Τέλος το e-send: Έρχεται συνεχής ψηφιακή παρακολούθηση αποδείξεων

Νέα εποχή στους φορολογικούς ελέγχους φέρνει η ΑΑΔΕ, καθώς μέχρι το τέλος του έτους σχεδιάζεται να τεθεί σε λειτουργία νέο ψηφιακό σύστημα, το οποίο θα επιτρέπει στη φορολογική διοίκηση να λαμβάνει σχεδόν σε πραγματικό χρόνο κάθε απόδειξη που εκδίδεται από τις επιχειρήσεις.

Η αλλαγή αυτή σηματοδοτεί την αντικατάσταση του σημερινού συστήματος e-send και εισάγει ένα μοντέλο συνεχούς ηλεκτρονικής παρακολούθησης των λιανικών συναλλαγών. Κεντρικός στόχος είναι ο άμεσος εντοπισμός ύποπτων αποκλίσεων και η περαιτέρω περιστολή της φοροδιαφυγής.

Μέχρι σήμερα, τα στοιχεία από τις ταμειακές μηχανές αποστέλλονται στην ΑΑΔΕ ανά συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα. Αυτό σημαίνει ότι η φορολογική διοίκηση δεν έχει άμεση και πλήρη εικόνα της εμπορικής δραστηριότητας μιας επιχείρησης την ώρα που αυτή εξελίσσεται. Με τη νέα πλατφόρμα, το καθεστώς αυτό αλλάζει ριζικά.

Κάθε απόδειξη που θα εκδίδεται από ταμειακή μηχανή ή φορολογικό ηλεκτρονικό μηχανισμό θα διαβιβάζεται σχεδόν αυτόματα στα πληροφοριακά συστήματα της ΑΑΔΕ. Οι ελεγκτικές υπηρεσίες θα μπορούν έτσι να παρακολουθούν σε συνεχή βάση τον αριθμό των συναλλαγών, την ημερήσια πορεία του τζίρου και τη λειτουργία των ταμειακών μηχανών, χωρίς να περιμένουν τη λήξη της ημέρας ή την αποστολή συγκεντρωτικών στοιχείων.

Αυτόματες ειδοποιήσεις για ύποπτες μεταβολές

Το νέο σύστημα δεν θα περιορίζεται στην απλή συγκέντρωση δεδομένων. Θα αξιοποιεί εργαλεία ανάλυσης κινδύνου, τα οποία θα συγκρίνουν τη συμπεριφορά κάθε επιχείρησης με τα ιστορικά στοιχεία που έχει ήδη στη διάθεσή της η ΑΑΔΕ.

Εάν καταγραφεί ξαφνική μείωση στον αριθμό των αποδείξεων, απότομη πτώση του τζίρου χωρίς εμφανή αιτία ή διακοπή αποστολής δεδομένων από ταμειακή μηχανή, το σύστημα θα ενεργοποιεί αυτόματα ειδοποίηση προς τις ελεγκτικές υπηρεσίες.

Στη συνέχεια, οι αρμόδιοι υπάλληλοι θα εξετάζουν εάν η μεταβολή δικαιολογείται από πραγματικά γεγονότα ή αν αποτελεί ένδειξη απόκρυψης φορολογητέας ύλης. Με αυτόν τον τρόπο, οι έλεγχοι θα γίνονται πιο στοχευμένοι και θα επικεντρώνονται στις επιχειρήσεις που εμφανίζουν αυξημένη πιθανότητα παραβατικότητας.

Η νέα ψηφιακή υποδομή φιλοδοξεί να περιορίσει τους εκτεταμένους δειγματοληπτικούς ελέγχους και να μεταφέρει το βάρος σε έναν μηχανισμό άμεσης ηλεκτρονικής εποπτείας. Πρόκειται για μια σημαντική αλλαγή στη σχέση κράτους και αγοράς, καθώς η φορολογική διοίκηση θα έχει πλέον σχεδόν ζωντανή εικόνα της λιανικής δραστηριότητας.

Διασύνδεση ταμειακών, POS και myDATA

Κομβικό ρόλο στο νέο σύστημα θα έχει η πλήρης διασύνδεση των ταμειακών μηχανών με τα POS και την πλατφόρμα myDATA. Στόχος είναι κάθε πληρωμή με κάρτα να συνοδεύεται υποχρεωτικά από την αντίστοιχη απόδειξη και τα στοιχεία να διαβιβάζονται άμεσα στη φορολογική διοίκηση.

Η αυτοματοποίηση της διαδικασίας εκτιμάται ότι θα μειώσει λάθη και παραλείψεις που μέχρι σήμερα μπορούσαν να οδηγήσουν επιχειρήσεις σε κυρώσεις λόγω εκπρόθεσμης ή ελλιπούς διαβίβασης στοιχείων.

Το έργο εντάσσεται στον ψηφιακό μετασχηματισμό της φορολογικής διοίκησης και χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης. Παρουσιάζεται ως ακόμη μία παρέμβαση για την ενίσχυση της φορολογικής συμμόρφωσης και τον περιορισμό της φοροδιαφυγής, σε μια περίοδο όπου το κράτος επιδιώκει να κλείσει κάθε παράθυρο αδήλωτης συναλλαγής.

Η μετάβαση στο νέο σύστημα δεν αλλάζει το πλαίσιο των κυρώσεων, το οποίο παραμένει αυστηρό. Για συναλλαγές που επιβαρύνονται με ΦΠΑ, προβλέπεται πρόστιμο ίσο με το 50% του φόρου που αναγράφεται στο στοιχείο το οποίο δεν διαβιβάστηκε.

Το κατώτατο πρόστιμο ορίζεται στα 250 ευρώ για επιχειρήσεις με απλογραφικά βιβλία και στα 500 ευρώ για επιχειρήσεις που τηρούν διπλογραφικά βιβλία. Για συναλλαγές χωρίς ΦΠΑ, το πρόστιμο διαμορφώνεται στα 500 ευρώ για απλογραφικά βιβλία και στα 1.000 ευρώ για διπλογραφικά.

Εάν η ίδια παράβαση διαπιστωθεί ξανά σε νέο φορολογικό έλεγχο μέσα σε διάστημα πέντε ετών, τα πρόστιμα διπλασιάζονται. Η πρόβλεψη αυτή κάνει ακόμη πιο κρίσιμη την ορθή και έγκαιρη διαβίβαση των στοιχείων από τις επιχειρήσεις.

Με το νέο ψηφιακό περιβάλλον, η ΑΑΔΕ επιχειρεί να περάσει από τους εκ των υστέρων ελέγχους σε ένα μοντέλο συνεχούς εποπτείας, όπου οι αποκλίσεις θα εντοπίζονται σχεδόν αμέσως μετά την πραγματοποίησή τους. Η μάχη κατά της φοροδιαφυγής αποκτά πλέον χαρακτήρα άμεσης ψηφιακής παρακολούθησης, με τις επιχειρήσεις να καλούνται να προσαρμοστούν σε ένα πλαίσιο όπου κάθε απόδειξη θα φτάνει σχεδόν αυτόματα στα συστήματα της Εφορίας.