Τουρκία: Κράτηση δημοσιογράφων για το σκάνδαλο επενδυτικών ταμείων

Η τουρκική δικαιοσύνη προχώρησε την Παρασκευή στη λήψη προσωρινών μέτρων κράτησης εις βάρος δύο δημοσιογράφων, οι οποίοι κατηγορούνται για τη διάδοση παραπλανητικών πληροφοριών σχετικά με ένα πολύκροτο σκάνδαλο που αφορά επενδυτικά ταμεία. Παράλληλα, άλλοι δύο συνάδελφοί τους αφέθηκαν ελεύθεροι υπό όρους, σύμφωνα με πληροφορίες που μετέδωσαν τουρκικά μέσα ενημέρωσης. Η υπόθεση αυτή έχει προκαλέσει σοβαρές πολιτικές αναταράξεις και έχει φέρει στο προσκήνιο τις σχέσεις μεταξύ της κυβέρνησης και των μέσων ενημέρωσης.

Οι τέσσερις δημοσιογράφοι οδηγήθηκαν ενώπιον των αρχών λόγω δημοσιευμάτων που έθεταν ερωτήματα σχετικά με την εμπλοκή ανώτερων στελεχών του κυβερνώντος κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) στο σκάνδαλο. Σύμφωνα με δικαστική απόφαση, διατάχθηκε η προφυλάκιση του Μούσταφα Μπάλτζι, δημοσιογράφου της αντιπολιτευόμενης εφημερίδας Sozcu, και του Σάμπαν Σεβίντς, ο οποίος εργάζεται στον διαδικτυακό ενημερωτικό τηλεοπτικό σταθμό Bizim. Η κατηγορία εναντίον τους αφορά τη δημοσιοποίηση, μέσω της πλατφόρμας X, φωτογραφίας που υπονοούσε σχέση μεταξύ του εκπροσώπου του AKP, Εμέρ Τσελίκ, και ενός από τους βασικούς υπόπτους στην υπόθεση, ο οποίος φέρεται να συνδέεται με επενδυτικό ταμείο.

Αντιθέτως, το δικαστήριο επέτρεψε την αποφυλάκιση υπό όρους των Ισμαήλ Σάιμαζ και Μουράτ Αγκιρέλ, επίσης δημοσιογράφων της Sozcu. Κατά των δύο αυτών είχε κατατεθεί μήνυση και αγωγή από τον υπουργό Εμπορίου, εξαιτίας ρεπορτάζ που έθεταν υπό αμφισβήτηση ενδεχόμενες ευθύνες του στο σκάνδαλο. Η εξέλιξη αυτή καταδεικνύει την αυξανόμενη πίεση που ασκείται στον τουρκικό Τύπο.

Το πολιτικό σκηνικό στην Τουρκία παραμένει τεταμένο τις τελευταίες εβδομάδες λόγω της υπόθεσης, στο πλαίσιο της οποίας η τουρκική επιτροπή ελέγχου κεφαλαιαγοράς (SPK) έθεσε υπό εκκαθάριση επτά εταιρείες που διαχειρίζονταν 131 επενδυτικά ταμεία. Οι τοξικοί πόροι τους, σύμφωνα με εκτιμήσεις του τουρκικού Τύπου, ανέρχονται σε περίπου 17 δισεκατομμύρια δολάρια, με περίπου 455.000 μικροεπενδυτές να πλήττονται από το σκάνδαλο. Η αντιπολίτευση και ορισμένα μέσα ενημέρωσης κατηγορούν πρόσωπα της εξουσίας για παράνομο πλουτισμό, ενώ ανώτερο στέλεχος του AKP αναγκάστηκε ήδη να παραιτηθεί.

Το κυριότερο κόμμα της αντιπολίτευσης, το Yeni Parti («Νέο Κόμμα»), κατηγόρησε ονομαστικά την Πέμπτη δύο υπουργούς για κατάχρηση, εντείνοντας την πίεση στον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Ο υπουργός Εμπορίου Εμέρ Μπόλατ και η υπουργός Οικογένειας Μαχινούρ Έζντεμιρ Γκεκτάς απέρριψαν τις κατηγορίες. «Είμαστε αντιμέτωποι με ένα δίχτυ ψεμάτων, με μια εκστρατεία δυσφήμισης που επιτίθεται στην κυβέρνησή μας», δήλωσε χθες ο γενικός γραμματέας του AKP, Έγιουπ Καντίρ Ινάν, μιλώντας στο τουρκικό ιδιωτικό τηλεοπτικό δίκτυο NTV. «Δεν θα επιτρέψουμε το κόμμα μας και η κυβέρνησή μας να γίνουν στόχος, είτε από το Γενί, είτε από τους δημοσιογράφους που πληρώνει για να ενεργούν σαν φερέφωνά του», συνέχισε, διαμηνύοντας ότι ο Οζγκιούρ Εζέλ, ηγέτης της αντιπολιτευόμενης παράταξης, κι οι σύμμαχοί του θα «πληρώσουν» για «τα ψέματα και τις συκοφαντίες».

Η υπουργός Οικογένειας ανακοίνωσε μέσω X ότι θα καταθέσει μηνύσεις για ψευδείς κατηγορίες σε βάρος της, απειλώντας παράλληλα τα μέσα ενημέρωσης που «διασπείρουν αυτές τις συκοφαντίες», με το επιχείρημα ότι «η ελευθερία του Τύπου δεν (μπορεί να) χρησιμοποιείται σαν ασπίδα εκστρατείας δυσφήμισης». Σε συνέντευξή του στην εφημερίδα Sabah, ο υπουργός Δικαιοσύνης σημείωσε ότι 141 πρόσωπα και 73 νομικές οντότητες κατέγραψαν κέρδη-ρεκόρ στο πλαίσιο της υπόθεσης. Σύμφωνα με τον Άκιν Γκιουρλέκ, οι εισαγγελείς πλέον αξιώνουν τα ποσά αυτά να κατατεθούν σε «λογαριασμό οικειοθελούς αποκατάστασης» και να αναδιανεμηθούν στα θύματα. Σχέδιο νόμου που θα προβλέπει τη διαδικασία αποζημίωσης των πληγέντων αναμένεται να παρουσιαστεί προσεχώς από το κυβερνών κόμμα.

Ο υπουργός Δικαιοσύνης Γκιουρλέκ ωστόσο ξεκαθάρισε ότι η επιστροφή των χρημάτων δεν συνεπάγεται απαραιτήτως πως τα πρόσωπα που αφορά η έρευνα δεν θα αντιμετωπίσουν διώξεις, ζήτημα που μοιάζει να έχει μετατραπεί σε έμμονη ιδέα μέσων ενημέρωσης και πολιτικών της αντιπολίτευσης. Για την ίδια υπόθεση, ο υπουργός Εμπορίου Μπόλατ κατέθεσε μήνυση και αγωγή την Πέμπτη εναντίον άλλων δύο δημοσιογράφων, της Sozcu και της εφημερίδας Cumhuriyet, οι οποίοι κατηγορούνται επίσης για διασπορά παραπλανητικών πληροφοριών.