Τέμπη: Νέα πίεση μετά την απόφαση κατά του Δημοσίου

Ως την πρώτη ουσιαστική δικαστική μεταβολή στο μέχρι σήμερα πολιτικό και θεσμικό αφήγημα γύρω από την τραγωδία των Τεμπών περιγράφει ο συνήγορος της οικογένειας θύματος την απόφαση του Διοικητικού Πρωτοδικείου Αθηνών, με την οποία επιδικάστηκε αποζημίωση σε συγγενείς εις βάρος του Ελληνικού Δημοσίου. Κατά την εκτίμησή του, η συγκεκριμένη κρίση της Δικαιοσύνης εισάγει για πρώτη φορά με τόσο σαφή τρόπο το ζήτημα της κρατικής ευθύνης για το δυστύχημα που στοίχισε τη ζωή σε 57 ανθρώπους.

 Ο δικηγόρος Γιώργος Καραπάνος υποστηρίζει ότι το δικαστήριο αποδέχθηκε στην ουσία τον πυρήνα του ισχυρισμού της οικογένειας, σύμφωνα με τον οποίο το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών είχε γνώση της κατάστασης που επικρατούσε στον σιδηρόδρομο και δεν έδρασε όπως όφειλε. Όπως σημειώνει, η συγκεκριμένη απόφαση μεταφέρει πλέον τη συζήτηση από το επίπεδο των γενικών διαπιστώσεων στο επίπεδο της συγκεκριμένης ευθύνης, γύρω από το ποιοι γνώριζαν, ποιοι είχαν αρμοδιότητα και ποιοι δεν παρενέβησαν εγκαίρως ώστε να αποτραπεί η σύγκρουση.

Η απόφαση και το ζήτημα των πολιτικών ευθυνών

Ο κ. Καραπάνος εκτιμά ότι η απόφαση αυτή συνιστά την πρώτη δικαστική αμφισβήτηση της κυβερνητικής γραμμής ότι δεν προκύπτουν πολιτικές ευθύνες για το δυστύχημα. Κατά την άποψή του, η σημασία της είναι ιδιαίτερα μεγάλη, επειδή ανοίγει έναν νέο κύκλο αξιολόγησης για τη λειτουργία του κρατικού μηχανισμού και για τη στάση της πολιτικής ηγεσίας του αρμόδιου υπουργείου πριν από τη νύχτα της τραγωδίας.

Στο ίδιο πλαίσιο, ο συνήγορος της οικογένειας αφήνει σαφή αιχμή προς την τότε ηγεσία του υπουργείου, φωτογραφίζοντας τον Κωνσταντίνο Καραμανλή. Υπογραμμίζει ότι η χρονική συγκυρία καθιστά ακόμη πιο βαριά τη συζήτηση περί ευθύνης, αφού, όπως αναφέρει, μόλις δύο ημέρες πριν από το δυστύχημα διατυπώνονταν δημόσιες διαβεβαιώσεις και επιθετικές απαντήσεις απέναντι σε όσους έθεταν ζητήματα ασφάλειας στο σιδηροδρομικό δίκτυο. Παράλληλα, διευκρινίζει ότι η ανάδειξη της κρατικής ευθύνης δεν αναιρεί τις ευθύνες που αποδίδονται στον ΟΣΕ και στη Hellenic Train.

Το αποτύπωμα της απόφασης στη δίκη που ξεκινά

Κατά τον ίδιο, η δικαστική αυτή κρίση μπορεί να έχει βαρύτητα και στην ποινική διαδικασία που επρόκειτο να ξεκινήσει, εφόσον τελικά προχωρήσει ομαλά. Εκτιμά ότι η αναγνώριση ευθύνης του Δημοσίου ενδέχεται να επηρεάσει το συνολικό κλίμα και να δώσει νέα διάσταση στη συζήτηση για τις ευθύνες που δεν έχουν ακόμη αποτυπωθεί πλήρως στο κατηγορητήριο.

