Τουρκία: Σχέδιο μαζικής κινητοποίησης πολιτών για υβριδικό πόλεμο κατά Ελλάδας και Ισραήλ

Σε μια από τις πιο εκτεταμένες και ανησυχητικές αναλύσεις για το μέλλον της κρατικής ασφάλειας και της κοινωνικής εμπλοκής, η Εθνική Ακαδημία Πληροφοριών της Τουρκίας (ιδρυθέν οργανικό τμήμα της ΜΙΤ) δημοσιοποίησε τον Αύγουστο του 2025 μία έκθεση-πλαίσιο με τίτλο «Ο Πόλεμος των 12 Ημερών και τα Διδάγματα για την Τουρκία», αξιολογώντας τη σύγκρουση υψηλής έντασης μεταξύ Ιράν και Ισραήλ (Ιούνιος 2025).

Η μελέτη η οποία ήρθε στο φως της δημοσιότητας από το Nordic Monitor, προχωρά σε στρατηγικές εισηγήσεις για την εθνική άμυνα της Τουρκίας, εστιάζοντας όχι μόνο στις στρατιωτικές δομές και τα τεχνολογικά εργαλεία, αλλά και στη μαζική κοινωνική κινητοποίηση – ενσωματώνοντας ακόμη και αμάχους και παιδιά σε έναν ευρύτερο μηχανισμό παρακολούθησης, καταγραφής και πληροφόρησης, εντός και εκτός συνόρων.

Ο πόλεμος της πληροφορίας ως νέα πραγματικότητα

Στην καρδιά της έκθεσης βρίσκεται η παραδοχή ότι ο σύγχρονος πόλεμος έχει ξεφύγει από τις παραδοσιακές μάχες, και πλέον εξελίσσεται σε γνωστικό, πληροφοριακό και ψυχολογικό επίπεδο. Ο φόβος, ο πανικός, η παραπληροφόρηση και η διαχείριση της αντίληψης παρουσιάζονται ως νέα “όπλα” μαζικής επιρροής.

Η εμπειρία του Ισραήλ στην ταχεία εξουδετέρωση των ιρανικών δυνατοτήτων με συνδυασμό φυσικών και ψηφιακών επιθέσεων (drones, κυβερνοεπιθέσεις, deepfake βίντεο, ψυχολογικές επιχειρήσεις), αναλύεται διεξοδικά και χρησιμοποιείται ως πρότυπο. Η Ακαδημία υπογραμμίζει ότι η Τουρκία πρέπει να επενδύσει επειγόντως στην κυβερνοανθεκτικότητα, στον στρατηγικό έλεγχο των ΜΜΕ, αλλά και στη διάχυση της «κουλτούρας πληροφοριών» σε όλο τον πληθυσμό.

Η πιο τολμηρή πρόταση της έκθεσης αφορά τη μετατροπή του πολίτη σε ενεργό κρίκο του μηχανισμού ασφάλειας. Στο πλαίσιο της εθνικής άμυνας προτείνεται η δημιουργία συστήματος συλλογής πληροφοριών σε επίπεδο γειτονιάς, με κεντρικό ρόλο στους νυχτοφύλακες (bekçiler) – μια παραστρατιωτική δύναμη με στενές σχέσεις με την κυβέρνηση Ερντογάν.

Παράλληλα, τονίζεται πως η τεχνολογία επιτρέπει ακόμη και σε παιδιά να λειτουργούν ως πηγές πληροφοριών, με κατάλληλη καθοδήγηση. Μάλιστα, η Ακαδημία επικαλείται την ιρανική εμπειρία, σύμφωνα με την οποία πολίτες, ακόμη και ανήλικοι, συνέβαλαν στον εντοπισμό οχημάτων με drone και υπόπτων παρακολούθησης.

Εθνική καμπάνια “ευφυούς εγρήγορσης” – Παιδιά και ΜΜΕ στο επίκεντρο

Ενδεικτικό του σχεδιασμού είναι ότι η ΜΙΤ δεν περιορίζεται στην παρασκηνιακή λειτουργία. Το 2024, στο πλαίσιο της Ημέρας Εθνικής Κυριαρχίας και Παιδιού, διοργάνωσε πανεθνική καμπάνια, καλώντας παιδιά 5 έως 14 ετών να στείλουν γράμματα και ζωγραφιές με θέμα την ασφάλεια και την κατασκοπεία.

Τα γράμματα αποκάλυπταν ένα μείγμα φαντασίας, χιούμορ και περιέργειας. Ένα κορίτσι ονόματι Ζεϊνέπ ξεκίνησε το μήνυμά της με «Αγαπητέ Σεβαστέ Πατέρα Κράτος, σου φιλώ τα χέρια» και εξέφρασε την απογοήτευσή της που δεν μπορούσε να τελειώσει την παρακολούθηση του «Teşkilat», της τηλεοπτικής σειράς με θέμα την κατασκοπεία που χρηματοδοτείται από την MİT, επειδή ο πατέρας της την έστελνε νωρίς για ύπνο. «Παρακαλώ πείτε στον πατέρα μου να με αφήσει να δω ολόκληρο το επεισόδιο», έγραψε.

Ένα άλλο παιδί έγραψε: «Δεν μπορώ να κοιμηθώ χωρίς τη μαμά μου. Αφού κοιμηθώ, την ακολουθώ κρυφά σαν μυστικός πράκτορας. Προσπαθώ να μάθω τι κάνει, τι τρώει και με ποιον μιλάει. Αλλά συνήθως η μαμά μου με πιάνει και με στέλνει κατευθείαν πίσω στο κρεβάτι».

