Σύνδεση ναυτιλίας με ναυπηγοεπισκευή

Η ελληνική οικονομία βρίσκεται μπροστά σε μια σημαντική αναπτυξιακή προοπτική, η οποία σχετίζεται με τη στενότερη διασύνδεση της ποντοπόρου ναυτιλίας με την εγχώρια ναυπηγοεπισκευαστική βιομηχανία. Σύμφωνα με αναλύσεις, η εν λόγω σύζευξη μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση της εγχώριας προστιθέμενης αξίας, ενίσχυση των εξαγωγών υψηλών προδιαγραφών και εδραίωση της χώρας στον τομέα της βαριάς βιομηχανίας και της υψηλής τεχνολογίας.

Το συμπέρασμα αυτό προκύπτει από ειδικό κεφάλαιο που περιλαμβάνεται στην ενδιάμεση έκθεση για τη νομισματική πολιτική του Διοικητή της Τραπέζης της Ελλάδος, Γιάννη Στουρνάρα. Το κεφάλαιο φέρει τον τίτλο "Ελληνική Ναυτιλία, Εθνική Οικονομία και Αναβίωση της Ελληνικής Ναυπηγικής Βιομηχανίας" και αναδεικνύει τις δυνατότητες που υπάρχουν για την ελληνική ναυπηγοεπισκευαστική ζώνη.

Όπως επισημαίνεται στο κείμενο, παρά το γεγονός ότι η ελληνική ναυτιλία αποτελεί κυρίαρχη δύναμη στον παγκόσμιο εμπορικό στόλο, η πλειονότητα των πλοίων ελληνικών συμφερόντων ναυπηγείται και επισκευάζεται στο εξωτερικό. Η διεθνής πλοιοκτησία, συμπεριλαμβανομένης της ελληνικής, έχει στραφεί κυρίως στα ναυπηγεία της Άπω Ανατολής, με την Κίνα, τη Νότια Κορέα και την Ιαπωνία να καλύπτουν περίπου το 80% των παγκόσμιων αναγκών ναυπήγησης. Αυτή η διαπίστωση αποτελεί κομβικό σημείο της μελέτης, η οποία περιγράφει την αναπτυξιακή ευκαιρία που ανοίγεται για τη χώρα.

Η παγκόσμια ναυπηγική δραστηριότητα αναμένεται να γνωρίσει σημαντική άνθηση τα επόμενα χρόνια. Συγκεκριμένα, από τα 207 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ το 2025, προβλέπεται να αυξηθεί στα 219 δισεκατομμύρια το 2026 και να φτάσει τα 275 δισεκατομμύρια δολάρια το 2030. Σε αυτό το πλαίσιο, η αναβάθμιση και ο εκσυγχρονισμός των ελληνικών ναυπηγοεπισκευαστικών μονάδων καθίσταται επιτακτική προτεραιότητα. Προς αυτή την κατεύθυνση κινείται η στρατηγική του Υπερταμείου, με σχέδιο που περιλαμβάνει την αναβάθμιση της ναυπηγοεπισκευαστικής ζώνης παράλληλα με τη δημιουργία του νέου λιμένα της Ελευσίνας.

Η μελέτη παρουσιάζει αναλυτικά τις επιδόσεις του ελληνόκτητου στόλου, ο οποίος διατηρεί την κυριαρχία του σε παγκόσμιο επίπεδο. Σε όρους χωρητικότητας, ο ελληνόκτητος στόλος αντιπροσωπεύει πάνω από το 16% του παγκόσμιου στόλου. Παρότι η διαχείριση σημαντικού μέρους του γίνεται από την Ελλάδα, μόνο ένα στα δέκα ελληνόκτητα πλοία φέρει πλέον ελληνική σημαία, σε αντίθεση με μια δεκαετία πριν που η αναλογία ήταν ένα προς πέντε. Η εξέλιξη αυτή αντανακλά την αύξηση των ελληνόκτητων πλοίων υπό ξένη σημαία κατά 40%. Ο ελληνόκτητος στόλος παρουσιάζει έντονη εξειδίκευση στη μεταφορά ξηρού χύδην φορτίου και πετρελαίου, με τις δύο κατηγορίες να αντιπροσωπεύουν αθροιστικά πάνω από το 80% της συνολικής χωρητικότητας. Τα πετρελαιοφόρα ελληνικής ιδιοκτησίας κατέχουν μερίδιο που υπερβαίνει το 20% του παγκόσμιου στόλου, ενώ τα πλοία ξηρού φορτίου αντιστοιχούν στο 18%. Την τελευταία 15ετία, παρατηρείται διαφοροποίηση με τάση αύξησης της συμμετοχής πλοίων μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου και υγραερίου (LNG/LPG), όπου το μερίδιο του ελληνόκτητου στόλου ανέρχεται πλέον στο 10%.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της μελέτης, την περίοδο 2021-2025, οι εισπράξεις από θαλάσσιες μεταφορές ανήλθαν σε επίπεδα άνω του 38% των εξαγωγών υπηρεσιών της χώρας και στο 19% των συνολικών εξαγωγών αγαθών και υπηρεσιών. Κατά μέσο όρο, την εν λόγω περίοδο, αντιστοιχούσαν στο 8,2% του ΑΕΠ της χώρας, με τις ετήσιες εισπράξεις να κινούνται στα 18 δισεκατομμύρια ευρώ. Σχεδόν το 36% των εισπράξεων από θαλάσσιες μεταφορές προήλθε από χώρες της Ασίας, κυρίως από την Κίνα, τη Σιγκαπούρη, την Ινδία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Οι χώρες της Ευρώπης αντιπροσώπευαν το 22% των εισπράξεων, ενώ η αγορά της Αμερικής, με κύριες χώρες τη Βραζιλία και τις ΗΠΑ, το 21%.