Το Ιράν απέκτησε τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ

Σύμφωνα με απόρρητες εκτιμήσεις των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών, το Ιράν έχει πλέον αποκτήσει τη δυνατότητα να κλείνει τα Στενά του Ορμούζ κατά βούληση, μια εξέλιξη που μεταφράζεται σε μια νέα, ισχυρή ικανότητα πλήγματος κατά της παγκόσμιας οικονομίας. Όπως μεταδίδει το CNN, επικαλούμενο τρεις διαφορετικές πηγές, αυτή η στρατηγική αναβάθμιση αποτελεί άμεσο επακόλουθο της πρόσφατης πολεμικής σύρραξης στην περιοχή.

Ανεξαρτήτως της επικείμενης υπογραφής της συμφωνίας-πλαισίου την Παρασκευή, η οποία προβλέπει το άνοιγμα της κρίσιμης θαλάσσιας οδού ως προοίμιο για τις πυρηνικές διαπραγματεύσεις, η Τεχεράνη έχει ήδη αποδείξει εμπράκτως ότι μπορεί να αποκλείσει την πρόσβαση. Οι νέες αναλύσεις των μυστικών υπηρεσιών των ΗΠΑ καταδεικνύουν ότι ένα τέτοιο σενάριο μπορεί να επαναληφθεί ανά πάσα στιγμή. Μάλιστα, μια από τις πηγές δήλωσε χαρακτηριστικά στο CNN: "Έχουμε πλέον παραδώσει στο Ιράν τον de facto έλεγχο των Στενών — ένα όπλο πιο ισχυρό από οποιοδήποτε πυρηνικό".

Παράλληλα, το Ιράν έχει συνειδητοποιήσει ότι μπορεί να πραγματοποιεί στοχευμένες επιθέσεις εναντίον των ενεργειακών υποδομών των αραβικών κρατών του Περσικού Κόλπου, όπως έπραξε με μεγάλη επιτυχία κατά τη διάρκεια του πολέμου, σύμφωνα με δεύτερη πηγή. Ένας υψηλόβαθμος αξιωματούχος των ΗΠΑ διευκρίνισε στο CNN ότι το Ιράν δεν πρόκειται να αποκομίσει "οποιαδήποτε οφέλη" από τη συμφωνία-πλαίσιο, εάν δεν διασφαλιστεί ότι το Ορμούζ παραμένει ανοιχτό και δεν τηρηθούν τα υπόλοιπα συμφωνηθέντα σημεία. Ο ίδιος αξιωματούχος εξήγησε ότι η χαλάρωση του αμερικανικού αποκλεισμού θα είναι ανάλογη με την αποκατάσταση της κυκλοφορίας από την ιρανική πλευρά, ενώ η επιρροή των ΗΠΑ θα διατηρηθεί.

Μια ακόμη πηγή, με γνώση των διαπραγματεύσεων, παραδέχθηκε ότι το Ιράν επιχείρησε να υπονομεύσει την ελεύθερη ροή ενέργειας, προκαλώντας ωστόσο τη δυσαρέσκεια της Κίνας και των χωρών του Κόλπου. "Το Ιράν πληρώνει το τίμημα όταν το κάνει αυτό", σημείωσε, τονίζοντας ότι οποιαδήποτε μελλοντική απόπειρα κλεισίματος των Στενών θα επιφέρει συνέπειες. Η αβεβαιότητα γύρω από το περιεχόμενο της συμφωνίας, σε συνδυασμό με άλλους γεωπολιτικούς κινδύνους, είναι πιθανό να περιορίσει την κυκλοφορία για εβδομάδες ή και μήνες, όπως εκτιμούν πηγές της ναυτιλιακής βιομηχανίας.

Ένας από τους βασικούς λόγους που το Ιράν πιστεύει ότι μπορεί να συνεχίσει να χρησιμοποιεί τα Στενά ως "όπλο" είναι η διατήρηση σημαντικού μέρους του οπλοστασίου του. Αυτό περιλαμβάνει πυραύλους, μη επανδρωμένα αεροσκάφη, εκτοξευτές πυραύλων και εκατοντάδες μικρά ταχύπλοα σκάφη, τα οποία συνεχίζουν να παρενοχλούν τα διερχόμενα πλοία και μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την τοποθέτηση ναρκών. Επιπλέον, το Ιράν ανασυγκροτεί τη στρατιωτική βιομηχανική του βάση με ταχύτερους ρυθμούς από ό,τι είχαν προβλέψει οι ΗΠΑ, έχοντας ήδη ξεκινήσει την παραγωγή νέων μη επανδρωμένων αεροσκαφών.