Η χρήση των παιδιών για την οικοδόμηση φιλοκατασκοπικής κουλτούρας και η στρατηγική αξιοποίηση των ΜΜΕ για τη διαμόρφωση αντιλήψεων και την ενίσχυση της κοινωνικής συμμόρφωσης εντάσσονται στην ευρύτερη «γνωστική άμυνα» της ΜΙΤ.

Η έκθεση περιλαμβάνει ακόμη αναλυτικές στρατιωτικές συστάσεις για την Τουρκία, μεταξύ των οποίων:

• Αναδιάρθρωση των ενόπλων δυνάμεων ώστε να αποφεύγονται ιεραρχικά και συντονιστικά προβλήματα όπως αυτά του Ιράν.
• Ενοποίηση επανδρωμένων και μη επανδρωμένων συστημάτων (UAVs/UCAVs) και επέκταση της πολεμικής αεροπορίας.
• Κατασκευή καταφυγίων και ανάπτυξη συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης σε αστικές περιοχές.
• Εγχώρια παραγωγή λογισμικού, κρυπτογράφησης και επικοινωνιών, ώστε να μειωθεί η εξάρτηση από το εξωτερικό.
• Επέκταση των ψυχολογικών επιχειρήσεων μέσω κοινωνικών δικτύων, με χρήση deepfakes, bots και πλαστών ανακοινώσεων.

Η Ακαδημία καταλήγει στο ότι η Τουρκία πρέπει να μετατραπεί σε ένα ολοκληρωμένο, αποκεντρωμένο σύστημα άμυνας που ενσωματώνει κάθε πτυχή της κοινωνίας, από τις ένοπλες δυνάμεις και τις ΜΜΕ, έως τους εκπαιδευτικούς, τους τοπικούς άρχοντες και τα παιδιά.

Σε αυτό το μοντέλο, η κοινωνία δεν είναι πλέον απλώς αποδέκτης ασφάλειας, αλλά συνδημιουργός και φύλακας της. Όμως αυτή η στρατηγική, η οποία φέρνει στον νου μηχανισμούς παρακολούθησης αυταρχικών καθεστώτων, προκαλεί εύλογη ανησυχία για την ιδιωτικότητα, τον πολιτικό έλεγχο και τα όρια του κράτους.

Σχόλιο – Ανάλυση

Η Τουρκία, διαβλέποντας την ευθραυστότητα της ασφάλειας στον 21ο αιώνα, επιλέγει ένα προληπτικό αλλά εξαιρετικά παρεμβατικό μοντέλο άμυνας, το οποίο θολώνει τις γραμμές ανάμεσα στην εθνική ασφάλεια και την κοινωνική μηχανική.

Αν και το πλαίσιο αυτό παρουσιάζεται ως απάντηση στην υβριδική απειλή από Ισραήλ και Ελλάδα, είναι προφανές ότι η πραγματική στόχευση είναι η εγχώρια κοινωνία: η χειραγώγηση της αντίληψης, η εξοικείωση με την επιτήρηση και η εδραίωση της ΜΙΤ ως ιδεολογικού πυλώνα του καθεστώτος.

Η Τουρκία δεν ετοιμάζεται απλώς για πόλεμο, αλλά οικοδομεί ένα κοινωνικό σύστημα που προϋποθέτει τον πόλεμο ως διαρκή κατάσταση — ορατή ή αόρατη.

Και εδώ ακριβώς εντοπίζεται ο μεγαλύτερος κίνδυνος: όταν το κράτος απαιτεί από τους πολίτες να είναι συνεχώς σε εγρήγορση, η κοινωνία παύει να είναι κοινωνία και γίνεται μηχανισμός. Ο γείτονας γίνεται ύποπτος. Ο δάσκαλος γίνεται πράκτορας. Το παιδί γίνεται “μάτι του έθνους”.

Όλα αυτά δεν είναι θεωρία. Είναι ήδη εφαρμογή. Από τους νυχτοφύλακες και τις κοινότητες περιπολίας, μέχρι την απόπειρα ελέγχου των ΜΜΕ και της ψηφιακής πληροφορίας, η Τουρκία κάνει ένα τεράστιο βήμα προς ένα μοντέλο αυταρχικού ελέγχου με τεχνολογική βιτρίνα. Και η διαφορά με το παρελθόν είναι ότι τώρα δεν χρειάζονται στρατόπεδα ή γκούλαγκ. Αρκεί ένα κινητό. Ένα tweet. Μια «αναφορά γείτονα».

Το πιο ανησυχητικό; Αυτό δεν αφορά μόνο την Τουρκία. Είναι ο ορίζοντας στον οποίο κινούνται κι άλλες χώρες, είτε λόγω φόβου, είτε λόγω τεχνολογικής ευκολίας. Ο υβριδικός πόλεμος που φοβόμαστε μπορεί να μην έρθει ποτέ από το εξωτερικό. Ίσως τον βιώνουμε ήδη, σιωπηλά, μέσα από τη διάβρωση της εμπιστοσύνης, της ιδιωτικότητας και της κοινωνικής αλληλεγγύης.

Η έκθεση της τουρκικής Ακαδημίας Πληροφοριών είναι ένα καμπανάκι – όχι μόνο για τους αναλυτές άμυνας, αλλά για όλους όσοι πιστεύουν ακόμα ότι μια ελεύθερη κοινωνία δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς το δικαίωμα να μην είσαι στρατιώτης, κατάσκοπος ή ύποπτος.

Ολόκληρη η έκθεση