Προϋπολογισμός 2027: Οι 11 φοροελαφρύνσεις και το μεγάλο αγκάθι της ενέργειας

Σε μια ιδιαίτερα εύθραυστη ισορροπία ανάμεσα στην προσδοκία για συνέχιση της ανάπτυξης και στις αυξανόμενες πιέσεις από την ενεργειακή κρίση και την ακρίβεια κινείται ο κρατικός προϋπολογισμός του 2027, το προσχέδιο του οποίου κατατίθεται σήμερα, Δευτέρα 5 Οκτωβρίου, στη Βουλή.

Το οικονομικό επιτελείο στηρίζει τον σχεδιασμό του στην επιτάχυνση της οικονομικής δραστηριότητας, στην αποκλιμάκωση του πληθωρισμού και στην περαιτέρω μείωση της ανεργίας. Ωστόσο, οι διεθνείς τιμές πετρελαίου και ενέργειας αποτελούν τον μεγάλο αστάθμητο παράγοντα, καθώς μια νέα άνοδος μπορεί να ανατρέψει τόσο τις προβλέψεις για τον πληθωρισμό όσο και τις εκτιμήσεις για την κατανάλωση και το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών.

Οι βασικές παραδοχές του προσχεδίου, επομένως, παραμένουν ανοιχτές σε αναθεώρηση μέχρι την κατάθεση του τελικού προϋπολογισμού στα τέλη Νοεμβρίου. Η διάρκεια της ενεργειακής αναταραχής και η ένταση των ανατιμήσεων θα καθορίσουν εάν το υπουργείο Οικονομικών θα υποχρεωθεί να κινηθεί προς πιο συντηρητικές προβλέψεις.

Στο βασικό σενάριο, η ελληνική οικονομία αναμένεται να αναπτυχθεί με ρυθμό λίγο πάνω από 2% το 2027, έναντι περίπου 2% το 2026, με τις επενδύσεις και την ιδιωτική κατανάλωση να αποτελούν βασικές πηγές ανάπτυξης.

Στο μέτωπο των τιμών, ο πληθωρισμός εκτιμάται ότι θα υποχωρήσει το επόμενο έτος, μετά το 3,6%-3,8% στο οποίο αναμένεται να διαμορφωθεί φέτος. Η ανεργία προβλέπεται να περιοριστεί στο 7,9%, από 8,3%.

Η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού, ωστόσο, σημαίνει μικρότερο ρυθμό αύξησης των τιμών και όχι επιστροφή τους στα προηγούμενα επίπεδα. Τα νοικοκυριά μπαίνουν στο 2027 έχοντας ήδη απορροφήσει διαδοχικές ανατιμήσεις σε τρόφιμα, καύσιμα, ενέργεια και στέγαση, γεγονός που καθιστά κρίσιμο το πραγματικό αποτέλεσμα των κυβερνητικών ενισχύσεων στην αγοραστική δύναμη.

Πακέτο 2,2 δισ. ευρώ – Ποιοι επηρεάζονται από τις νέες παρεμβάσεις

Το προσχέδιο ενσωματώνει φορολογικές ελαφρύνσεις και εισοδηματικές ενισχύσεις δημοσιονομικού ύψους περίπου 2,2 δισ. ευρώ, οι οποίες είχαν παρουσιαστεί από τον πρωθυπουργό στη ΔΕΘ και εκτιμάται ότι αφορούν περισσότερα από δύο εκατομμύρια νοικοκυριά.

Για περίπου 156.000 συνεπείς ελεύθερους επαγγελματίες προβλέπεται απαλλαγή από τις προσαυξήσεις που συνδέονται με τον κύκλο εργασιών και το κόστος μισθοδοσίας κατά τον υπολογισμό του ελάχιστου καθαρού εισοδήματος.