Παράλληλα, διεξάγονται συζητήσεις για το ενδεχόμενο οι σύμμαχοι να ασκήσουν κάποια μορφή εποπτείας στα Στενά μόλις αυτό ανοίξει, χωρίς ωστόσο να έχει αποσαφηνιστεί ο τρόπος λειτουργίας ενός τέτοιου μηχανισμού. Οι τελευταίες εκτιμήσεις των μυστικών υπηρεσιών λαμβάνουν υπόψη αυτή την πιθανότητα. Παρότι οι δύο πλευρές φαίνεται να έχουν υπογράψει συμφωνία για το άνοιγμα του Ορμούζ και τον τερματισμό της σύγκρουσης, πολλές πηγές αναφέρουν ότι το Ιράν σχεδιάζει μια οικονομική "πυρηνική επιλογή" σε περίπτωση αποτυχίας των διαπραγματεύσεων με τις ΗΠΑ. Το σχέδιο αυτό περιλαμβάνει την πειθώ των Χούθι, της κύριας πληρεξούσιας δύναμης των Ιρανών στην Υεμένη, να κλείσουν το Μπαμπ-ελ-Μαντέμπ, ένα άλλο παγκόσμιο εμπορικό σημείο-κλειδί που συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα με τον Ινδικό Ωκεανό.

Οι πρόσφατες εκτιμήσεις υπογραμμίζουν τις μακροχρόνιες επιπτώσεις της απόφασης του Ντόναλντ Τραμπ να ξεκινήσει τη σύγκρουση, χωρίς να λάβει πλήρως υπόψη τη βούληση του Ιράν να κλείσει τα Στενά. Εγείρουν, επίσης, νέα ερωτήματα σχετικά με την ικανότητα της Τεχεράνης να χρησιμοποιήσει την παγκόσμια οικονομία ως όπλο στο μέλλον, ένα πρόβλημα που εκτείνεται πέρα από το πεδίο εφαρμογής οποιασδήποτε συμφωνίας-πλαισίου. Αν και δεν υπάρχει ομοφωνία εντός της κοινότητας πληροφοριών, πολλές πηγές αναφέρουν ότι το Ιράν έχει ενθαρρυνθεί από το γεγονός ότι κατάφερε να κλείσει τα Στενά και να πλήξει ενεργειακές υποδομές χωρίς να καταβάλει σημαντικές δυνάμεις.

Τώρα που το Ιράν έχει αποδείξει ότι διαθέτει αξιόπιστη πρόθεση και ικανότητα να κλείσει τα Στενά, ορισμένοι αξιωματούχοι των ΗΠΑ εκτιμούν ότι είναι πιο πιθανό να προβεί σε μια τέτοια κίνηση στο μέλλον. Οι Ιρανοί προσαρμόζουν τις ενέργειές τους, ενώ παραμένει ασαφές πώς η συμφωνία-πλαίσιο που θα υπογραφεί στη Γενεύη θα αλλάξει την κατάσταση. Είναι, ωστόσο, σαφές ότι το Ιράν έχει αποκτήσει σημαντική διαπραγματευτική ισχύ χάρη στην αποδεδειγμένη ικανότητά του να κλείνει το στενό. Το Ιράν γνωρίζει ότι μπορεί να πείσει τους Χούθι να κλείσουν το Μπαμπ-ελ-Μαντέμπ, αλλά είναι ενήμερο ότι η λήψη τόσο δραστικών μέτρων θα εκτροχιάσει τη διπλωματική διαδικασία ενόψει των πυρηνικών συνομιλιών. Το κλείσιμο του Μπαμπ-ελ-Μαντέμπ, σε συνδυασμό με το κλείσιμο του Ορμούζ, θα αποτελούσε συντριπτικό πλήγμα για την παγκόσμια οικονομία, παραμένει όμως ένα χαρτί που το Ιράν θα μπορούσε να παίξει εάν η προσπάθεια επίτευξης συμφωνίας αποτύχει και οι ΗΠΑ επαναλάβουν τις εχθροπραξίες.