Σε επεξεργασία κυβερνητική ρύθμιση για την κάλυψη προσώπου
Σε φάση σχεδιασμού βρίσκεται νέα νομοθετική παρέμβαση της κυβέρνησης που αφορά τον περιορισμό της χρήσης ενδυμάτων τα οποία καλύπτουν πλήρως το πρόσωπο, με βασικό πεδίο εφαρμογής δομές όπου διαμένουν ή δραστηριοποιούνται ανήλικοι. Το ζήτημα έχει τεθεί σε δημόσια συζήτηση από το υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου, χωρίς ακόμη να υπάρχει οριστικοποιημένο πλαίσιο ή σαφές χρονοδιάγραμμα.
Ο αρμόδιος υπουργός Θάνος Πλεύρης έχει δηλώσει ότι η κυβέρνηση εξετάζει προσεκτικά τα διαθέσιμα δεδομένα και τις πρακτικές που εφαρμόζονται σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, προκειμένου να διαμορφώσει την τελική πρόταση.
Στο επίκεντρο μπούργκα και νικάμπ
Η συζήτηση επικεντρώνεται κυρίως σε ενδύματα όπως η μπούργκα και το νικάμπ, τα οποία καλύπτουν πλήρως το πρόσωπο, αφήνοντας ορατά μόνο τα μάτια ή ακόμη και ένα περιορισμένο πεδίο όρασης. Η μη ορατότητα του προσώπου αποτελεί το βασικό σημείο προβληματισμού για την κυβέρνηση.
Σύμφωνα με στοιχεία από δομές φιλοξενίας ανηλίκων, έχουν καταγραφεί περιπτώσεις κοριτσιών που φορούν τέτοιου είδους ενδυμασία όχι από προσωπική επιλογή, αλλά λόγω κοινωνικής πίεσης ή φόβου. Παρότι τα περιστατικά αυτά δεν είναι εκτεταμένα, θεωρείται ότι εγείρουν ζήτημα προστασίας δικαιωμάτων, ιδίως όταν αφορούν ανήλικες.
Προσανατολισμός σε περιορισμούς για ανηλίκους
Η βασική κατεύθυνση που εξετάζεται αφορά την απαγόρευση πλήρους κάλυψης του προσώπου εντός δομών που υπάγονται στο υπουργείο Μετανάστευσης, όταν πρόκειται για άτομα κάτω των 18 ετών. Το μέτρο θα αφορά τόσο ασυνόδευτους ανηλίκους όσο και παιδιά που βρίσκονται με τις οικογένειές τους.
Κεντρικό επιχείρημα αποτελεί η ανάγκη διευκόλυνσης της κοινωνικής ένταξης και της επικοινωνίας, καθώς η έκφραση του προσώπου θεωρείται βασικό στοιχείο της ανθρώπινης αλληλεπίδρασης, ιδιαίτερα σε περιβάλλοντα όπως σχολεία και δομές φιλοξενίας.
Ζητήματα ισότητας και κοινωνικής ένταξης
Παράλληλα, τίθεται και διάσταση ισότητας των φύλων, καθώς η πλήρης κάλυψη του προσώπου αφορά σχεδόν αποκλειστικά γυναίκες και κορίτσια. Η κυβέρνηση εξετάζει κατά πόσο σε ορισμένες περιπτώσεις πρόκειται για ελεύθερη επιλογή ή για επιβαλλόμενη πρακτική, στοιχείο που συνδέεται με διεθνείς υποχρεώσεις προστασίας των δικαιωμάτων των γυναικών.
Στο τραπέζι βρίσκεται και η επέκταση περιορισμών σε σχολικές μονάδες ή άλλους χώρους όπου δραστηριοποιούνται ανήλικοι, ωστόσο μια τέτοια απόφαση απαιτεί ευρύτερο συντονισμό μεταξύ υπουργείων και πολιτική συναίνεση.
Ευρωπαϊκές πρακτικές και ελληνική προσέγγιση
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, έχουν ήδη υιοθετηθεί διαφορετικά μοντέλα ρύθμισης. Η Γαλλία εφαρμόζει από το 2011 καθολική απαγόρευση της κάλυψης του προσώπου σε δημόσιους χώρους, ενώ αντίστοιχα μέτρα ισχύουν στο Βέλγιο και την Αυστρία. Άλλες χώρες, όπως η Ολλανδία και η Γερμανία, έχουν επιλέξει πιο στοχευμένες απαγορεύσεις σε σχολεία, νοσοκομεία και δημόσιες υπηρεσίες.
Η ελληνική κυβέρνηση φαίνεται να προσανατολίζεται σε μια πιο περιορισμένη και σταδιακή προσέγγιση, με έμφαση στην προστασία των ανηλίκων και χωρίς να θίγεται, όπως υπογραμμίζεται, η θρησκευτική ελευθερία. Στο πλαίσιο αυτό, διευκρινίζεται ότι δεν εξετάζεται απαγόρευση άλλων μορφών ενδυμασίας, όπως η μαντίλα, η οποία δεν καλύπτει το πρόσωπο.
Προληπτική λογική και μεταναστευτικές ροές
Κυβερνητικές πηγές επισημαίνουν ότι η παρέμβαση έχει προληπτικό χαρακτήρα, παρά το γεγονός ότι το φαινόμενο δεν εμφανίζεται ακόμη εκτεταμένο στην Ελλάδα. Όπως τονίζουν, η έγκαιρη θέσπιση κανόνων θεωρείται κρίσιμη, ιδιαίτερα υπό το πρίσμα πιθανής αύξησης των μεταναστευτικών ροών από περιοχές με διαφορετικές κοινωνικές αντιλήψεις για τον ρόλο της γυναίκας.
