νέες δομές. «Πρόκειται για μορφώματα, όχι για πανεπιστήμια. Αν τα ονομάζουμε έτσι, ας διορθωθώ από σεβασμό στα πραγματικά πανεπιστήμια στα οποία φοιτήσαμε και μορφωθήκαμε», είπε χαρακτηριστικά.

Η κριτική της επικεντρώθηκε πρωτίστως στη συνταγματική διάσταση. «Με τον νόμο 4597/2022 καταπατάται απροκάλυπτα το άρθρο 16 του Συντάγματος, το οποίο ορίζει ξεκάθαρα ότι η ανώτατη εκπαίδευση παρέχεται αποκλειστικά από το κράτος και είναι δημόσια. Αντ’ αυτού, βλέπουμε αδειοδοτήσεις ιδιωτικών μορφωμάτων, υπό το πρόσχημα ότι είναι μη κερδοσκοπικά». Ωστόσο, όπως σημείωσε, τα δεδομένα είναι αμείλικτα: «Πώς γίνεται να μιλάμε για μη κερδοσκοπικά ιδρύματα, όταν έχουν μετόχους, υψηλά δίδακτρα και δομές καθαρά επιχειρηματικού χαρακτήρα; Τα έσοδα αυτά δεν πρόκειται να επιστρέψουν στην κοινωνία ούτε να κατευθυνθούν στην έρευνα. Θα καταλήξουν, όπως είναι φυσικό, στα ταμεία των μετόχων τους».

Η κυβέρνηση, από την πλευρά της, παρουσίασε την έλευση των ιδιωτικών ΑΕΙ ως «προσέλκυση παραρτημάτων μεγάλων πανεπιστημίων του εξωτερικού», όπως το Harvard ή το Columbia. Η πραγματικότητα, όμως, όπως τόνισε η κ. Στεργίου, απέχει παρασάγγας. «Δεν ήρθαν τα κορυφαία πανεπιστήμια του κόσμου. Ήρθαν ιδιωτικά κολλέγια που κοιμήθηκαν και ξύπνησαν με πανεπιστημιακό τίτλο, μαζί με το Πανεπιστήμιο Λευκωσίας. Αυτά είναι τα τέσσερα πρώτα ιδρύματα που πήραν άδεια λειτουργίας».

Στη διεθνή αξιολόγηση τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά: σύμφωνα με την QS World University Rankings, τα συγκεκριμένα ιδρύματα δεν εμφανίζονται καν στις πρώτες 3.000 θέσεις. Αντίθετα, δημόσια ελληνικά πανεπιστήμια, όπως το ΕΚΠΑ, το Αριστοτέλειο και το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, συγκαταλέγονται σταθερά στις πρώτες 500, παρά την χρόνια υποχρηματοδότηση και τη συστηματική πολιτική υπονόμευση που υφίστανται. «Η κυβέρνηση αφήνει τα πραγματικά πανεπιστήμια να μαραζώνουν, ενώ επενδύει πολιτικά σε πρόχειρες ιδιωτικές κατασκευές», τόνισε η υπεύθυνη παιδείας της ΝΙΚΗΣ.

Πέραν των εκπαιδευτικών και ακαδημαϊκών κριτηρίων, η κ. Στεργίου έδωσε έμφαση και στη σκοτεινή πολιτική διάσταση. «Δεν είναι απλώς θέμα παιδείας. Είναι θέμα μεθόδευσης και συμφερόντων. Ο κ. Ζώρας, που υπήρξε από τους εμπνευστές και πρωτεργάτες του νόμου 4597, διορίστηκε πρύτανης σε ιδιωτικό ΑΕΙ. Ο κ. Λοβέρδος, θιασώτης της κυβέρνησης και θερμός υποστηρικτής των ιδιωτικών δομών, πήρε επίσης νευραλγική διοικητική θέση. Και διάβασα δημοσίευμα, το οποίο δεν μπορώ να γνωρίζω αν είναι αληθές, ότι η κόρη του πρωθυπουργού εργάζεται σε εταιρεία με επιχειρηματικές σχέσεις με την ιατρική σχολή που ιδρύεται στην Ελλάδα σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Λευκωσίας. Όλα αυτά δεν είναι συμπτώσεις, είναι ενδείξεις πολιτικής μεθόδευσης με οικονομικά και οικογενειακά κίνητρα».

Η ΝΙΚΗ δεν στέκεται μόνο στα πρόσωπα, αλλά και στις ίδιες τις πολιτικές αποφάσεις που καταδεικνύουν, όπως υποστηρίζει, την εργαλειοποίηση της παιδείας. «Επί υπουργίας της κ. Κεραμέως καταργήθηκε η ίδρυση νομικής σχολής στην Πάτρα, με τη δικαιολογία ότι το επάγγελμα είναι υπερκορεσμένο. Τώρα, όμως, ιδρύονται τρεις ιδιωτικές νομικές σχολές. Είναι αυτό συνέπεια ή είναι απροκάλυπτη κοροϊδία;», διερωτήθηκε η κ. Στεργίου.

Μάλιστα, όπως τόνισε, σύμφωνα με πανεπιστημιακούς κύκλους, μία τουλάχιστον από αυτές τις νέες σχολές έχει αναρτήσει πρόγραμμα σπουδών που δεν περιλαμβάνει βασικά μαθήματα κορμού, όπως το συνταγματικό και το ποινικό δίκαιο. Ο καθηγητής κ. Α. Λαζαράτος χαρακτήρισε με άρθρο του «κόλαφο» τη συγκεκριμένη απόπειρα, σημειώνοντας ότι η έλλειψη βασικών μαθημάτων αποκαλύπτει το πραγματικό επίπεδο των ιδρυμάτων αυτών.

Η Ιωάννα Στεργίου έκλεισε την παρέμβασή της με μια καυστική διατύπωση που συμπυκνώνει την οπτική της ΝΙΚΗΣ: «Δεν μιλάμε για πανεπιστήμια, αλλά για σούπερ μάρκετ πτυχίων. Το ελληνικό Σύνταγμα παραβιάζεται, τα δημόσια πανεπιστήμια υπονομεύονται και η νέα γενιά φοιτητών κινδυνεύει να βρεθεί με πτυχία που δεν έχουν καμία αξία».

Το ζήτημα, όπως φαίνεται, μόλις ανοίγει. Οι αντιδράσεις συνεχίζονται και το πολιτικό διακύβευμα δεν αφορά μόνο την εκπαιδευτική πολιτική, αλλά και την ίδια τη θεσμική υπόσταση της χώρας: αν θα παραμείνει η παιδεία δημόσιο αγαθό ή θα μετατραπεί σε εμπορεύσιμο προϊόν για λίγους.