Σε μια περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας και αναταράξεων στις διεθνείς αγορές ενέργειας, ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, παραχώρησε μια εφ' όλης της ύλης συνέντευξη στο liberal.gr, όπου ανέλυσε την κατάσταση της ελληνικής οικονομίας. Ο κεντρικός τραπεζίτης υπογράμμισε ότι η χώρα βρίσκεται σήμερα σε σαφώς πλεονεκτικότερη θέση σε σύγκριση με το παρελθόν, προκειμένου να αντιμετωπίσει μια νέα ενεργειακή κρίση, χωρίς ωστόσο να παραγνωρίζει τους υφιστάμενους κινδύνους.
Μακροοικονομική σταθερότητα και δημοσιονομική εξυγίανση
Όπως επισήμανε ο κ. Στουρνάρας, η ελληνική οικονομία εισέρχεται σε αυτή την περίοδο αστάθειας από μια πολύ ισχυρότερη μακροοικονομική και δημοσιονομική βάση. Η ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας, η απρόσκοπτη πρόσβαση στις διεθνείς αγορές κεφαλαίου, η ουσιαστική εξυγίανση του τραπεζικού συστήματος, η σημαντική μείωση του δημόσιου χρέους και η ύπαρξη υψηλών ταμειακών διαθεσίμων αποτελούν, κατά τον ίδιο, παράγοντες που έχουν περιορίσει δραστικά την ευπάθεια της οικονομίας απέναντι σε εξωτερικούς κραδασμούς. Η χώρα διαθέτει πλέον μεγαλύτερη ικανότητα απορρόφησης κρίσεων, σε σύγκριση με το 2022 ή ακόμα περισσότερο με την προηγούμενη δεκαετία της δημοσιονομικής κρίσης. Η διαφοροποίηση των ενεργειακών πηγών και η στρατηγική προσαρμογή προς μεγαλύτερη ενεργειακή αυτάρκεια και ευελιξία ενισχύουν περαιτέρω την ανθεκτικότητα της οικονομίας.
Οι κίνδυνοι που παραμένουν
Παρά την αισθητή βελτίωση, ο Διοικητής της ΤτΕ προειδοποίησε ότι οι κίνδυνοι δεν έχουν εξαλειφθεί πλήρως. Η υψηλή εξάρτηση της χώρας από εισαγόμενη ενέργεια, οι επίμονες πληθωριστικές πιέσεις και οι πιθανές δυσμενείς επιπτώσεις στην κατανάλωση, την παραγωγή και τον τουρισμό εξακολουθούν να συνιστούν σημαντικές πηγές ευπάθειας, ιδιαίτερα σε ένα σενάριο παρατεταμένης ενεργειακής κρίσης. Σε αντίθεση, ωστόσο, με το παρελθόν, η ελληνική οικονομία διαθέτει πλέον ουσιαστικά περιθώρια ελιγμών. Η σημαντική δημοσιονομική προσαρμογή των τελευταίων ετών, η επίτευξη υψηλών πρωτογενών πλεονασμάτων και η ταχεία αποκλιμάκωση του χρέους δημιουργούν τον αναγκαίο δημοσιονομικό χώρο για παρεμβάσεις, όταν αυτές κριθούν απαραίτητες. Παράλληλα, τα ευνοϊκά χαρακτηριστικά του ελληνικού χρέους, όπως η μεγάλη μέση διάρκεια και το υψηλό ποσοστό σταθερού επιτοκίου, περιορίζουν την έκθεση της χώρας σε απότομες μεταβολές των χρηματοπιστωτικών συνθηκών.
Στοχευμένες παρεμβάσεις και ενεργειακή μετάβαση
Ο κ. Στουρνάρας τόνισε ότι, στο πλαίσιο αυτό, τυχόν δημοσιονομικά μέτρα στήριξης θα πρέπει να είναι αυστηρά στοχευμένα, προσωρινού χαρακτήρα και πλήρως συμβατά με τη δημοσιονομική βιωσιμότητα. Η εμπειρία, όπως ανέφερε, έχει καταδείξει ότι οι οριζόντιες παρεμβάσεις έχουν υψηλό δημοσιονομικό κόστος και περιορισμένη αποτελεσματικότητα, ενώ ενέχουν τον κίνδυνο να ενισχύσουν τις πληθωριστικές πιέσεις. Αντιθέτως, προτεραιότητα πρέπει να δίνεται στη στήριξη των πιο ευάλωτων νοικοκυριών και των επιχειρήσεων που είναι περισσότερο εκτεθειμένες στο ενεργειακό κόστος. Πέρα από τις άμεσες παρεμβάσεις, η ουσιαστική θωράκιση απέναντι σε μια νέα ενεργειακή κρίση περνά μέσα από την επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης, η οποία αποτελεί πλέον κεντρικό πυλώνα της οικονομικής πολιτικής. Η μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και η διασφάλιση προσιτού ενεργειακού κόστους απαιτούν σημαντική επιτάχυνση των επενδύσεων στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, καθώς και τον εκσυγχρονισμό των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας. Η ενίσχυση των διασυνοριακών ενεργειακών διασυνδέσεων και η βελτίωση της λειτουργίας των αγορών ενέργειας μπορούν να ενισχύσουν τον ανταγωνισμό, να μειώσουν το κόστος και να αυξήσουν την ανθεκτικότητα. Ταυτόχρονα, η αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων λειτουργεί ως κρίσιμος σταθεροποιητικός μηχανισμός.
Η ανάγκη για ευρωπαϊκή συντονισμένη δράση
Καταλήγοντας, ο Γιάννης Στουρνάρας υπογράμμισε ότι, δεδομένου πως η ενεργειακή διαταραχή είναι κοινή και συμμετρική για το σύνολο της Ευρώπης, καμία χώρα δεν μπορεί να την αντιμετωπίσει αποτελεσματικά μόνη της, ειδικά αν έχει μεγάλη διάρκεια. Απαιτείται, επομένως, μια συντονισμένη ευρωπαϊκή απάντηση. Η ενίσχυση της ενεργειακής ένωσης, οι κοινές επενδύσεις σε υποδομές και διασυνδέσεις, η εμβάθυνση της χρηματοπιστωτικής και δημοσιονομικής ενοποίησης, καθώς και η ανάπτυξη κοινών ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων αποτελούν κρίσιμες προϋποθέσεις για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ανθεκτικότητας. Η εμπειρία του NextGenerationEU, όπως επισήμανε, απέδειξε ότι η συντονισμένη ευρωπαϊκή δράση μπορεί να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά κοινές διαταραχές, διατηρώντας παράλληλα τη δημοσιονομική σταθερότητα και ενισχύοντας την αναπτυξιακή δυναμική. Ρεπορτάζ: Liberal.gr
