ΣτΕ: Αντισυνταγματική η 20ετής παραγραφή φοροδιαφυγής

Το Συμβούλιο της Επικρατείας, με την υπ' αριθμόν 1246/2026 απόφαση της επταμελούς σύνθεσης του Β' Τμήματος, προχώρησε σε μια κρίσιμη δικαστική ετυμηγορία που αναδιαμορφώνει το τοπίο της φορολογικής δικαιοσύνης στη χώρα. Σύμφωνα με την απόφαση, η πρόβλεψη της εικοσαετούς παραγραφής του δικαιώματος του Δημοσίου για την επιβολή φορολογικών επιβαρύνσεων λόγω φοροδιαφυγής κρίθηκε αντισυνταγματική, καθώς αντίκειται στην αρχή της αναλογικότητας. Η απόφαση αυτή, με εισηγήτρια τη σύμβουλο Επικρατείας Μαρία Σταματοπούλου και πρόεδρο τον αντιπρόεδρο Κωνσταντίνο Κουσούλη, θέτει τέλος σε μια μακρά περίοδο αβεβαιότητας για τους φορολογούμενους, καθώς η υπερβολικά μεγάλη διάρκεια παραγραφής θεωρήθηκε ότι δεν εξυπηρετεί τον σκοπό της αποτελεσματικής είσπραξης των φόρων, αλλά αντιθέτως δημιουργεί συνθήκες υπέρμετρης επιβάρυνσης.

Η Κρίση για τη Δεκαετή Παραγραφή

Παράλληλα, το δικαστήριο έκρινε αντισυνταγματική και τη δεκαετή παραγραφή του δικαιώματος του Δημοσίου για την επιβολή φορολογικών επιβαρύνσεων λόγω φοροδιαφυγής, όπως αυτή είχε θεσπιστεί με τη μεταβατική διάταξη του άρθρου 66 παρ. 27α εδ. β' του ν. 4646/2019. Η κρίση αυτή βασίστηκε στο γεγονός ότι η διάταξη παραβιάζει το άρθρο 78 παρ. 1 και 2 του Συντάγματος, καθώς επεκτείνει την παραγραφή σε έτος (2013) που προηγείται του έτους δημοσίευσης του νόμου, δημιουργώντας έτσι αναδρομική ισχύ που δεν συνάδει με τις συνταγματικές επιταγές περί φορολογικής δικαιοσύνης και ασφάλειας δικαίου.

Ως συνέπεια των ανωτέρω κρίσεων, και στις δύο περιπτώσεις εφαρμόζεται πλέον η πενταετής παραγραφή, η οποία αποτελεί τον κανόνα που ισχύει για τις φορολογικές υποθέσεις. Η εξέλιξη αυτή αναμένεται να έχει σημαντικές επιπτώσεις στη διαχείριση των εκκρεμών φορολογικών υποθέσεων, καθώς χιλιάδες υποθέσεις που αφορούν φοροδιαφυγή ενδέχεται να παραγραφούν, περιορίζοντας την ικανότητα του Δημοσίου να διεκδικήσει οφειλόμενους φόρους. Η απόφαση του ΣτΕ αποτελεί ορόσημο για τη φορολογική νομοθεσία, καθώς ενισχύει την αρχή της ασφάλειας δικαίου και προστατεύει τους φορολογούμενους από αόριστες και υπέρμετρες χρονικές δεσμεύσεις, ενώ ταυτόχρονα θέτει σαφείς περιορισμούς στην κρατική εξουσία επιβολής φόρων.