Νέο πακέτο παρεμβάσεων με δημοσιονομικό αποτύπωμα περίπου 500 εκατ. ευρώ αναμένεται να παρουσιάσει σήμερα ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, με την κυβέρνηση να επιχειρεί να αξιοποιήσει τον πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο που δημιουργεί η υπεραπόδοση του πρωτογενούς πλεονάσματος για το 2025. Οι πληροφορίες συγκλίνουν ότι στο επίκεντρο των ανακοινώσεων θα βρεθούν οι συνταξιούχοι και οι πιο ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, ενώ θα υπάρξουν και παρεμβάσεις με χαρακτήρα άμεσης ανακούφισης απέναντι στις πιέσεις από την ενεργειακή και γεωπολιτική κρίση.
Η αφετηρία των σημερινών εξαγγελιών βρίσκεται στα στοιχεία που αναμένονται από τη Eurostat για το δημοσιονομικό αποτέλεσμα του 2025. Σύμφωνα με τις έως τώρα εκτιμήσεις που έχουν διαρρεύσει στον δημόσιο διάλογο, το πρωτογενές πλεόνασμα διαμορφώνεται κοντά στο 4,8%-4,9% του ΑΕΠ, δηλαδή περίπου στα 12,1-12,2 δισ. ευρώ, όταν ο αρχικός στόχος του προϋπολογισμού ήταν στο 3,7% ή περίπου 9,15 δισ. ευρώ. Η διαφορά αυτή δημιουργεί επιπλέον περιθώριο κινήσεων, χωρίς όμως να σημαίνει ότι όλο το υπερπλεόνασμα μπορεί να μετατραπεί αυτομάτως σε νέες δαπάνες, καθώς παραμένουν σε ισχύ οι ευρωπαϊκοί δημοσιονομικοί κανόνες.
Οι συνταξιούχοι στο επίκεντρο
Στο βασικό σενάριο που εξετάζεται από το οικονομικό επιτελείο, κεντρική θέση καταλαμβάνει η ενίσχυση προς τους συνταξιούχους. Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι η μόνιμη ετήσια ενίσχυση των 250 ευρώ που ήδη καταβάλλεται σε χαμηλοσυνταξιούχους, ανασφάλιστους υπερήλικες και άτομα με αναπηρία ενδέχεται να αυξηθεί στα 300 ευρώ, με ταυτόχρονη διεύρυνση των δικαιούχων. Το ισχύον μέτρο καλύπτει περίπου 1,4 εκατ. πολίτες και η ενδεχόμενη αναπροσαρμογή του αντιμετωπίζεται ως η πιο άμεση πολιτική απάντηση στην πίεση που δέχονται τα εισοδήματα από την ακρίβεια.
Έκτακτα μέτρα απέναντι στην κρίση
Παράλληλα με τις μόνιμες παρεμβάσεις, στο τραπέζι βρίσκονται και έκτακτα μέτρα που σχετίζονται με τις επιπτώσεις της διεθνούς κρίσης και ειδικά με το αυξημένο ενεργειακό κόστος. Στις επιλογές που συζητούνται περιλαμβάνονται η παράταση της επιδότησης στο πετρέλαιο κίνησης και για τον Μάιο, η συνέχιση της ενίσχυσης για τα λιπάσματα, καθώς και οι εκπτώσεις στα ακτοπλοϊκά εισιτήρια. Ανοιχτό παραμένει και το ενδεχόμενο νέας παρέμβασης τύπου fuel pass μετά τη λήξη του σημερινού σχήματος, ενώ εξετάζονται και πρόσθετες κινήσεις στο πεδίο της ηλεκτρικής ενέργειας, αν και εκεί καταγράφονται επιφυλάξεις ως προς την αποτελεσματικότητα των οριζόντιων επιδοτήσεων.
Πρώτη φάση πριν από τη ΔΕΘ
Οι σημερινές ανακοινώσεις δεν αντιμετωπίζονται ως το πλήρες πακέτο της κυβερνητικής οικονομικής στρατηγικής, αλλά ως η πρώτη φάση ενός ευρύτερου σχεδιασμού που θα ξεδιπλωθεί τους επόμενους μήνες. Το οικονομικό επιτελείο κρατά μέρος των δημοσιονομικών εφεδρειών για τη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, όπου αναμένεται να παρουσιαστούν πιο μόνιμες παρεμβάσεις φορολογικού χαρακτήρα. Στα σενάρια που ήδη συζητούνται περιλαμβάνονται η μείωση της προκαταβολής φόρου για επιχειρήσεις, η πτώση του εταιρικού φορολογικού συντελεστή από το 22% στο 20%, η κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος και αλλαγές στα τεκμήρια φορολόγησης των ελεύθερων επαγγελματιών.
Στο ίδιο πλαίσιο εξετάζονται και πρόσθετες ελαφρύνσεις για τους συνταξιούχους, με πιο χαρακτηριστική τη συζήτηση για μείωση ή και κατάργηση της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης σε συντάξεις άνω των 1.400 ευρώ. Παράλληλα, στο τραπέζι παραμένουν και σενάρια για αύξηση της επιστροφής ενοικίου πέραν του υφιστάμενου ορίου, σε μια προσπάθεια να διευρυνθεί το κοινωνικό αποτύπωμα των κυβερνητικών παρεμβάσεων. Προς το παρόν, πάντως, όλα αυτά παραμένουν στο επίπεδο του σχεδιασμού και των σεναρίων, καθώς οι οριστικές αποφάσεις αναμένονται να αποτυπωθούν στις επίσημες ανακοινώσεις της κυβέρνησης.
