Τασούλας: Ονειρεύομαι μια Ελλάδα με αυτοπεποίθηση, ενότητα και παιδεία

Το όραμά του για μια Ελλάδα με ισχυρή αυτοπεποίθηση, θεσμική σταθερότητα και αισιοδοξία για το μέλλον περιγράφει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνος Τασούλας, σε εκτενή συνέντευξή του στο BHMAgazino της Κυριακής, με αφορμή τη συμπλήρωση 52 ετών από την Αποκατάσταση της Δημοκρατίας, η οποία θα τιμηθεί την Παρασκευή 24 Ιουλίου 2026.

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας δηλώνει ότι οραματίζεται μια χώρα που κοιτάζει μπροστά με σιγουριά, αντλώντας δύναμη από την ιστορική αντοχή του ελληνικού λαού και από την ικανότητά του να ανασυντάσσεται έπειτα από μεγάλες δοκιμασίες.

Αναφερόμενος στο διεθνές περιβάλλον, σημειώνει ότι η εποχή χαρακτηρίζεται από βαθιές ανακατατάξεις, μεταβολές στις ισορροπίες ισχύος και διαρκείς δοκιμασίες για τη θέση κάθε κράτους. Μέσα σε αυτό το ασταθές πλαίσιο, θεωρεί αναγκαία την επένδυση σε δύο σταθερές αξίες: την εθνική ενότητα και την παιδεία.

Κατά τον Κωνσταντίνο Τασούλα, η ιστορική εμπειρία έχει αποδείξει ότι η Ελλάδα σημείωσε τις σημαντικότερες επιτυχίες της όταν οι επιμέρους διαφορές υποχώρησαν μπροστά στις μεγάλες εθνικές και κοινωνικές επιδιώξεις. Η ενότητα, όπως υποστηρίζει, δεν αποτελεί αφηρημένη διακήρυξη, αλλά προϋπόθεση προόδου και συλλογικής αντοχής.

Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδει στην παιδεία, την οποία χαρακτηρίζει θεμέλιο για τη λειτουργία των θεσμών, την ποιότητα των ανθρώπινων σχέσεων και τη δημιουργία μιας δικαιότερης και περισσότερο ανθεκτικής κοινωνίας. Μια δημοκρατία, επισημαίνει, δεν μπορεί να λειτουργήσει χωρίς πολίτες που σκέφτονται κριτικά, αναλαμβάνουν ευθύνες και συμμετέχουν συνειδητά στη δημόσια ζωή.

Για τον λόγο αυτό θεωρεί ότι η παιδεία αποτελεί την ασφαλέστερη διαδρομή προς το μέλλον, καθώς μέσα από αυτή διαμορφώνονται τόσο οι ενεργοί πολίτες όσο και η ποιότητα του πολιτικού και θεσμικού συστήματος.

Κριτική στην πολιτική της καταγγελίας και του φαίνεσθαι

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας τοποθετείται και για τη σημερινή απαξίωση της πολιτικής, ασκώντας κριτική στην κυριαρχία της σύγκρουσης, της καταγγελίας και της επικοινωνιακής αντιπαράθεσης. Όπως υποστηρίζει, η πολιτική έχει απομακρυνθεί από την άμιλλα του έργου και συχνά περιορίζεται στην προσπάθεια φθοράς του αντιπάλου.

Περιγράφει την ουσία της πολιτικής ως πράξη, σχέδιο και απτή βελτίωση της καθημερινότητας των πολιτών. Αντιθέτως, θεωρεί ότι η πολιτική εκφυλίζεται όταν το σχέδιο αντικαθίσταται από αόριστες διακηρύξεις, το έργο από την εικόνα και η επιδίωξη κοινωνικών αποτελεσμάτων από τον αυτοσκοπό της εκλογικής επικράτησης.

Κατά την εκτίμησή του, μεγάλο μέρος της πολιτικής ζωής έχει μετατραπεί σε διαδοχική αναζήτηση λόγων καταψήφισης, αντί να λειτουργεί ως διαδικασία αξιολόγησης και επιβράβευσης συγκεκριμένου έργου. Αυτή η συνθήκη επηρεάζει και το είδος των ανθρώπων που επιλέγουν να συμμετάσχουν στην πολιτική.

Ο Κωνσταντίνος Τασούλας επισημαίνει ότι η κοινωνία οφείλει να επαναφέρει το ενδιαφέρον της στους ανθρώπους που μπορούν να παράγουν μετρήσιμο αποτέλεσμα, αντί σε εκείνους που επενδύουν αποκλειστικά στην εντύπωση, στην υπερβολή και στις εύκολες υποσχέσεις. Με τη χαρακτηριστική διάκριση μεταξύ «πραγματοποιών» και «θαυματοποιών», καλεί τους πολίτες να αξιολογούν την πολιτική με βάση το έργο.