Για τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες και τους τρίτεκνους προβλέπεται μηδενικός φορολογικός συντελεστής για εισόδημα έως 20.000 ευρώ, ενώ στον σχεδιασμό περιλαμβάνεται και η κατάργηση του ΕΝΦΙΑ για κύριες κατοικίες αντικειμενικής αξίας έως 400.000 ευρώ σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους και έως 2.200 κατοίκους στη Δυτική Μακεδονία.

Στις επιχειρήσεις προβλέπεται κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος από το 2027 για την Περιφέρεια και τη Θεσσαλονίκη, με σταδιακή εφαρμογή του μέτρου στην Αττική: μείωση κατά 50% το 2028 και πλήρη κατάργηση το 2029.

Για τους ελεύθερους επαγγελματίες η προκαταβολή φόρου μειώνεται από 55% σε 50% από το φορολογικό έτος 2027. Αντίστοιχη σταδιακή αποκλιμάκωση προβλέπεται για τα νομικά πρόσωπα από το 2028, με μείωση κατά πέντε ποσοστιαίες μονάδες κάθε χρόνο, ώστε η προκαταβολή να υποχωρήσει από το σημερινό 80% στο 50%.

Στο επενδυτικό σκέλος, προβλέπεται επιτάχυνση των αποσβέσεων για επιχειρηματικές επενδύσεις σε μηχανολογικό εξοπλισμό. Ο χρόνος απόσβεσης περιορίζεται στα έξι χρόνια, έναντι δέκα ετών σήμερα, με στόχο να δοθούν ισχυρότερα φορολογικά κίνητρα για νέες επενδύσεις.

Μισθοί, συντάξεις και εισφορές απέναντι στην επίμονη ακρίβεια

Από τον Απρίλιο του 2027 προβλέπεται μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά 0,5 ποσοστιαία μονάδα για τους εργαζόμενους στον ιδιωτικό τομέα, κίνηση που θα αυξήσει τις καθαρές αποδοχές.

Για τους συνταξιούχους, τα άτομα με αναπηρία και τους ανασφάλιστους υπερήλικες η μόνιμη οικονομική ενίσχυση αυξάνεται από 300 σε 400 ευρώ καθαρά, ενώ διευρύνεται η περίμετρος των δικαιούχων στους συνταξιούχους άνω των 65 ετών.

Οι δημόσιοι υπάλληλοι προβλέπεται να λάβουν από το 2027 επίδομα Χριστουγέννων ύψους 500 ευρώ μικτά, ενώ στο πακέτο περιλαμβάνεται επίσης η τιμαριθμοποίηση των αναπηρικών επιδομάτων.

Ιδιαίτερο στοιχείο του σχεδιασμού αποτελεί η δημιουργία ειδικού επενδυτικού λογαριασμού για παιδιά. Το Δημόσιο θα καταθέτει ποσό ίσο με εκείνο που θα αποταμιεύουν κάθε χρόνο οι γονείς, με ανώτατο όριο τα 1.200 ευρώ ετησίως και χρονικό ορίζοντα έως τη συμπλήρωση του 18ου έτους ηλικίας.

Το μεγάλο ερώτημα για τον προϋπολογισμό του 2027 παραμένει, πάντως, η ενέργεια. Η κυβέρνηση προσδοκά ανάπτυξη, υποχώρηση του πληθωρισμού και αύξηση των διαθέσιμων εισοδημάτων, ενώ οι διεθνείς αγορές πετρελαίου και καυσίμων δημιουργούν ένα περιβάλλον στο οποίο οι σημερινές εκτιμήσεις μπορούν να μεταβληθούν μέσα σε λίγες εβδομάδες.

Το πραγματικό τεστ για τον νέο προϋπολογισμό θα είναι τελικά η καθημερινότητα των νοικοκυριών. Οι φοροελαφρύνσεις και οι εισοδηματικές ενισχύσεις θα κριθούν από το κατά πόσο θα μπορούν να αντισταθμίσουν το ήδη αυξημένο κόστος ζωής και μια πιθανή νέα επιβάρυνση από τις τιμές της ενέργειας.