Παρά τη growing συνειδητοποίηση ότι η συνταξιοδότηση απαιτεί έγκαιρη οικονομική προετοιμασία, η ελληνική πραγματικότητα παραμένει δυσοίωνη. Πανευρωπαϊκή έρευνα της Insurance Europe αποκαλύπτει ότι η πλειονότητα των Ελλήνων δεν αποταμιεύει για τα χρόνια μετά την εργασία, τοποθετώντας τη χώρα στις τελευταίες θέσεις της Ευρώπης.
Η έρευνα, που βασίστηκε σε δείγμα 12.700 πολιτών από 12 ευρωπαϊκές χώρες, καταγράφει ένα έντονο χάσμα ανάμεσα στη βούληση και την πράξη. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, τέσσερις στους δέκα δεν αποταμιεύουν για τη σύνταξή τους, ενώ στην Ελλάδα το ποσοστό εκτοξεύεται στο 59%, ξεπερνώντας κατά πολύ τον μέσο όρο της ΕΕ.
Το στοιχείο που ξεχωρίζει είναι ότι η απουσία αποταμίευσης δεν πηγάζει από αδιαφορία. Το 76% των Ελλήνων δηλώνει ότι βλέπει θετικά τη συνταξιοδοτική αποταμίευση, ωστόσο η οικονομική πίεση λειτουργεί ανασταλτικά. Το 44% αναφέρει πως θα ήθελε να αποταμιεύει αλλά δεν έχει την οικονομική δυνατότητα, ενώ ένα ακόμη 17% δηλώνει πρόθυμο αλλά ανεπαρκώς ενημερωμένο. Παράλληλα, ένα 15% δηλώνει έτοιμο να ξεκινήσει αποταμίευση στο άμεσο μέλλον, δείχνοντας ότι υπάρχει περιθώριο αναστροφής της εικόνας.
Από όσους ήδη έχουν κάνει το βήμα, καθοριστικός αποδεικνύεται ο ρόλος της προσωπικής επαφής. Σχεδόν τρεις στους δέκα ξεκίνησαν μετά από συζήτηση με ασφαλιστικό διαμεσολαβητή, ενώ αντίστοιχο ποσοστό επηρεάστηκε από φίλους ή πληροφορίες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ποσοστό υψηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Ένας στους πέντε εντάχθηκε σε ομαδικό συνταξιοδοτικό πρόγραμμα μέσω του εργοδότη του, επιβεβαιώνοντας ότι οι πολίτες προτιμούν συνδυασμό ψηφιακών εργαλείων και προσωπικής καθοδήγησης.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η στάση απέναντι στον τρόπο καταβολής των αποταμιεύσεων. Θεωρητικά, σχεδόν οι μισοί δηλώνουν προτίμηση στη μηνιαία σύνταξη, έναντι 27% που επιλέγει το εφάπαξ. Όταν όμως το δίλημμα γίνεται συγκεκριμένο, με επιλογή μεταξύ 50.000 ευρώ εφάπαξ ή 2.500 ευρώ ετησίως εφ’ όρου ζωής, το 62% στρέφεται στο άμεσο ποσό, αποτυπώνοντας την ανάγκη ρευστότητας αλλά και την απουσία μακροπρόθεσμου σχεδιασμού.
Κοινός παρονομαστής στις απαντήσεις είναι η ανάγκη ασφάλειας και αξιοπιστίας. Οι Έλληνες θέτουν τη φερεγγυότητα και τη διαφάνεια του παρόχου στην κορυφή των κριτηρίων επιλογής, αναδεικνύοντας τη σημασία ενός ισχυρού θεσμικού πλαισίου. Όπως επισημαίνει η Ένωση Ασφαλιστικών Εταιρειών Ελλάδας, τα ευρήματα δείχνουν την ανάγκη για στοχευμένες πολιτικές που θα ενισχύσουν την εμπιστοσύνη, θα βελτιώσουν την ενημέρωση και θα διευκολύνουν την πρόσβαση σε ευέλικτα και ασφαλή προϊόντα.
Η ιδιωτική ασφάλιση αναδεικνύεται ως κρίσιμος συμπληρωματικός πυλώνας του συνταξιοδοτικού συστήματος, όχι ως υποκατάστατο της κρατικής σύνταξης, αλλά ως ενίσχυση του τελικού εισοδήματος σε ένα περιβάλλον δημογραφικής πίεσης και αυξανόμενης αβεβαιότητας. Το συμπέρασμα της έρευνας είναι σαφές: η πρόθεση υπάρχει, όμως χωρίς ουσιαστική στήριξη, επαρκή ενημέρωση και οικονομικά περιθώρια, η συνταξιοδοτική αποταμίευση παραμένει για πολλούς Έλληνες μια καλή ιδέα που δύσκολα γίνεται πράξη.
