Γράφει: ο Νίκος Κυριακάκης
Φίλες και φίλοι, τα είδαμε σχεδόν όλα. Νέα κόμματα πριν ακόμη αποκτήσουν πρόγραμμα, νέους «σωτήρες» πριν ακόμη αποφασίσουν τι θέλουν να σώσουν, παλιούς πρωθυπουργούς να επιστρέφουν με συσκευασία πολιτικής παρθενίας και ένα σύστημα που τη μία ημέρα απαιτεί «κάτι καινούργιο» και την επομένη αρχίζει να το μασά, να το φτύνει και τελικά να το εξαφανίζει.
Το έργο είναι παλιό. Όταν το πολιτικό σύστημα αισθάνεται ότι βουλιάζει, αναζητεί καινούργιες βάρκες. Όταν όμως κάποια βάρκα αρχίσει να ταξιδεύει χωρίς να ζητά άδεια από το λιμεναρχείο του συστήματος, τότε αρχίζουν οι τρικλοποδιές.
Η Καρυστιανού και η «ελπίδα» που έπεσε πάνω στους εγωισμούς
Ας πάρουμε πρώτα το φαινόμενο Καρυστιανού. Για μήνες καλλιεργήθηκε η εικόνα μιας κοινωνικής έκρηξης που θα μπορούσε να μετατραπεί σε πολιτική ανατροπή. Ένας κόσμος απογοητευμένος, θυμωμένος, πληγωμένος, έβλεπε ίσως εκεί μια δυνατότητα να ανατραπεί το γνώριμο σκηνικό.
Και μετά άρχισαν τα γνωστά.
Παραιτήσεις, διαφωνίες, εσωτερικά μαχαιρώματα, προσωπικές φιλοδοξίες, ίντριγκες, ανασφάλεια και μια πολιτική ανωριμότητα που κάνει τον πολίτη να αναρωτιέται: μα καλά, πότε προλάβατε να τσακωθείτε πριν καν προλάβετε να κυβερνήσετε;
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο η Καρυστιανού. Το πρόβλημα είναι μια ολόκληρη ελληνική νοοτροπία, όπου πέντε άνθρωποι συναντιούνται για να σώσουν τη χώρα και μέσα σε δεκαπέντε λεπτά οι τέσσερις θέλουν να γίνουν αρχηγοί.
Και ο λαός; Ο λαός που ζητούσε αλλαγή; Πού πήγε αυτός;
Πάλι θεατής.
Τσίπρας: νέα αρχή με παλιό λογαριασμό
Και περνάμε στον Αλέξη Τσίπρα. Εκεί πλέον η πολιτική επικοινωνία δοκιμάζει τα όρια της ανθρώπινης μνήμης.
Επιχειρείται να στηθεί η εικόνα μιας νέας αρχής, μιας νέας εποχής, ενός πιο ώριμου, πιο ευρωπαϊκού, πιο σοβαρού Τσίπρα.
Συγγνώμη, αλλά υπάρχει και ιστορία.
Κύριε Τσίπρα, εσείς δεν κυβερνήσατε; Εσείς δεν διαπραγματευτήκατε με τη Μέρκελ; Εσείς δεν βρεθήκατε απέναντι στον Σόιμπλε; Επί των ημερών σας δεν ζήσαμε το 2015, το δημοψήφισμα, τις κλειστές τράπεζες, τις ατελείωτες διαπραγματεύσεις και τελικά ένα ακόμη μνημόνιο;
Δεν μπορεί λοιπόν κάποιος να επιστρέφει στην πολιτική σκηνή σαν να πέρασε τα προηγούμενα χρόνια σε μοναστήρι του Θιβέτ.
Η νέα πολιτική «παρθενία» δεν πείθει όταν υπάρχει πίσω της ολόκληρη κυβερνητική διαδρομή.
Και ασφαλώς κάθε πολιτικός δικαιούται δεύτερη ευκαιρία. Αλλά πρώτα οφείλει να εξηγήσει τι έκανε λάθος στην πρώτη.
Το σύστημα που κατασκευάζει και καταβροχθίζει σωτήρες
Εδώ βρίσκεται όμως το πραγματικά ενδιαφέρον.
Μέσα ενημέρωσης, δημοσκόποι, κομματικά επιτελεία και κάθε λογής παραπολιτικά κέντρα έχουν μετατρέψει την πολιτική σε χρηματιστήριο.
