Στουρνάρας: Τρία σημεία για την αποφυγή νέας κρίσης

Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, παραχώρησε μια εκτενή συνέντευξη στο vidcast "Μακριά από το πλήθος" της Athens Voice, όπου ανέλυσε τις βαθύτερες αιτίες της ελληνικής κρίσης χρέους, τις προκλήσεις του μέλλοντος και την ανάγκη για οικονομικό αλφαβητισμό. Με αφορμή την τρίτη του θητεία, ο κ. Στουρνάρας επικεντρώθηκε σε τρεις πυλώνες που θεωρεί κρίσιμους για την αποφυγή επανάληψης των λαθών του παρελθόντος.

Ο κεντρικός τραπεζίτης υπογράμμισε με έμφαση την ανάγκη διατήρησης της δημοσιονομικής υπευθυνότητας, τονίζοντας ότι η χώρα πρέπει να συνεχίσει να παράγει πρωτογενή πλεονάσματα. Αυτό, όπως εξήγησε, είναι απαραίτητο για την εξυπηρέτηση των τόκων του δημοσίου χρέους, το οποίο παραμένει σε υψηλά επίπεδα, αν και μειώνεται με ταχείς ρυθμούς. "Προσέξτε, είναι ακόμα μεγάλο το δημόσιο χρέος", ανέφερε χαρακτηριστικά, προειδοποιώντας ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να κατέχει την πρώτη θέση στην Ευρώπη ως προς το λόγο χρέους προς ΑΕΠ, αν και εκτιμά ότι μέχρι το τέλος του έτους αυτό μπορεί να αλλάξει.

Ως δεύτερο πυλώνα, ο κ. Στουρνάρας έθεσε την προστασία του τραπεζικού συστήματος, το οποίο χαρακτήρισε ως "κόρην οφθαλμού". Η ασφάλεια των καταθέσεων και η δυνατότητα των τραπεζών να χρηματοδοτούν την πραγματική οικονομία αποτελούν, κατά τον ίδιο, θεμελιώδεις προϋποθέσεις για την ανάπτυξη. "Οικονομία χωρίς τράπεζες και ρευστότητα, δεν θα έχει υψηλό ρυθμό ανάπτυξης", σημείωσε, αποσαφηνίζοντας τον κρίσιμο ρόλο τους.

Ο τρίτος και εξίσου σημαντικός πυλώνας αφορά τις επενδύσεις και τις μεταρρυθμίσεις που στοχεύουν στην αύξηση της παραγωγικότητας. Ο διοικητής της ΤτΕ έδωσε έναν σαφή ορισμό: "Παραγωγικότητα δεν σημαίνει ότι σας βάζω εσάς να δουλεύετε πιο πολλές ώρες, όχι. Παραγωγικότητα σημαίνει ότι σας εξοπλίζω με καλύτερα μηχανήματα". Μέσω της αύξησης της παραγωγικότητας, υποστήριξε, μπορούν να δοθούν υψηλότεροι μισθοί και να επιτευχθεί σύγκλιση του βιοτικού επιπέδου με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, χωρίς να δημιουργούνται μακροοικονομικές ανισορροπίες.

Σε ερώτηση για τις προκλήσεις της τρίτης του θητείας, ο κ. Στουρνάρας αναφέρθηκε στις μεγάλες τεχνολογικές ανακατατάξεις, όπως η Τεχνητή Νοημοσύνη και οι κβαντικοί υπολογιστές. Εξέφρασε την ελπίδα η ανθρωπότητα να επικεντρωθεί σε αυτές τις ανακαλύψεις και όχι σε πολέμους και καταστροφές, με στόχο την ευημερία, ειδικά των φτωχότερων στρωμάτων. Παράλληλα, αποκάλυψε ότι η Τράπεζα της Ελλάδος έχει συστήσει ομάδες εργασίας για την αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης, ενώ προετοιμάζεται για αποστολή στην Πορτογαλία, στο πλαίσιο εκδήλωσης του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο ψηφιακό ευρώ, το οποίο ο κ. Στουρνάρας θεωρεί απαραίτητο για τη διατήρηση του δημόσιου χαρακτήρα της νομισματικής πολιτικής. Το ψηφιακό ευρώ, όπως εξήγησε, αποτελεί μια ψηφιακή μορφή μετρητών, ανώνυμη, σε αντιδιαστολή με το IRIS, το οποίο είναι μια υπηρεσία πληρωμών. "Δεν θα θέλαμε με τίποτα, η νομισματική πολιτική να γίνει αντικείμενο ιδιωτικής συναλλαγής", τόνισε, υπογραμμίζοντας τον κίνδυνο ιδιωτικοποίησης του χρήματος.

Αναλύοντας την ελληνική κρίση, ο διοικητής της ΤτΕ την χαρακτήρισε ως κρίση δημοσίου χρέους, σε αντίθεση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες όπου η κρίση ήταν τραπεζική. Η Ελλάδα, όπως είπε, αποτέλεσε "μαμή της ιστορίας", καθώς η κρίση της οδήγησε στη δημιουργία εργαλείων όπως το RRF (Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας). "Όπου μιλώ, και με καλούν σήμερα και σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, αλλά με κάλεσαν και στην Αργεντινή να πάω, να εξηγήσω πώς η Ελλάδα ξεπέρασε την κρίση, είμαστε πλέον case study", ανέφερε.

Στο ζήτημα της εξόδου από το ευρώ, ο κ. Στουρνάρας ήταν κατηγορηματικός: "Θα ήταν η απόλυτη καταστροφή". Εξήγησε ότι μια τέτοια κίνηση θα οδηγούσε σε τεράστια υποτίμηση των καταθέσεων, σε επαναδιαπραγμάτευση εκατομμυρίων συμβολαίων και σε πλήρη απομόνωση της χώρας, η οποία δεν θα μπορούσε να προμηθευτεί ούτε πετρέλαιο ούτε φάρμακα. "Αν φεύγαμε από το ευρώ, θα ήταν μια πολύ μεγάλη καταστροφή", επανέλαβε, αποδίδοντας τη δύναμη της χώρας να παραμείνει στο ευρώ στη σταθερή επιθυμία του ελληνικού λαού, όπως αποτυπωνόταν στις δημοσκοπήσεις.

Τέλος, ο κ. Στουρνάρας αναφέρθηκε εκτενώς στο φαινόμενο του οικονομικού αναλφαβητισμού, το οποίο συνέδεσε με το διχαστικό πνεύμα που, όπως είπε, χαρακτηρίζει τον ελληνικό λαό από την αρχαιότητα. "Μας αρέσει το conflict, μας αρέσει η σύγκρουση", σημείωσε, τονίζοντας την ανάγκη για οικονομική εκπαίδευση από μικρή ηλικία. Παρουσίασε τις πρωτοβουλίες της Τράπεζας της Ελλάδος, όπως το "λεφτόδεντρο" στο Μουσείο της, και τη συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα για την προώθηση του οικονομικού αλφαβητισμού, ειδικά στις γυναίκες. Η συνέντευξη ολοκληρώθηκε με μια προσωπική αναφορά στον πατέρα του, ο οποίος υπήρξε γραμματέας του ΕΑΜ, και στον οποίο οφείλει τη φιλομάθειά του, αποδεικνύοντας, όπως είπε, την πρόοδο της Ελλάδας.