Αναφερόμενος στη χαμηλή εμπιστοσύνη προς τους θεσμούς, την οποία καταγράφουν επανειλημμένα οι κοινωνικές έρευνες, συνδέει το φαινόμενο με τη βαθιά οικονομική και πολιτική κρίση που ακολούθησε τη χρεοκοπία της χώρας. Η περίοδος αυτή, όπως τονίζει, προκάλεσε σοβαρή καθίζηση της αξιοπιστίας του πολιτικού συστήματος και των κρατικών θεσμών.

Ως απάντηση προτάσσει την οικοδόμηση μιας σταθερής ευρωπαϊκής κανονικότητας, με λειτουργικούς θεσμούς, προβλέψιμους κανόνες και ίση μεταχείριση των πολιτών. Θεωρεί ότι η σημαντικότερη μεταρρύθμιση που εξακολουθεί να χρειάζεται η Ελλάδα είναι η οριστική αντιμετώπιση του πελατειακού συστήματος, το οποίο για δεκαετίες διαβρώνει τη δημόσια διοίκηση και την εμπιστοσύνη στην πολιτική.

Παράλληλα, αποδίδει ευθύνη τόσο στους πολιτικούς όσο και στους πολίτες. Οι επιλογές του εκλογικού σώματος καθορίζουν σε σημαντικό βαθμό την ποιότητα του πολιτικού προσωπικού, ενώ οι άνθρωποι που υπηρετούν δημόσια αξιώματα οφείλουν να ασκούν διαρκή αυτοκριτική και να προστατεύουν το κύρος των θεσμών που εκπροσωπούν.

Στη συνέντευξη ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας αναφέρεται εκτενώς και στον συμβολισμό της 24ης Ιουλίου, ημέρας αποκατάστασης της Δημοκρατίας μετά την επταετή δικτατορία. Τονίζει ότι η ημερομηνία αποτελεί σημείο μνήμης για την αντίσταση κατά του αυταρχισμού, αλλά και αφορμή περισυλλογής για την ανάγκη προστασίας του δημοκρατικού πολιτεύματος και της εθνικής ενότητας.

Στο πλαίσιο αυτό εξηγεί και την παράδοση της κοινής παρουσίας του Προέδρου της Δημοκρατίας και των πολιτικών αρχηγών στον κήπο του Προεδρικού Μεγάρου, θεωρώντας ότι ο συμβολισμός της συνάντησης υπηρετεί την ανάγκη ενότητας πέρα από τις κομματικές διαφορές.

Συνδέει, ωστόσο, τη γέννηση της Γ΄ Ελληνικής Δημοκρατίας με την τραγωδία της Κύπρου, επισημαίνοντας ότι η Μεταπολίτευση θεμελιώθηκε την ίδια περίοδο κατά την οποία ο Ελληνισμός βίωνε τις συνέπειες της τουρκικής εισβολής. Κατά τον ίδιο, αδιαπραγμάτευτος στόχος παραμένει η συνολική ενίσχυση του Ελληνισμού, ώστε να καταστεί δυνατή η άρση των συνεπειών της εισβολής και της κατοχής.

Η προσωπική διαδρομή, η οικογένεια και το Προεδρικό Μέγαρο

Μεγάλο μέρος της συνέντευξης είναι αφιερωμένο στην προσωπική και πολιτική διαδρομή του Κωνσταντίνου Τασούλα. Ο Πρόεδρος μιλά για τα παιδικά του χρόνια, τη σχέση με τον πατέρα του, την οικογένειά του και την ιδιαίτερη πατρίδα του, τα Ιωάννινα, τα οποία περιγράφει ως τόπο που διαμόρφωσε τον χαρακτήρα και την προσωπικότητά του.

Αναφέρεται επίσης στα χρόνια κατά τα οποία βρέθηκε κοντά στον Ευάγγελο Αβέρωφ και στις εμπειρίες που απέκτησε δίπλα στον πολιτικό του μέντορα. Όταν ερωτάται για τις λέξεις που θα ήθελε να συνοδεύσουν την υστεροφημία του μετά την ολοκλήρωση της θητείας του στην Προεδρία, απαντά ότι θα επιθυμούσε να μείνει η κρίση πως υπήρξε «ένας σοβαρός άνθρωπος».

Σε προσωπικότερο τόνο παραδέχεται ότι η μακρά πολιτική πορεία του περιόρισε τον χρόνο που μπορούσε να διαθέσει ως σύζυγος και πατέρας. Αναγνωρίζει ότι η κατανόηση της συζύγου και των παιδιών του αποτέλεσε σταθερό στήριγμα, ιδιαίτερα όσο τα παιδιά μεγάλωναν και αντιλαμβάνονταν τις απαιτήσεις της δημόσιας ζωής.

Ο Κωνσταντίνος Τασούλας αποκαλύπτει ακόμη ότι εξακολουθεί να χρησιμοποιεί κινητό τηλέφωνο παλαιότερης τεχνολογίας και ότι δεν διαθέτει προσωπικούς λογαριασμούς σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όπως το Facebook ή το Χ.

