Τεκμήρια: Ελαφρύνσεις για 155.000 επαγγελματίες – Τι καταργείται και τι παραμένει

Τρεις παρεμβάσεις αλλάζουν σταδιακά τον φορολογικό λογαριασμό των ελεύθερων επαγγελματιών, χωρίς πάντως να καταργείται ο βασικός μηχανισμός της τεκμαρτής φορολόγησης. Οι αλλαγές αφορούν το «κούρεμα» των προσαυξήσεων στο ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα, τη νέα κλίμακα φόρου που εφαρμόζεται ήδη στα εισοδήματα του 2026 και, από το επόμενο φορολογικό έτος, τη μικρότερη προκαταβολή φόρου.

Από τις νέες παρεμβάσεις που ανακοίνωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στην 90ή ΔΕΘ εκτιμάται ότι περισσότεροι από 155.000 επαγγελματίες θα ωφεληθούν άμεσα από τις αλλαγές στα τεκμήρια. Το αποτέλεσμα θα αποτυπωθεί στις φορολογικές δηλώσεις που θα υποβληθούν το 2027 για τα εισοδήματα του 2026.

Το βασικό σημείο, ωστόσο, είναι ότι το τεκμαρτό σύστημα δεν καταργείται. Παραμένει η ελάχιστη βάση υπολογισμού που συνδέεται με τον κατώτατο μισθό και τα χρόνια άσκησης της επαγγελματικής δραστηριότητας. Η κυβέρνηση αφαιρεί δύο από τις σημαντικότερες προσαυξήσεις που μπορούσαν να εκτοξεύσουν το φορολογητέο ποσό.

Κόβονται τα «πέναλτι» για τζίρο και μισθοδοσία

Από το φορολογικό έτος 2026 καταργείται η προσαύξηση που συνδεόταν με το 10% του ετήσιου κόστους μισθοδοσίας, καθώς και εκείνη που προέκυπτε όταν ο κύκλος εργασιών του επαγγελματία ξεπερνούσε τον μέσο τζίρο του αντίστοιχου ΚΑΔ.

Στο υφιστάμενο σύστημα, η δεύτερη προσαύξηση υπολογιζόταν σε 5% επί της διαφοράς μεταξύ του πραγματικού τζίρου και του μέσου κύκλου εργασιών του κλάδου. Με τις νέες ρυθμίσεις, ένας επαγγελματίας δεν θα βλέπει πλέον το τεκμαρτό εισόδημά του να αυξάνεται επειδή απασχολεί περισσότερο προσωπικό ή επειδή έχει υψηλότερο τζίρο από τον μέσο όρο του ΚΑΔ του.

Παράλληλα, διευρύνεται η γεωγραφική έκπτωση κατά 50% στο τεκμαρτό εισόδημα. Το όριο ανεβαίνει στους οικισμούς με πληθυσμό κάτω των 2.000 κατοίκων, ενώ ειδικά στη Δυτική Μακεδονία φθάνει στους 2.200 κατοίκους.

Ειδική διόρθωση προβλέπεται και για τους εκμεταλλευτές ταξί. Το τεκμήριο θα συνδέεται πλέον με το πραγματικό ποσοστό ιδιοκτησίας του οχήματος. Έτσι, ιδιοκτήτης του 50% ενός ταξί δεν θα φορολογείται σαν να διαθέτει ολόκληρο το όχημα. Παράλληλα, προβλέπονται εξαιρέσεις για ανήλικους κληρονόμους αδειών ταξί.

Ο φόρος πέφτει νωρίτερα – Η προκαταβολή αργεί ένα έτος

Η δεύτερη ελάφρυνση που θα φανεί το 2027 δεν είναι νέα εξαγγελία της φετινής ΔΕΘ. Πρόκειται για τη φορολογική κλίμακα που είχε ήδη ψηφιστεί και εφαρμόζεται στα εισοδήματα του 2026. Οι ελεύθεροι επαγγελματίες θα δουν για πρώτη φορά το όφελος στις δηλώσεις που θα αρχίσουν να υποβάλλονται τον Μάρτιο του 2027. Αυτό επιβεβαίωσε και ο ίδιος ο πρωθυπουργός.

Για εισόδημα πάνω από 10.000 ευρώ οι συντελεστές μειώνονται, ενώ προβλέπονται πρόσθετες ελαφρύνσεις ανάλογα με τον αριθμό των εξαρτώμενων παιδιών. Για νέους έως 25 ετών μηδενίζεται ο φόρος για τα πρώτα 20.000 ευρώ, ενώ για ηλικίες 26 έως 30 ετών ο συντελεστής στο τμήμα εισοδήματος από 10.001 έως 20.000 ευρώ περιορίζεται στο 9%.

Για επαγγελματίες άνω των 30 ετών, το συνολικό όφελος εξαρτάται από εισόδημα και οικογενειακή κατάσταση και μπορεί να φτάσει σε αρκετές χιλιάδες ευρώ, ιδιαίτερα για οικογένειες με περισσότερα παιδιά.

Η τρίτη παρέμβαση αφορά την προκαταβολή φόρου. Για τις ατομικές επιχειρήσεις ο συντελεστής θα μειωθεί από 55% σε 50%, όμως η αλλαγή θα εφαρμοστεί από το φορολογικό έτος 2027. Αυτό σημαίνει ότι στις δηλώσεις του 2027, που αφορούν τα εισοδήματα του 2026, η προκαταβολή θα συνεχίσει να υπολογίζεται με 55%. Η πραγματική ελάφρυνση θα εμφανιστεί έναν χρόνο αργότερα.

Το κυβερνητικό πακέτο συνεπώς μειώνει υπαρκτές επιβαρύνσεις, χωρίς να βάζει τέλος στην τεκμαρτή φορολόγηση που είχε προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στους αυτοαπασχολουμένους. Η βάση του συστήματος μένει όρθια και οι αλλαγές περιορίζουν κυρίως τις προσαυξήσεις που το έκαναν ακόμη βαρύτερο.

Το πραγματικό μέγεθος της ελάφρυνσης θα φανεί στα εκκαθαριστικά του 2027 και του 2028. Εκεί θα αποδειχθεί πόσο ουσιαστική είναι η μείωση για τον κάθε επαγγελματία και πόσο απέχει από τις επιβαρύνσεις που εξακολουθούν να δημιουργούν το τεκμήριο, οι ασφαλιστικές εισφορές και η συνολική φορολογία της ατομικής επιχειρηματικής δραστηριότητας.