Στο περιθώριο του Europe Gulf Forum, και σε συνέχεια της προηγούμενης συνάντησής τους στην Αγία Νάπα της Κύπρου, ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, μαζί με τους πρωθυπουργούς της Ελλάδας, της Ιταλίας και της Μάλτας, υπογράμμισαν την επιτακτική ανάγκη αποτροπής μιας ενδεχόμενης μεταναστευτικής κρίσης ανάλογης με εκείνη του 2015. Οι τέσσερις ηγέτες συμφώνησαν να συνεχιστούν οι διαβουλεύσεις σε τέσσερις βασικούς άξονες δράσης, με στόχο την ενίσχυση της συνολικής διαχείρισης του μεταναστευτικού ζητήματος.
Οι τέσσερις άξονες συνεργασίας
Ο πρώτος άξονας αφορά την υποστήριξη των προσπαθειών για τη βελτίωση της ασφάλειας στην περιοχή της Μέσης Ανατολής, η οποία αποτελεί βασική πηγή μεταναστευτικών ροών. Δεύτερον, οι ηγέτες δεσμεύτηκαν να συνεργαστούν ώστε οι πληθυσμοί της περιοχής να λάβουν την απαραίτητη ανθρωπιστική βοήθεια και στήριξη. Τρίτον, συμφώνησαν στη διασφάλιση της έγκαιρης και πλήρους εφαρμογής του νέου Συμφώνου της ΕΕ για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, συμπεριλαμβανομένου του επικαιροποιημένου νομικού πλαισίου για καταστάσεις κρίσης, την εργαλειοποίηση της μετανάστευσης, περιπτώσεις ανωτέρας βίας και υβριδικές απειλές. Τέταρτον, συμφώνησαν στην ενίσχυση της κοινής ετοιμότητας για τη διασφάλιση του ελέγχου των εξωτερικών συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με πλήρη σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου, μεταξύ άλλων μέσω πιθανών ενιαίων και συντονισμένων πρωτοβουλιών.
Μεταξύ των συγκεκριμένων επιλογών που εξετάζονται από τα κράτη μέλη της ΕΕ που είναι πιο άμεσα εκτεθειμένα σε ανεξέλεγκτες, παράνομες ή παράτυπες μεταναστευτικές ροές, συγκαταλέγονται η ενίσχυση της συνεργασίας με τις χώρες προέλευσης και διέλευσης, η εντατικοποίηση της καταπολέμησης των διακινητών, καθώς και η ενδεχόμενη ενεργοποίηση του Κανονισμού της ΕΕ για καταστάσεις κρίσης και ανωτέρας βίας. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Ιταλός Υπουργός Εσωτερικών, Matteo Piantedosi, θα καλέσει τους ομολόγους του από την Κύπρο, την Ελλάδα και τη Μάλτα να συναντηθούν στη Ρώμη στις 17 Ιουνίου 2026, προκειμένου να συνεχιστεί το έργο για τη μεγιστοποίηση της αποτελεσματικότητας των εθνικών αντιδράσεων σε μια πιθανή σημαντική αύξηση των μεταναστευτικών ροών που συνδέονται με τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.
Τέλος, οι τέσσερις ηγέτες χαιρέτισαν θερμά την ομόφωνη έγκριση, στις 15 Μαΐου, της Διακήρυξης του Κισινάου για τη μετανάστευση, με την ευκαιρία της 135ης Συνόδου της Επιτροπής Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης. Η Διακήρυξη αναγνωρίζει πλήρως τις σημαντικές και πολύπλοκες προκλήσεις που σχετίζονται με τη μετανάστευση, τις οποίες αντιμετωπίζουν επί του παρόντος τα κράτη μέλη και οι οποίες πρέπει να αντιμετωπιστούν επαρκώς από το σύστημα της Σύμβασης.
