ΤΝ: Μεγάλο χάσμα μεταξύ μικρών και μεγάλων επιχειρήσεων

Η πρόσφατη έκθεση του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) για την ψηφιακή οικονομία και κοινωνία, με τίτλο «OECD Digital Economy and Society Outlook 2026», αποκαλύπτει σημαντικές αποκλίσεις στη διείσδυση της τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ) στις ελληνικές επιχειρήσεις, οι οποίες καθορίζονται σε μεγάλο βαθμό από το μέγεθος και τον κλάδο δραστηριότητάς τους. Τα ευρήματα καταδεικνύουν μια σαφή σχέση μεταξύ του μεγέθους της επιχείρησης και της υιοθέτησης τεχνολογιών αιχμής, αναδεικνύοντας προκλήσεις αλλά και ευκαιρίες για την ελληνική οικονομία.

Το χάσμα μεγέθους στην υιοθέτηση της ΤΝ

Σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης, σχεδόν τέσσερις στις δέκα (37%) μεγάλες ελληνικές επιχειρήσεις, με 250 ή περισσότερους εργαζόμενους, χρησιμοποιούσαν κάποια μορφή τεχνητής νοημοσύνης το 2025. Αντίθετα, το αντίστοιχο ποσοστό για τις μικρές επιχειρήσεις (10 έως 50 εργαζόμενους) ανερχόταν μόλις σε 7%, ενώ για τις μεσαίες επιχειρήσεις διαμορφωνόταν στο 15%. Το χάσμα αυτό δεν αποτελεί ελληνική ιδιαιτερότητα, καθώς παρόμοιες τάσεις παρατηρούνται και στις υπόλοιπες χώρες του ΟΟΣΑ, όπου η χρήση της ΤΝ είναι γενικά υψηλότερη κατά μέσο όρο: 17,5% για τις μικρές επιχειρήσεις, 29,5% για τις μεσαίες και 52,1% για τις μεγάλες.

Η εξήγηση του φαινομένου εντοπίζεται σε διαρθρωτικούς παράγοντες. Οι μεγαλύτερες εταιρείες διαθέτουν ισχυρότερη οικονομική βάση, εκτενέστερες ψηφιακές υποδομές και πρόσβαση σε εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό, στοιχεία απαραίτητα για την αποτελεσματική εφαρμογή των νέων τεχνολογιών. Για τους ίδιους λόγους, οι μεγάλες επιχειρήσεις πρωτοστατούν και στη χρήση άλλων ψηφιακών τεχνολογιών, όπως το cloud computing και το big data analytics. Ενδεικτικά, περισσότερες από επτά στις δέκα μεγάλες ελληνικές εταιρείες αξιοποιούσαν τις δύο αυτές τεχνολογίες το 2025, με τα αντίστοιχα ποσοστά στις χώρες του ΟΟΣΑ να είναι ελαφρώς υψηλότερα.

Κλαδικές διαφοροποιήσεις στην ΤΝ

Η ανάλυση ανά κλάδο αναδεικνύει την πληροφορική και τις επικοινωνίες ως τον πλέον ώριμο τομέα, με ποσοστό χρήσης ΤΝ 44%, ακολουθούμενο από τις επαγγελματικές, επιστημονικές και τεχνικές δραστηριότητες με 31%. Αντιθέτως, η υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης παραμένει ιδιαίτερα χαμηλή στη μεταποίηση, τις κατασκευές και το λιανικό εμπόριο, όπου το ποσοστό ανέρχεται μόλις στο 7% και για τους τρεις κλάδους. Ωστόσο, αξίζει να σημειωθεί ότι μία στις τρεις μεταποιητικές επιχειρήσεις και τέσσερις στις δέκα στο λιανικό εμπόριο χρησιμοποιούν big data analytics, ενώ τρεις στις δέκα κατασκευαστικές εταιρείες βασίζονται στο cloud computing, γεγονός που υποδηλώνει μια σταδιακή ψηφιακή ωρίμανση και σε παραδοσιακούς τομείς.