Ο δικηγόρος δεν κρύβει, πάντως, τον προβληματισμό του για τις συνθήκες διεξαγωγής της δίκης. Αναφέρεται στα όσα σημειώθηκαν κατά την πρώτη συνεδρίαση, όταν η αίθουσα κρίθηκε από όλες σχεδόν τις πλευρές ανεπαρκής για μια τόσο μεγάλη και φορτισμένη διαδικασία. Όπως τονίζει, έχουν εξαγγελθεί διορθώσεις και παρεμβάσεις, όμως παραμένει ασαφές αν οι αλλαγές αυτές επαρκούν για να καλύψουν τις πραγματικές ανάγκες της δίκης.

Σύμφωνα με την εκτίμησή του, ο χώρος εξακολουθεί να μην ανταποκρίνεται στο μέγεθος της υπόθεσης και στον αριθμό των ανθρώπων που έχουν δικαίωμα και ανάγκη να παρακολουθήσουν τη διαδικασία. Εκφράζει αμφιβολίες για το κατά πόσο μπορούν να γίνουν ουσιαστικές βελτιώσεις σε τόσο σύντομο χρόνο, επισημαίνοντας ότι η εικόνα της πρώτης συνεδρίασης είχε ήδη αναδείξει βαθιά οργανωτικά προβλήματα.

Οι συγγενείς σε ξεχωριστό χώρο και η νέα διάταξη

Το βράδυ της Τρίτης δημοσιεύθηκε η διάταξη της προέδρου του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Λάρισας, η οποία ρυθμίζει τον καταμερισμό των θέσεων και τον τρόπο εισόδου στην αίθουσα της δίκης. Με βάση τον σχεδιασμό που ανακοινώθηκε, στην κύρια αίθουσα θα βρίσκονται οι δικηγόροι και όσοι από τους 36 κατηγορούμενους επιλέξουν να παραστούν αυτοπροσώπως, ενώ δεν προβλέπεται η παρουσία του συνόλου των συγγενών των θυμάτων στον ίδιο χώρο.

Για τους υποστηρίζοντες την κατηγορία προβλέπεται συγκεκριμένη διαδικασία εισόδου και σταδιακής νομιμοποίησης, με τους πρώτους εκατό να οδηγούνται στην επάνω αίθουσα και τους υπόλοιπους να κατευθύνονται σε άλλον χώρο, στον κάτω όροφο, όπου έχουν τοποθετηθεί οθόνες για την παρακολούθηση της διαδικασίας. Στον ίδιο κάτω χώρο προβλέπεται να καθίσουν και συγγενείς των θυμάτων, γεγονός που έχει ήδη προκαλέσει αντιδράσεις, καθώς για πολλούς πρόκειται για μια ρύθμιση που δεν ανταποκρίνεται στη βαρύτητα της παρουσίας των οικογενειών.

Η ίδια διάταξη καθορίζει και τις θέσεις των δημοσιογράφων, προβλέποντας περιορισμένο αριθμό διαπιστευμένων ρεπόρτερ στην επάνω αίθουσα και επιπλέον αριθμό μη διαπιστευμένων στον κάτω χώρο. Παράλληλα, απαγορεύονται η φωτογράφηση, η βιντεοσκόπηση και η μαγνητοφώνηση κατά τη διάρκεια της δίκης, ενώ οι θέσεις των κατηγορουμένων που δεν θα εμφανιστούν αυτοπροσώπως θα παραμένουν κενές.

Ο κ. Καραπάνος εκτιμά ότι η απόφαση του Διοικητικού Πρωτοδικείου μπορεί να αποτελέσει αφετηρία και για άλλες οικογένειες που θα θελήσουν να κινηθούν δικαστικά κατά του Δημοσίου, διεκδικώντας αποζημιώσεις με βάση τη λογική της κρατικής ευθύνης. Ταυτόχρονα, δηλώνει ότι το βασικό ζητούμενο παραμένει η ουσιαστική δικαίωση της μνήμης των ανθρώπων που χάθηκαν, μέσα από μια πλήρη απονομή δικαιοσύνης και μέσα από περαιτέρω ποινική διερεύνηση. Όπως σημειώνει, στο εδώλιο δεν βρίσκονται ακόμη όλοι όσοι, κατά την άποψή του, θα έπρεπε να λογοδοτήσουν για την τραγωδία.