Θεοδωρικάκος: 286 εκατ. ευρώ για έρευνα και καινοτομία

Σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών ανακατατάξεων, η ελληνική κυβέρνηση επιβεβαιώνει τη στρατηγική της δέσμευση για την ενίσχυση της έρευνας και της καινοτομίας, με τον υπουργό Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκο να προχωρά σε σημαντικές ανακοινώσεις κατά τη διάρκεια της 171ης Συνόδου των Προέδρων των Ερευνητικών Κέντρων και Τεχνολογικών Φορέων της χώρας.

Νέα χρηματοδότηση 286 εκατομμυρίων ευρώ για το ΕΛΙΔΕΚ

Κεντρικό σημείο της ομιλίας του υπουργού αποτέλεσε η ανακοίνωση για την παράταση της δανειακής σύμβασης με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, η οποία αποδεσμεύει συνολικούς πόρους ύψους 286 εκατομμυρίων ευρώ για το Ελληνικό Ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας (ΕΛΙΔΕΚ-2) έως το 2028. Όπως διευκρίνισε ο κ. Θεοδωρικάκος, η κίνηση αυτή πραγματοποιείται σε απόλυτη συνεργασία με το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, υπογραμμίζοντας τον διακυβερνητικό συντονισμό για την επίτευξη του στόχου.

Απευθυνόμενος στην επιστημονική και ερευνητική κοινότητα, ο υπουργός τόνισε ότι σε ένα ρευστό διεθνές περιβάλλον, η πραγματική ισχύς των κρατών οικοδομείται στη γνώση και την καινοτομία. «Δεν παρακολουθούμε απλώς τις εξελίξεις, αλλά τις συνδιαμορφώνουμε», ανέφερε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας τη μετάβαση της Ελλάδας σε μια νέα εποχή για την τεχνολογική της θέση στον παγκόσμιο χάρτη. Ο κ. Θεοδωρικάκος περιέγραψε τη χώρα ως έναν «ώριμο, θεσμικά θωρακισμένο και εξαιρετικά δυναμικό πόλο τεχνολογίας αιχμής στη Νοτιοανατολική Ευρώπη», απομακρύνοντάς την από τον χαρακτηρισμό μιας απλής «χώρας-υπόσχεσης».

Ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες και επιστημονική διπλωματία

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στις πρόσφατες πρωτοβουλίες της χώρας σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο. Στις 29 Μαΐου 2026, στο Συμβούλιο Ανταγωνιστικότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, υιοθετήθηκε η Σύσταση για ένα Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Επιστημονικής Διπλωματίας, αναγνωρίζοντας την επιστήμη ως εργαλείο εξωτερικής πολιτικής και στρατηγικής αυτονομίας. Παράλληλα, στις 30 Απριλίου 2026, ιδρύθηκε στο πλαίσιο του ΕΣΕΤΕΚ το Τομεακό Επιστημονικό Συμβούλιο για τις Συνέργειες με την Ελληνική Επιστημονική Διασπορά και την Τεχνολογική Διπλωματία, μια κίνηση που αποσκοπεί στην ενεργοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού της χώρας στο εξωτερικό.

Ιστορική αύξηση δαπανών και φορολογικά κίνητρα

Παρουσιάζοντας τα αποτελέσματα της κυβερνητικής πολιτικής από το 2019 έως σήμερα, ο υπουργός Ανάπτυξης ανέδειξε την ιστορική αύξηση των εθνικών δαπανών Έρευνας και Ανάπτυξης. Από 2,2 δισ. ευρώ το 2018, οι δαπάνες ανήλθαν σε 3,65 δισ. ευρώ το 2024, καταγράφοντας αύξηση 68% και φτάνοντας στο 1,54% του ΑΕΠ. Η ενίσχυση αυτή συνοδεύτηκε από ισχυρά φορολογικά κίνητρα προς τις επιχειρήσεις, με την υπερέκπτωση δαπανών έρευνας να φτάνει έως και το 315% για δράσεις πράσινης μετάβασης και συνεργατικά σχήματα.

Ως κορυφαίο αποτέλεσμα αυτής της πολιτικής αναδείχθηκε η δημιουργία 20.000 νέων θέσεων εργασίας υψηλής εξειδίκευσης την τελευταία εξαετία, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην αντιστροφή του brain drain, ενός από τα μεγαλύτερα προβλήματα της ελληνικής οικονομίας και κοινωνίας.

Τέσσερις προτεραιότητες για τα ερευνητικά κέντρα

Αναφερόμενος στα ζητήματα των ερευνητικών κέντρων, ο κ. Θεοδωρικάκος παρουσίασε τέσσερις βασικές προτεραιότητες. Πρώτον, την απλούστευση του πλαισίου διαχείρισης συγχρηματοδοτούμενων έργων. Δεύτερον, τη διασφάλιση της ομαλής υλοποίησης του Ταμείου Ανάκαμψης. Τρίτον, την ενίσχυση της ευελιξίας στη στελέχωση ερευνητικών έργων με συμβάσεις ΙΔΟΧ, με παράλληλη θωράκιση της νομιμότητας και της ελεγκτικής επάρκειας. Τέταρτον, τη διευθέτηση της καταβολής του υπολοίπου της τακτικής επιχορήγησης του 2025.

Δόθηκε επίσης έμφαση στη διαφάνεια της διαδικασίας αξιολόγησης των ερευνητικών υποδομών, με δέσμευση για σαφή χρονοδιαγράμματα στις τελικές εντάξεις και στις ενστάσεις. Κλείνοντας την τοποθέτησή του, ο υπουργός υπογράμμισε τη βούληση της κυβέρνησης για συνεχή διάλογο με την ερευνητική κοινότητα σε κρίσιμα θεσμικά και εργασιακά ζητήματα, επιβεβαιώνοντας τη μακροπρόθεσμη δέσμευση για την ενίσχυση του ερευνητικού οικοσυστήματος της χώρας.