Κυβερνοασφάλεια: Ο κινητήριος μοχλός της ΤΝ

Η ασφάλεια των συστημάτων πληροφορικής και επικοινωνιών (ICT) αναδεικνύεται ως ο κυριότερος λόγος χρήσης της τεχνητής νοημοσύνης από τις ελληνικές επιχειρήσεις, αλλά και από τις επιχειρήσεις στις χώρες του ΟΟΣΑ γενικότερα. Ο αυξανόμενος κίνδυνος κυβερνοεπιθέσεων, ο οποίος έχει λάβει γεωμετρικές διαστάσεις, καθιστά την ΤΝ πολύτιμο εργαλείο για την ανίχνευση και αντιμετώπιση απειλών. Ενδεικτική της σημασίας του ζητήματος είναι η άνοδος της κυβερνοασφάλειας στη δεύτερη θέση των προτεραιοτήτων ψηφιακής πολιτικής μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ το 2025.

Ειδικότερα, το 20% των μεγάλων ελληνικών εταιρειών χρησιμοποιούσε την ΤΝ για την προστασία των συστημάτων ICT το 2025, ποσοστό που καταδεικνύει την αναγνώριση της αξίας της τεχνολογίας στον τομέα της ασφάλειας. Παράλληλα, το 13% αξιοποιούσε την ΤΝ για την οργάνωση του μάνατζμεντ και το 12% για τη βελτίωση του μάρκετινγκ και των πωλήσεων. Στο σύνολο των χωρών του ΟΟΣΑ, η οργάνωση του μάνατζμεντ και το μάρκετινγκ αποτελούν επίσης δύο από τους βασικούς λόγους υιοθέτησης της τεχνητής νοημοσύνης, επιβεβαιώνοντας τη διεθνή τάση για αξιοποίηση της ΤΝ σε διοικητικές και εμπορικές λειτουργίες.

Όσον αφορά τις συγκεκριμένες τεχνολογίες ΤΝ, οι ελληνικές επιχειρήσεις στρέφονται κυρίως στην ανάλυση γραπτών κειμένων (22%), με το machine learning να ακολουθεί (17%). Στις χώρες του ΟΟΣΑ, η ανάλυση γραπτών κειμένων κατέχει επίσης την πρώτη θέση, ενώ η δημιουργία γραπτού ή προφορικού κειμένου έρχεται δεύτερη, υπογραμμίζοντας την παγκόσμια προτεραιότητα στην επεξεργασία φυσικής γλώσσας και την αυτοματοποίηση της παραγωγής περιεχομένου.

Οι Έλληνες νέοι πρωτοπόροι στη χρήση ΤΝ

Σε αντίθεση με την εικόνα των επιχειρήσεων, σε ατομικό επίπεδο οι Έλληνες εμφανίζουν υψηλότερα ποσοστά χρήσης τεχνητής νοημοσύνης συγκριτικά με τον μέσο όρο των χωρών του ΟΟΣΑ. Ιδιαίτερα αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι οι νέοι ηλικίας 16-24 ετών βρίσκονταν στην πρώτη θέση το 2025, με ποσοστό 83,5% έναντι 68,3% στον ΟΟΣΑ. Το ποσοστό χρήσης μειώνεται σταδιακά με την ηλικία, φθάνοντας στο 50,8% για τις ηλικίες 25-54 ετών και στο 20,5% για τους άνω των 55 ετών. Στο σύνολο του πληθυσμού ηλικίας 16-74 ετών, το ποσοστό διαμορφώνεται στο 44,1% στην Ελλάδα, έναντι 37,2% στις χώρες του ΟΟΣΑ, καταδεικνύοντας μια σαφή υπεροχή της χώρας μας στη χρήση ΤΝ από τους πολίτες.

Ως προς τους σκοπούς χρήσης, τέσσερις στους δέκα Έλληνες αξιοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη κυρίως για ιδιωτικούς λόγους, περίπου ένας στους έξι για επαγγελματικούς σκοπούς και ένας στους εννέα για εκπαιδευτικούς. Τα στοιχεία αυτά αναδεικνύουν την ΤΝ ως ένα εργαλείο που έχει ενσωματωθεί στην καθημερινότητα μεγάλου μέρους του πληθυσμού, με τις νεότερες γενιές να πρωτοστατούν και να διαμορφώνουν τις τάσεις του μέλλοντος.