Εκφράζει έντονη ανησυχία για την εξάπλωση των fake news, της ψευδολογίας και της υπερβολής στο ψηφιακό περιβάλλον. Κατά την άποψή του, η συστηματική παραπληροφόρηση παράγει πολίτες φανατισμένους και ανεπαρκώς ενημερωμένους, γεγονός που λειτουργεί υπονομευτικά για την ποιότητα της δημοκρατίας.

Μιλώντας για τις αλλαγές που επέφερε στην καθημερινότητά του η ανάληψη του ανώτατου πολιτειακού αξιώματος, αναγνωρίζει ότι το αυστηρό πρωτόκολλο επιβάλλει σημαντικούς περιορισμούς. Διατηρεί, ωστόσο, τρεις βασικές συνήθειες: το περπάτημα, το διάβασμα και την άμεση επικοινωνία με τους πολίτες.

Ο ίδιος θεωρεί ότι η Προεδρία της Δημοκρατίας προσφέρει τη σπάνια δυνατότητα υπηρεσίας της ενότητας πέρα από πολιτικούς και κοινωνικούς διαχωρισμούς. Περιγράφει τον θεσμό ως σταθερό σημείο αναφοράς για τους πολίτες και τονίζει ότι η ευθύνη του αξιώματος, παρά τους περιορισμούς που επιβάλλει, γεννά βαθύ αίσθημα προσφοράς.

Στη συνέντευξη αναφέρεται και στη σχέση του με την ποίηση, παραθέτοντας στίχους από έργα του Παλαμά, του Καβάφη και του Σεφέρη. Χαρακτηρίζει την ποίηση προσωπικό καταφύγιο που βοηθά στην ερμηνεία του κόσμου, στην οργάνωση της σκέψης και στην ακριβέστερη έκφρασή της.

Ιδιαίτερη θέση στη ζωή του έχει και το χιούμορ. Θυμάται ότι πριν από περίπου τέσσερις δεκαετίες ο Ευάγγελος Αβέρωφ τον είχε συμβουλεύσει να το χρησιμοποιεί με προσοχή, επειδή στην Ελλάδα συχνά κυριαρχεί η σοβαροφάνεια και η δυσκολία αποδοχής του. Ακόμη και στον αυστηρό ρόλο του Προέδρου, ο Κωνσταντίνος Τασούλας επιδιώκει να ενσωματώνει διακριτικά το χιούμορ στον δημόσιο λόγο του.

Η συνέντευξη, η οποία ξεπερνά τις 6.000 λέξεις, συνοδεύεται και από την πρώτη ολοκληρωμένη παρουσίαση του Προεδρικού Μεγάρου στον Τύπο. Η ξενάγηση περιλαμβάνει το Βυζαντινό Σαλόνι, την Αίθουσα Συσκέψεων, την Αίθουσα Διαπιστευτηρίων, την Αίθουσα Δεξιώσεων, το γραφείο του Προέδρου και τον κήπο.

Ο Πρόεδρος παρουσιάζει παράλληλα τα έργα που έχουν δρομολογηθεί για την αναβάθμιση του ιστορικού κτιρίου. Σε συνεργασία με το υπουργείο Υποδομών έχει ενεργοποιηθεί πρόγραμμα ύψους 3,3 εκατ. ευρώ για την ενεργειακή αναβάθμιση του Προεδρικού Μεγάρου, το οποίο κατασκευάστηκε τον προπερασμένο αιώνα και δεν διαθέτει τις σύγχρονες προδιαγραφές περιορισμού της κατανάλωσης ενέργειας.

Παράλληλα, σε συνεργασία με το υπουργείο Πολιτισμού προωθούνται παρεμβάσεις για την αποκατάσταση της αρχικής μορφής του κτιρίου και την κηποτεχνική αναβάθμιση του περιβάλλοντος χώρου.

Ο Κωνσταντίνος Τασούλας αναφέρεται με θαυμασμό στα έργα τέχνης που φιλοξενούνται στο Προεδρικό Μέγαρο, πολλά από τα οποία έχουν παραχωρηθεί από την Εθνική Πινακοθήκη και το Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο. Ανάμεσά τους βρίσκονται έργα σημαντικών δημιουργών, όπως ο Βολανάκης, ο Γύζης, ο Παρθένης, ο Τέτσης και ο Μπόκορος.

Όπως γνωστοποιεί, το επόμενο διάστημα η συλλογή θα εμπλουτιστεί με έργα του Περικλή Πανταζή και του Ουμβέρτου Αργυρού από την Εθνική Πινακοθήκη. Στον κήπο του Προεδρικού Μεγάρου πρόκειται επίσης να τοποθετηθεί προτομή του αρχιτέκτονα του κτιρίου, Ερνέστου Τσίλλερ, ως αναγνώριση της καθοριστικής συμβολής του στην ιστορία και την αρχιτεκτονική ταυτότητα του Μεγάρου.