Κυβερνοεπιθέσεις στα ψυγεία: Σε επιφυλακή τα ελληνικά σούπερ μάρκετ
Σε αυξημένη επιφυλακή βρίσκονται οι ελληνικές αλυσίδες σούπερ μάρκετ μετά τις κυβερνοεπιθέσεις σε συστήματα ψύξης επιχειρήσεων τροφίμων στην Ευρώπη. Η δυνατότητα παρέμβασης στη λειτουργία των εγκαταστάσεων δημιουργεί κινδύνους για τη συντήρηση των προϊόντων, την ασφάλεια των τροφίμων και την επιχειρησιακή συνέχεια των καταστημάτων.
Σύμφωνα με τον γενικό διευθυντή της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδος, Απόστολο Πεταλά, μέχρι τον χρόνο των δηλώσεών του δεν είχε καταγραφεί αντίστοιχο πρόβλημα στα ελληνικά σούπερ μάρκετ. Όπως επισημαίνει, τα μέλη της Ένωσης παρακολουθούν τις εξελίξεις και εφαρμόζουν μέτρα προστασίας για τις επιχειρήσεις και τους καταναλωτές.
Μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο κ. Πεταλάς εξήγησε ότι η κινητοποίηση ξεκίνησε όταν έγιναν γνωστά τα περιστατικά στη Γαλλία και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Η ΕΣΕ συνεργάστηκε με ειδικούς και με την Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας, προκειμένου να προσδιοριστούν τα τεχνικά χαρακτηριστικά του προβλήματος και να ενημερωθούν οι αλυσίδες για τις απαραίτητες ενέργειες.
Οι οδηγίες προστασίας για τα συστήματα ψύξης
Ο γενικός διευθυντής της ΕΣΕ εκφράζει ανησυχία για περιστατικά που πλήττουν επιχειρήσεις και κρίσιμες υπηρεσίες, όπως σχολεία και νοσοκομεία. Κατά την εκτίμησή του, στις συγκεκριμένες επιθέσεις διακρίνεται καταστροφική στόχευση, πέρα από την επιδίωξη οικονομικού ανταλλάγματος που συναντάται σε άλλες μορφές κυβερνοεγκλήματος.
Η εκτίμηση αυτή αποδίδεται στον ίδιο και αφορά τον χαρακτήρα των περιστατικών που περιγράφει. Η επιβεβαιωμένη απουσία αντίστοιχου προβλήματος στα ελληνικά σούπερ μάρκετ, σύμφωνα με την ενημέρωση της ΕΣΕ, συνοδεύεται από την ανάγκη διατήρησης της προληπτικής ετοιμότητας.
Η Ένωση έχει διαβιβάσει στα μέλη της τις συστάσεις της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας. Οι βασικές παρεμβάσεις που καλούνται να υλοποιήσουν οι επιχειρήσεις περιλαμβάνουν:
- Αποσύνδεση των συστημάτων ελέγχου ψύξης από το δημόσιο διαδίκτυο.
- Δυνατότητα απομακρυσμένης πρόσβασης αποκλειστικά μέσω ασφαλούς σύνδεσης VPN, με πολυπαραγοντική αυθεντικοποίηση.
- Αλλαγή των προεπιλεγμένων κωδικών πρόσβασης και εγκατάσταση των διαθέσιμων ενημερώσεων ασφαλείας.
- Αντικατάσταση συσκευών και εξοπλισμού που έχουν πάψει να υποστηρίζονται από τον κατασκευαστή.
- Άμεση συνεννόηση με τις εταιρείες εγκατάστασης και συντήρησης, ώστε τα μέτρα να εφαρμοστούν και από τους εξωτερικούς συνεργάτες.
Η συμμετοχή των τεχνικών συνεργατών έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η απομακρυσμένη παρακολούθηση και συντήρηση των εγκαταστάσεων χρειάζεται να πραγματοποιείται με ελεγχόμενη και ασφαλή πρόσβαση.
Σύμφωνα με την προειδοποίηση της Αρχής, η παράλειψη εφαρμογής των συστάσεων διατηρεί τα καταστήματα εκτεθειμένα σε κινδύνους αντίστοιχους με εκείνους που εμφανίστηκαν σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Στις πιθανές συνέπειες περιλαμβάνονται η απώλεια νωπών και κατεψυγμένων προϊόντων μέσα σε λίγες ώρες και, σε ορισμένες περιπτώσεις, ακόμη και η εκδήλωση πυρκαγιάς.
ΕΦΕΤ: Απόσυρση προϊόντων όταν απειλείται η ασφάλειά τους
Τη διατήρηση της ψυκτικής αλυσίδας θέτει στο επίκεντρο ο Ενιαίος Φορέας Ελέγχου Τροφίμων. Με αφορμή τα ευρωπαϊκά περιστατικά, υπενθυμίζει ότι οι κατάλληλες θερμοκρασίες αποτελούν βασική προϋπόθεση ασφάλειας για τα τρόφιμα που χρειάζονται ψύξη ή κατάψυξη.
Η προστασία αυτή αφορά όλα τα στάδια: την παραγωγή, τη μεταφορά, την αποθήκευση και την τελική διάθεση στον καταναλωτή. Μια διακοπή στη λειτουργία των ψυκτικών συστημάτων μπορεί να επηρεάσει την καταλληλότητα των προϊόντων και απαιτεί άμεση αξιολόγηση από την επιχείρηση.
Όπως επισημαίνει ο ΕΦΕΤ, την ευθύνη για τα τρόφιμα που κυκλοφορούν στην αγορά φέρουν οι επιχειρήσεις που τα διαθέτουν. Στην υποχρέωση αυτή περιλαμβάνονται οι παραγωγικές μονάδες και τα καταστήματα λιανικής ευαλλοίωτων τροφίμων, όπως σούπερ μάρκετ και κρεοπωλεία.
Εφόσον υπάρχει πιθανότητα η διακοπή της ψύξης να έχει υπονομεύσει την ασφάλεια συγκεκριμένων τροφίμων, οι επιχειρήσεις οφείλουν να τα αποσύρουν από την αγορά. Η αντιμετώπιση ενός τεχνικού περιστατικού συνδέεται επομένως άμεσα με τις διαδικασίες ελέγχου και διαχείρισης των επηρεαζόμενων προϊόντων.
Ο Φορέας ζητά επίσης να ενημερώνεται όταν μια κυβερνοεπίθεση επηρεάζει ή ενδέχεται να επηρεάσει τις εγκαταστάσεις ψύξης και, κατά συνέπεια, την ασφάλεια των τροφίμων. Η ενημέρωση αυτή επιτρέπει την αξιολόγηση του περιστατικού και τον συντονισμό των αναγκαίων ενεργειών.
Παράλληλα, επαναλαμβάνει την ανάγκη εφαρμογής των οδηγιών της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας για τη δικτυακή απομόνωση των συστημάτων, την ασφαλή απομακρυσμένη πρόσβαση, την ενημέρωση του λογισμικού και την αντικατάσταση παρωχημένου εξοπλισμού. Η προστασία των ψηφιακών εγκαταστάσεων αποτελεί πλέον ουσιαστικό μέρος της προστασίας της αλυσίδας τροφίμων.
Πιο Δημοφιλή