Πόσο «γράφει» η Καρυστιανού; Πόσο «γράφει» ο Τσίπρας; Θα κάνει κόμμα ο Σαμαράς; Πόσο κόβει από τον Μητσοτάκη; Ποιος παίρνει από ποιον;
Λες και οι πολίτες είναι πρόβατα που απλώς μεταφέρονται από μαντρί σε μαντρί.
Το σύστημα θέλει νέα πρόσωπα όταν αυτά βοηθούν στην αναδιάταξη του παιχνιδιού. Όταν όμως εμφανιστεί πολιτική δύναμη που δεν υπηρετεί εύκολα το γνωστό δίπολο, τότε συχνά αντιμετωπίζεται είτε με υποτίμηση είτε με ειρωνεία είτε με επιλεκτική σιωπή.
Η ΝΙΚΗ και η πολιτική αξία της συνέπειας
Και εδώ αξίζει ιδιαίτερη αναφορά στη ΝΙΚΗ.
Μπορεί κάποιος να συμφωνεί ή να διαφωνεί με τις θέσεις της. Αυτό είναι δημοκρατία. Όμως δύσκολα μπορεί να ισχυριστεί ότι πρόκειται για κόμμα που οικοδόμησε την παρουσία του πάνω στα τηλεοπτικά σόου, στις δημόσιες σχέσεις ή στην κατασκευή ενός αρχηγού-σταρ.
Η ΝΙΚΗ έχει επιλέξει να επιμένει σε συγκεκριμένες πολιτικές και αξιακές θέσεις για την οικογένεια, το δημογραφικό, την παιδεία, την εθνική ταυτότητα, την εξωτερική πολιτική και την κοινωνική συνοχή.
Και το σημαντικότερο: διαθέτει κοινοβουλευτική παρουσία που δεν πρέπει να κρίνεται από το πόσα λεπτά τηλεοπτικού χρόνου της παραχωρούν, αλλά από τις ερωτήσεις, τις παρεμβάσεις και τις θέσεις που καταθέτει.
Σε μια εποχή όπου πολιτικοί αλλάζουν άποψη γρηγορότερα από όσο αλλάζουν φωτογραφία προφίλ, ακόμη και η συνέπεια έχει αποκτήσει πολιτική αξία.
Τα μικρά κόμματα δεν χρειάζονται ασυλία από την κριτική. Χρειάζονται όμως δίκαιη κρίση. Και η ΝΙΚΗ οφείλει να αξιολογείται για αυτά που πράγματι λέει και κάνει, όχι για την ταμπέλα που επιθυμεί κάθε φορά να της κολλήσει ο πολιτικός ανταγωνισμός.
Ο λαός δεν χρειάζεται άλλον Μεσσία
Το συμπέρασμα είναι απλό.
Ούτε η Καρυστιανού είναι από μόνη της η λύση. Ούτε ο Τσίπρας επέστρεψε ξαφνικά εξαγνισμένος. Ούτε ο Σαμαράς κρατά κάποιο μαγικό κλειδί. Ούτε ο Μητσοτάκης μπορεί να θεωρεί ότι το πολιτικό σύστημα θα περιστρέφεται αιώνια γύρω από τη δική του εξουσία.
Η Ελλάδα έχει πληρώσει ακριβά τους «σωτήρες».
Αυτό που χρειάζεται είναι πολιτική συνέπεια, λογοδοσία, σοβαρότητα και κόμματα που δεν θυμούνται τις αρχές τους μόνο όταν βρίσκονται στην αντιπολίτευση.
Γιατί οι κομήτες λάμπουν εντυπωσιακά.
Αλλά περνούν.
Οι κυβερνήσεις αλλάζουν.
Οι αρχηγοί επιστρέφουν.
Οι επικοινωνιολόγοι ξαναγράφουν τα βιογραφικά.
Και στο τέλος ο ίδιος άνθρωπος μένει πίσω να πληρώνει τον λογαριασμό: ο Έλληνας πολίτης.
Ίσως λοιπόν αντί να ψάχνουμε κάθε έξι μήνες τον επόμενο σωτήρα, να αρχίσουμε επιτέλους να ψάχνουμε ποιος έχει αρχές, ποιος έχει συνέπεια και ποιος μπορεί να κοιτάξει τον πολίτη στα μάτια χωρίς να χρειάζεται κάθε τρία χρόνια να ξαναγράφει το πολιτικό του παρελθόν.
